ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਿਥਿਰ੍ਨਾਮ ਜਨਨਾਜ੍ਜਨਕੋऽਭਵਤ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਥਿ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਜਨਕਾ ਜਨਮਿਆ।
ਸਾ ਚਾਪ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮਾਣਿ ਪਤਿਭਕ੍ਤਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ
ਉਹ ਪਤਿ-ਭਗਤ, ਨੇਕ ਕੰਮਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੇ ਪਰਤੀ ਨਿਭੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਸੋऽਪਿ ਰਾਜਾ ਮਹਾਭਾਗਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ 208.
ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਯ ਇਮਾਂ ਪृਥਿਵੀਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਧਰ੍ਮੇਣ ਪਰਿਪਾਲਯਨ੍
ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਵਵਰ੍ष ਸਤਤਂ ਦੇਵਸ੍ਤਸ੍ਯ ਰਾष੍ਟ੍ਰੇ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੀਂਹ ਪਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਮਰ੍ਤ੍ਯੋ ਰੁਜਾਰ੍ਤ੍ਤੋ ਦੁਃਖਿਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਉਥੇ ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਨਾ ਰੋਗੀ, ਨਾ ਦੁੱਖੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਦਾਸ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਉਵਾਚ ਰਾਜ੍ਞੀ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਵਿਨਯਾਤ੍ਪ੍ਰਸ਼੍ਰਿਤਂ ਵਚਃ
ਰਾਣੀ ਨੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਆਦਰਯੋਗ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਰਾਜ੍ਞ੍ਯੁਵਾਚ ਯਦਸ੍ਤਿ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਕਿਂਚਿਤ੍ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਦ੍ਗृਹੇ ਚ ਤੇ
ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂ ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਵੀ ਧਨ ਹੈ—
ਵਿਨਿਯੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਤੁ ਤਥਾ ਤ੍ਵਯਾ
ਉਹ ਸਾਰਾ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਵੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿਆ ਹੈ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਤਨ੍ਨਿਯਮਃ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਪੁष੍ਪਮੂਲ੍ਯਂ ਚ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਃ
ਸਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਯਮ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਫੁੱਲ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵੀ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ।
ਨ ਚੈਵ ਵਾਰ੍षਿਕਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਭਾਜਨਸ੍ਯ ਚ
ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਸਾਲਾਨਾ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੋਈ ਭਾਂਡਾ ਵੀ ਨਹੀਂ।
ਯਤ੍ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਮਯਾ ਵਾਪਿ ਤਨ੍ਮੇ ਬ੍ਰੂਹਿ ਨਰਾਧਿਪ
ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ।
ਰਾਜੋਵਾਚ ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਤਵ ਚੈਵ ਜਨਸ੍ਯ ਚ ।। 208.
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਰਾਣੀ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਤਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾ ਯਦਿ ਮੇ ਮਨ੍ਯਸੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਇਸ ਲਈ, ਜੇ ਤੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੀ।
ਕੁਦ੍ਦਾਲੇਨ ਹਿ ਕਾष੍ਠੇਨ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਵੈ ਕੁਰ੍ਮਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਪਿਆਰੀਏ, ਅਸੀਂ ਲੱਕੜ ਦੀ ਕਲ੍ਹੀ ਨਾਲ ਖੇਤ ਤਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤਤੋ ਰਾਜ੍ਞੀ ਰਾਜਾਨਮਿਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਰਾਣੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਦੇਵ੍ਯੁਵਾਚ ਅਸ਼੍ਵਾਨਾਂ ਚ ਗਜਾਨਾਂ ਚ ਸੈਰਿਭਾਨਾਂ ਤਥੈਵ ਚ
ਰਾਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਠਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹੋ,
ਉष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਮਹਿषਾਣਾਂ ਚ ਖਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹਾਯਸ਼ਾਃ
ਉਠਾਂ, ਮਹਿਸਾਂ ਅਤੇ ਗਧਿਆਂ ਦੀ ਵੀ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਵਾਲੇ,
ਰਾਜੋਵਾਚ ਸਰ੍ਵਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਯੇ ਭृਤ੍ਯਾ ਮੇ ਵਰਾਨਨੇ
ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰੇ ਨੌਕਰ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਮੁਖ ਵਾਲੀ।
ਬਲੀਵਰ੍ਦਾਃ ਖਰਾ ਅਸ਼੍ਵਾ ਗਜਾ ਉष੍ਟ੍ਰਾ ਹ੍ਯਨੇਕਸ਼ਃ
ਬਲਦ, ਗਧੇ, ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ ਤੇ ਉਠ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਹੁਤ ਵੱਡੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਹਨ।
ਆਯਸਂ ਤ੍ਰਾਪੁषਂ ਤਾਮ੍ਰਂ ਰਾਜਤਂ ਕਾਂਚਨਂ ਤਥਾ
ਲੋਹਾ, ਟਿਨ, ਤਾਂਬਾ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਸੋਨਾ ਵੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਹਨ।
ਨਨੁ ਪਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਕਿਂਚਿਦ੍ਧੈਮਂ ਨ ਚਾਯਸਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦਾ ਤਾਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਲੋਹਾ ਨਹੀਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਸੁਸ਼ੋਭਨਾ 208.
ਉਸ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਰਾਣੀ,
ਗਚ੍ਛ ਰਾਜਨ੍ਯਥਾਕਾਮਮਨੁਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਪृष੍ਠਤਃ
ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆਵਾਂਗੀ।
ਤਤੋ ਰਾਜਾ ਚ ਦੇਵੀ ਚ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਮृਗਯਤਸ੍ਤਦਾ
ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਤੇ ਰਾਣੀ, ਦੋਵੇਂ ਖੇਤ ਲੱਭਣ ਲਈ ਨਿਕਲੇ।
ਇਦਂ ਭਦ੍ਰਂ ਮਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਾਸ੍ਸ੍ਵਾਤ੍ਰ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ
ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੁਭਕ ਖੇਤ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਇੱਥੇ ਬੈਠ ਜਾ।
ਅਹਂ ਛਿਨਦ੍ਮਿ ਵੈ ਦੇਵਿ ਤ੍ਵਮੇਤਾਞ੍ਛੋਧਯ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਕੱਟਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ ਕਰ ਦੇ, ਪਿਆਰੀਏ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਮਹਾਦੇਵੀ ਤੇਨ ਰਾਜ੍ਞਾ ਤਪੋਧਨ
ਉਸ ਰਾਜੇ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਕਹਿਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਰਾਣੀ,
ਵृਕ੍ਸ਼ੋऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੌਵਰ੍ਣੋ ਗੁਲ੍ਮ ਏਵ ਚ
ਇੱਥੇ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਦਰਖ਼ਤ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਘਣੀ ਬੂਟੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਕਥਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਕਰਿष੍ਯਾਵੋ ਹृਦ੍ਰੋਗਸ੍ਯ ਤੁ ਕਾਰਕਮ੍
ਇੱਥੇ ਅਸੀਂ ਖੇਤ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਏ, ਜੋ ਦਿਲ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ?