ਨਾਨ੍ਯਂ ਯਾ ਮਨਸਾ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਪਤਿਂ ਨ ਤ੍ਯਜਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਗृਹਂ ਮਾਰ੍ਜਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਘਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਸ਼ੌਚਾਚਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾਪਿ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਸ਼ੁਧਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਚ ਹਿਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ 209.
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮ ਨਵਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ 'ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪੁਨਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਹਸ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਮਹਾਯਸ਼ਃ
ਫੇਰ ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ; ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ।
ਇਦਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯੇ ਨਰਾ ਦੁਃਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਸ੍ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਮਨਸਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਤਾਤ ਸ਼੍ਰੇਯੋਧਰ੍ਮਾ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਸਦਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯੈਤਚ੍ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਤਾਤ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ? ਕੌਣ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇषਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਕਿਸ ਨਫਰਤ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਮਯਾ ਗੁਹ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸੁਰੈਰਪਿ
ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰਾਜ਼ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਦੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੇ ਕਥਯਤਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋऽਨਘ ।। 210.
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾਪਿ ਵਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਨਾਮ ਯੇਨ ਚਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ,
ਦਿਵ੍ਯੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ ਸਦਸਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍षਿਗਣਸਂਵृਤੇ
ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਰਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਹੈ,
ਸ੍ਵਕਰ੍ਮ ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਤਾਤ ਸਮ੍ਭੂਤੈਰ੍ਯਤ੍ਕृਤਂ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਹਰੇਕ ਆਪਣਾ ਕੀਤਾ ਕੰਮ, ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਕੀਤਾ, ਉਹੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ।
ਵਾਯੁਨਾ ਭਾਵਿਤਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਸਂਸਾਰੇ ਸਾ ਦृਢੀਕृਤਾ
ਹਵਾ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਈ ਚੇਤਨਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਭਿਘਾਤਾਭਿਭੂਤਸ੍ਤੁ ਆਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਾਨਮੁਦ੍ਧਰੇਤ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਜਤਨ ਨਾਲ ਉੱਠਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧੁਂ ਬਨ੍ਧੁਪਰਿਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ, ਜੋ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਲਈ ਦੁੱਖ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਃ ਸ਼ਬ੍ਦੋऽਯਂ ਜਗਦ੍ਭ੍ਰਮਤਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਇਹ ਸ਼ਬਦ, ਜੋ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਯਥਾ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਯਾਤਿ ਹ੍ਯਸ਼ੁਭਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਵੈ
ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,
ਸਂਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਦੋषਸ੍ਯ ਜਾਯਮਾਨਸ੍ਯ ਦੇਹਿਨਃ 210.
ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੁਸ਼ਟੀਆਂ ਪਾਈਆਂ ਹਨ,
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਕਰੀਂ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਲਭਤੇ ਪੌਰ੍ਵਦੈਹਿਕੀਮ੍ ਕ੍ਲੇਸ਼ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਪਾਪਹਰਂ ਸ਼ੁਭਂ ਕਰ੍ਮ ਕਰੋਤ੍ਯਥ
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਅਸਰ ਨਾਲ ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਸੋਚਣ ਵਾਲੀ ਬੁੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਦੁੱਖ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਪਾਪ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੁਭਾਸ਼ੁਭਂ ਨਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਰ੍ਮਾਕਰ੍ਮ ਤਥੈਵ ਚ
ਇਨਸਾਨ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਮਾੜਾ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਰਮ ਤੇ ਅਕਰਮ ਵੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।