ਮੌਨੇ ਮੌਨਾ ਭਵੇਦ੍ਯਾ ਤੁ ਸ੍ਥਿਤੇ ਤਿष੍ਠਤਿ ਯਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਪਤੀ ਦੇ ਚੁੱਪ ਹੋਣ ਤੇ ਚੁੱਪ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਤੇ ਆਪ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਏਕਦृष੍ਟਿਰੇਕਮਨਾ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਵਚਨਕਾਰਿਣੀ
ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਤੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਤੀ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਤੀ ਦੇ ਕਹੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ,
ਦੇਵਾਨਾਮਪਿ ਸਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਪੂਜ੍ਯਾ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਾ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸਤਰੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ।
ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾਪਿ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਾਖ੍ਯਾਤਾਪਿ ਵਾ ਸਦਾ
ਚਾਹੇ ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸੇ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾ ਨ ਮृਤ੍ਯੁਮੁਖਂ ਯਾਤਿ ਏਵਂ ਯਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਇਸਤਰੀ ਮੌਤ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ।
ਅਨੁਵੇष੍ਟਨਭਾਵੇਨ ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮਨੁਗਚ੍ਛਤਿ 209.
ਉਹ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਤੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਚਲਦੀ ਹੈ।
ਏष ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਬਨ੍ਧੁਰੇष ਮੇ ਦੈਵਤਂ ਪਰਮ੍
ਪਤੀ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਮੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ, ਪਤੀ ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਤੁ ਯਾ ਸਾਧ੍ਵੀ ਤਸ੍ਯਾਂ ਚਾਹਂ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ
ਜੋ ਪਤੀ-ਵਰਤਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਇਸਤਰੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਸਿਰ ਨਮਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਭਰ੍ਤ੍ਤਾਰਮਨੁਸ਼ੋਚਨ੍ਤੀ ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਪਤੀ ਲਈ ਦੁਖੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਨ ਸ਼ृਣੋਤਿ ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਯਾ ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਾ ਸੁਣਦੀ, ਨਾ ਵੇਖਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਨਾਨ੍ਯਂ ਯਾ ਮਨਸਾ ਪਸ਼੍ਯੇਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਪਤਿਂ ਨ ਤ੍ਯਜਤੇ ਚਿਤ੍ਤਾਨ੍ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਪਤੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦੀ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਗृਹਂ ਮਾਰ੍ਜਯਤੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਇਸਤਰੀ ਘਰ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਫ਼ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਸ਼ੌਚਾਚਾਰਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾਪਿ ਮृਤ੍ਯੁਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਸ਼ੁਧਤਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਚ ਹਿਤੇ ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਮृਤ੍ਯੁਦ੍ਵਾਰਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜੋ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।
ਮਾਨੁषਾਣਾਂ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾ ਵੈ ਤਤ੍ਰ ਦੇਸ਼ੇ ਤੁ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ 209.
ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ, ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਉਸ ਦੇਸ਼ ਵਿਚ ਵੇਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮਯਾ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਯਥਾਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂਨਾਮ ਨਵਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ 'ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਦੋ ਸੌ ਨੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਪੁਨਃ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਰਹਸ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਮਾਖ੍ਯਾਨਂ ਤ੍ਵਯੋਕ੍ਤਂ ਤੁ ਮਹਾਯਸ਼ਃ
ਫੇਰ ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ; ਤੂੰ ਗੁਪਤ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ।
ਇਦਂ ਹਿ ਸਰ੍ਵਭੂਤੇषੁ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਮਮ
ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਚੰਗੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ।
ਯੇ ਨਰਾ ਦੁਃਖਸਨ੍ਤਪ੍ਤਾਸ੍ਤਪਸ੍ਤੀਵ੍ਰਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਨ ਤੇ ਗਹਿਰੀ ਤਪस्या ਵਿੱਚ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,
ਮਨਸਾ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਾਤ੍ਮਾਨਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਿਯਾਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਉਹ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸਚੇ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਤੇ ਨਾਪਸੰਦ ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੁਤਾ ਲੋਕੇ ਸ਼੍ਰੁਤਿਸ੍ਤਾਤ ਸ਼੍ਰੇਯੋਧਰ੍ਮਾ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸੁਣੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਸਦਾ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਰਸਤਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯੈਤਚ੍ਚੇष੍ਟਿਤਂ ਤਾਤ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾਪਿ ਵਾ
ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪਿਆਰੇ? ਕੌਣ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?
ਕਂ ਵਾ ਦ੍ਵੇषਂ ਪੁਰਸ੍ਕृਤ੍ਯ ਮਤਿਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਕਿਸ ਨਫਰਤ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ?
ਯਦ੍ਯੇਵਂ ਤੁ ਮਯਾ ਗੁਹ੍ਯਂ ਦੁਰ੍ਵਿਜ੍ਞੇਯਂ ਸੁਰੈਰਪਿ
ਜੇ ਐਸਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਐਸਾ ਰਾਜ਼ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਸਮਝਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦੇਨੈਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਰਾਜੋ ਮਹਾਮਨਾਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਤ੍ਵਦੁਕ੍ਤ੍ਯਾ ਮੇ ਕਥਯਤਃ ਸ਼ृਣੁष੍ਵਾਵਹਿਤੋऽਨਘ ।। 210.
ਯਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਲੋਕੇ ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਕਾਰਯਿਤਾਪਿ ਵਾ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਕਰਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕਰਵਾਉਣ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਯਸ੍ਯ ਵੈ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਤੇ ਨਾਮ ਯੇਨ ਚਾਜ੍ਞਾਪ੍ਯਤੇ ਜਗਤ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ,