ਯਦृਚ੍ਛਯਾ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਾ ਤੁ ਸੂਰ੍ਯਃ ਕੋਪੇਨ ਵੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਜਦ ਉਹ ਅਚਾਨਕ ਡਿੱਗੀ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਗਿਆ।
ਦਿਵਂ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਪਤਿਤੋ ਧਰਣੀਤਲੇ
ਅਸਮਾਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਜਸਵੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਕਿਮਰ੍ਥਮਿਹ ਤੇਜਸ੍ਵਿਂਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮਣ੍ਡਲਮਾਗਤਃ 208.
ਤੇਜਸਵੀ, ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਮੰਡਲ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਇਆ?
ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਂ ਰਾਜਾਨਂ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਾਨੁਨਯੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਵਾਲੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਸਾਂਤਿ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ:
ਤਤੋऽਹਂ ਪਤਿਤੋ ਰਾਜਂਸ੍ਤਵ ਕਾਰ੍ਯਾਨੁਸ਼ਾਸਨਃ
ਇਸ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮੰਨ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹਾਂ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕੇ ਵਾ ਨ ਕਾਚਿਦਿਹ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਸਵਰਗ ਵਿਚ, ਇੱਥੇ ਐਸਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ।
ਅਹੋ ਧੈਰ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਕ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਤਵੈਵਂ ਸ਼ਂਸਿਤਾ ਗੁਣਾਃ
ਵਾਹ, ਤੇਰਾ ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਤਾਕਤ — ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਸਚਮੁਚ ਵਡਿਆਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁਰੂਪਾ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾ ਚ ਤਪਸਾ ਚ ਵਰਾਙ੍ਗਨਾ
ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਵਧੀਆ ਨਾਰੀ ਹੈ।
ਸਦृਸ਼ੀ ਤੇ ਮਹਾਭਾਗ ਸ਼ਕ੍ਰਸ੍ਯੇਵ ਯਥਾ ਸ਼ਚੀ
ਉਹ ਤੇਰੇ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਮਹਾਬਾਗ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਲਈ ਸ਼ਚੀ।
ਅਨੁਰੂਪਃ ਸੁਰੂਪੋ ਵਾ ਯਤੋ ਜਾਤਃ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਯੋਗ ਹੈ, ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਤੋਂ ਉਹ ਜਨਮੀ, ਉਹ ਵੀ ਚੰਗਾ ਸੰਭਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕੁਰੁष੍ਵ ਦਯਿਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਯਥਾ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਖੇਤ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।
ਉਪਾਨਹੌ ਚ ਛਤ੍ਰਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਲਂਕਾਰ ਭੂषਿਤਮ੍ 208.
ਉਹ ਜੁੱਤੀਆਂ ਤੇ ਛਤਰੀ, ਜੋ ਇਲਾਹੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਉਪਭੋਕ੍ਤੁਂ ਸੁਖਸ੍ਯਾਰ੍ਥਂ ਸੁਪੁਣ੍ਯਸ੍ਯ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਇਹ ਸਭ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਵਧੀਆ ਪੁੰਨ ਦੇ ਲਈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤਥਾ ਤਤ੍ਕृਤਵਾਨ੍ ਕ੍ਵਚਿਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਥੇ ਹੀ ਉਹ ਕੰਮ ਕੀਤਾ।
ਤਤਃ ਸਾਪ੍ਯਾਯਿਤਾ ਦੇਵੀ ਤੋਯੇਨ ਸ਼ੁਭਲਕ੍ਸ਼ਣਾ
ਫਿਰ, ਚੰਗੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਦੇਵੀ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਵਿਸ੍ਮਯੋਤ੍ਫੁਲ੍ਲਲੋਚਨਾ
ਦੇਵੀ ਨੇ ਉਹ ਅਜੋਬਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਖੁੱਲ ਗਈਆਂ।
ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਰਾਜਨ੍ਕਥਯਸ੍ਵ ਤਪੋਧਨ ਏष ਦੇਵੋ ਮਹਾਦੇਵਿ ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ੍ਨਾਮ ਨਾਮਤਃ
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰਾ ਇਹ ਸੰਦੇਹ ਦੱਸੋ, ਤਪਸਵੀ; ਇਹ ਦੇਵਤਾ, ਮਹਾਦੇਵੀ, ਨਾਮ ਤੋਂ ਵਿਵਸਵਾਨ ਹੈ।
ਤਵਾਨੁਕਮ੍ਪਯਾ ਦੇਵਿ ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾਕਾਸ਼ਮਿਹਾਗਤਃ
ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਕਾਸ਼ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ।
ਕਰਵਾਣ੍ਯਸ੍ਯ ਕਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਂ ਜ੍ਞਾਯਤਾਮਸ੍ਯ ਵਾਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਹੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਕਰਾਂ, ਉਹ ਕੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਵਿਜ੍ਞਾਪਯਾਮਾਸ ਤਦਾ ਭਗਵਨ੍ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਤੇ
ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਭਗਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?'
ਅਭਯਂ ਮੇ ਮਹਾਰਾਜ ਸ੍ਤ੍ਰੀਭ੍ਯੋ ਭਵਤੁ ਮਾਨਦ
ਮਹਾਰਾਜ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਸੁਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ।
ਤਾਂ ਪ੍ਰਿਯਾਂ ਪ੍ਰੀਤਹृਦਯਾਂ ਸ਼੍ਰਾਵਯਂਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍ 208.
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਪ੍ਰੀਤ੍ਯਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਕ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯ ਰਾਜ੍ਞੋ ਮਨਃਪ੍ਰਿਯਾ
ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ।
ਇਮੌ ਚੋਪਾਨਹੌ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਚੌਭੌ ਪਾਦਸ੍ਯ ਸ਼ਙ੍ਕਰੌ
ਇਹ ਦੋ ਜੁੱਤੀਆਂ, ਦੋਵੇਂ ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤੀਆਂ।
ਏਵਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿਪ੍ਰ ਪੂਜਯਾਮਿ ਨਮਾਮਿ ਚ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਪਤਿਵਰਤਾ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤੋਪਾਖ੍ਯਾਨਂ ਨਾਮ ਅष੍ਟਾਧਿਕਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਵਾਲਾ ਦੋ ਸੌ ਅਠ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਅਥ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯ ਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਰ੍ਮਣਾ ਕੇਨ ਰਾਜੇਨ੍ਦ੍ਰ ਤਪਸਾ ਵਾ ਤਪੋਧਨਾਃ
ਹੁਣ ਪਤਿਵਰਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ: ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ, ਤਪਸਵੀਓ?
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਨਾਰਦੇਨਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ਤਦਾ ਨ ਤਸ੍ਯ ਨਿਯਮੋ ਵਿਪ੍ਰ ਤਪੋ ਨੈਵ ਚ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ: ਉਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਤਪਸਿਆ, ਨਾ ਕੋਈ ਸਖਤ ਵਰਤ।
ਉਪਵਾਸੋ ਨ ਦਾਨਂ ਵਾ ਨ ਦੇਵੋ ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਨ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਣ, ਨ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਨ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ,
ਪ੍ਰਸੁਪ੍ਤੇ ਯਾ ਪ੍ਰਸ੍ਵਪਿਤਿ ਜਾਗਰ੍ਤਿ ਵਿਬੁਧੇ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਪਤੀ ਦੇ ਸੌਣ ਤੇ ਆਪ ਵੀ ਸੌਂਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਜਾਗਣ ਤੇ ਆਪ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ,