ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤ੍ਰ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀਪੁਤ੍ਰਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ । ਵਸਵੋऽष੍ਟੌ ਚ ਰੁਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਮਰੁਤਸ੍ਤਥਾ ।। ੨੧.

ਉਥੇ, ਡਕਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਅੱਠ ਵਸੁ, ਰੁਦਰ, ਆਦਿਤਿਆ ਅਤੇ ਮਰੁਤ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।

ਸਾऽਪਿ ਦਕ੍ਸ਼ਾਯ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਗੌਰੀ ਦਤ੍ਤਾਥ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ । ਦੁਹਿਤृਤ੍ਵੇ ਪੁਰਾ ਯਾ ਹਿ ਰੁਦ੍ਰੇਣੋਢਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ ।। ੨੧.

ਗੌਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਕਮਰ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਡਕਸ਼ ਨੂੰ ਧੀ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ; ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਰੁਦਰ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਨਾਲ ਵਿਆਹੀ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਾ ਚ ਦਾਕ੍ਸ਼ਾਯਣੀ ਦੇਵੀ ਪੁਨਰ੍ਭੂਤਾ ਨृਪੋਤ੍ਤਮ । ਤਤੋ ਦਕ੍ਸ਼ਃ ਪ੍ਰਹृष੍ਟਾਤ੍ਮਾ ਦੌਹਿਤ੍ਰਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਸ ਵृਦ੍ਧਿਕृਤ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਜ੍ਞਮਥਾਰੇਭੇ ਪ੍ਰੀਣਨਾਯ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਃ ।। ੨੧.

ਉਹ ਡਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਦਕਸ਼ਾਯਣੀ ਦੇਵੀ, ਮੁੜ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਹੇ ਰਾਜਾ; ਫਿਰ ਡਕਸ਼ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਤੀਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਦੇਖੀ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।

ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸੁਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮਰੀਚ੍ਯਾਦਯ ਏਵ ਚ । ਚਕ੍ਰੁਰਾਰ੍ਤ੍ਤ੍ਵਿਜ੍ਯਕਂ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਸ੍ਵੇ ਸ੍ਵੇ ਮਾਰ੍ਗੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੨੧.

ਉਥੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ, ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਯਜਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ੍ਵਯਂ ਮਰੀਚ੍ਯਸ੍ਤੁ ਬਭੂਵਾऽਨ੍ਯੇ ਤਥਾਪਰੇ । ਅਤ੍ਰਿਸ੍ਤੁ ਯਜ੍ਞਕਰ੍ਮਸ੍ਥ ਆਗ੍ਨੀਧ੍ਰਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗਿਰਾ ਭਵਤ੍ ।। ੨੧.

ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ, ਮਰੀਚੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲਈ; ਅਤ੍ਰੀ ਯਜਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ, ਅਗਨੀਧ੍ਰ ਅੰਗੀਰਸ ਬਣਿਆ।

ਹੋਤਾ ਪੁਲਸ੍ਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਭਵਦੁਦ੍ਗਾਤਾ ਪੁਲਹੋऽਭਵਤ੍ । ਕ੍ਰਤੌ ਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਸ੍ਤੋਤਾ ਤਦਾ ਯਜ੍ਞੇ ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੨੧.

ਪੁਲਸਤਿ ਨੇ ਹੋਤ੍ਰ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ, ਪੁਲਹ ਨੇ ਉਦਗਾਤਾ ਬਣ ਕੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸਾ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਵਜੋਂ ਯਜਨ ਕਰਿਆ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸੀ ਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਵੀ ਪ੍ਰਸਤੋਤਾ ਵਜੋਂ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

ਪ੍ਰਤਿਹਰ੍ਤਾ ਪ੍ਰਚੇਤਾਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਰਤੁਵਰੇ ਬਭੌ । ਸੁਬ੍ਰਹ੍ਮਣ੍ਯੋ ਵਸਿष੍ਠਸ੍ਤੁ ਸਨਕਾਦ੍ਯਾਃ ਸਭਾਸਦਃ । ਤਤ੍ਰ ਯਾਜ੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਚ ਇਜ੍ਯਸ੍ਤੁ ਪੂਜ੍ਯਤੇ ।। ੨੧.

ਉਸ ਉੱਤਮ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਨੇ ਪ੍ਰਤਿਹਰਤਾ ਦਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ। ਸੁਬ੍ਰਹਮਣਯ ਵਸੀਸ਼ਠ ਸੀ, ਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਸਨ। ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਯਜਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਹੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਸਨ।

ਪੂਜ੍ਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਦੌਹਿਤ੍ਰਾ ਰੁਦ੍ਰਾਦਿਤ੍ਯਾਙ੍ਗਿਰਾਦਯਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਪਿਤਰਸ੍ਤੇ ਹਿ ਤੈਃ ਪ੍ਰੀਤੈਃ ਪ੍ਰੀਯਤੇ ਜਗਤ੍ ।। ੨੧.

ਦਕਸ਼ ਦੇ ਦੌਹਿਤ੍ਰ — ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਅੰਗਿਰਸ ਆਦਿ — ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਮੰਨੇ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿੱਖਣ ਵਾਲੇ ਪੂਰਵਜ ਹਨ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰ ਭਾਗਾਰ੍ਥਿਨੋ ਦੇਵਾ ਆਦਿਤ੍ਯਾ ਵਸਵਸ੍ਤਥਾ । ਵਿਸ਼੍ਵੇਦੇਵਾਃ ਸਪਿਤਰੋ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਾਦ੍ਯਾ ਮਰੁਦ੍ਗਣਾਃ ।। ੨੧.

ਉਥੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਪਿਤਰ, ਗੰਧਰਵ ਆਦਿ, ਤੇ ਮਰੁਦਗਣ ਸਨ।

ਜਗृਹੁਰ੍ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਨ੍ ਸ੍ਵਾਨ੍ ਯਾਵਤ੍ ਤੇ ਹਵਿषੋਰ੍ਪਿਤਾਨ੍ । ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਜਲਾਤ੍ ਸਦ੍ਯ ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪੁਨਃ ।। ੨੧.

ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਯਜਨ ਦੇ ਭਾਗ ਲਏ, ਜਦ ਤੱਕ ਹਵਿਸ਼ਾਂ ਚੜ੍ਹਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਭਰ ਆਇਆ।

ਰੁਦ੍ਰਃ ਕੋਪੋਦ੍ਭਵੋ ਯਸ੍ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਂ ਮਗ੍ਨੋ ਮਹਾਜਲੇ । ਸ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਕਸਂਕਾਸ਼ੋ ਨਿਸ਼੍ਚਕ੍ਰਾਮ ਜਲਾਤ੍ ਤਤਃ ।। ੨੧.

ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮਹਾਂਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਸਮੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਿਆ, ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਨਮਯੋ ਦੇਵਃ ਸਰ੍ਵਦੇਵਮਯੋऽਮਲਃ । ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਜਗਤਸ੍ਤਪਸਾ ਬਭੌ ।। ੨੧.

ਉਹ ਦੇਵਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸੀ, ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਕਾਲੇ ਪਞ੍ਚਾਨਾਂ ਜਾਤਃ ਸਰ੍ਗੋ ਨਰੋਤ੍ਤਮ । ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਪृਥਿਵੀਸ੍ਥਾਨਾਂ ਚਤੁਰ੍ਣਾਮਰਜਾਤਿਨਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਉਸ ਸਮੇਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਪੰਜ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਹੋਈ — ਦਿਵਿਆ ਜੀਵ ਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ।

ਰੌਦ੍ਰਸਰ੍ਗਸ੍ਯ ਸਂਭੂਤਿਸ੍ਤਦਾ ਸਦ੍ਯੋऽਪਿ ਜਾਯਤੇ । ਇਦਾਨੀਂ ਰੁਦ੍ਰਸਰ੍ਗਂ ਤ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਪਾਰ੍ਥਿਵਸਤ੍ਤਮ ।। ੨੧.

ਰੌਦ੍ਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ।

ਦਸ਼ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ਼੍ਚੀਰ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਜ੍ਜਲੇ । ਪ੍ਰਤਿਬੁਦ੍ਧੋ ਯਦਾ ਰੁਦ੍ਰਸ੍ਤਦਾ ਚੋਰ੍ਵੋਂ ਸਕਾਨਨਾਮ੍ । ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਸ੍ਯਵਤੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਮਨੁष੍ਯਪਸ਼ੁਸਂਕੁਲਾਮ੍ ।। ੨੧.

ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਮਹਾਂਜਲ ਵਿੱਚ ਤਪ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ ਜਾਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਖੇਤੀ ਵਾਲੀ, ਸੁੰਦਰ, ਮਨੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਦੇਖਿਆ।

ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਚ ਤਦਾ ਸ਼ਬ੍ਦਾਨृਤ੍ਵਿਜਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਸਦ੍ਮਨਿ । ਆਸ਼੍ਰਮੇ ਯਜ੍ਞਿਨਾਂ ਚੋਚ੍ਚੈਰ੍ਯੋਗਸ੍ਥੈਰਿਤਿ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍ ।। ੨੧.

ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਿਤਵਿਜਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀ ਉੱਚੀ ਯੋਗ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਥਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਮਹਾਤੇਜਾਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ । ਚੁਕੋਪ ਸੁਭृਸ਼ਂ ਦੇਵੋ ਵਾਕ੍ਯਂ ਚੇਦਮੁਵਾਚ ਹ ।। ੨੧.

ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾ ਤੇਜੀ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

ਅਹਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਤੁ ਕਵਿਨਾ ਸृष੍ਟਃ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਵਿਭੁਃ । ਪ੍ਰਜਾਃ ਸृਜਸ੍ਵੇਤਿ ਤਦਾ ਵਾਕ੍ਯਮੇਤਤ੍ ਤਥੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ ।। ੨੧.

ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਵੀ ਵੱਲੋਂ, ਸਰਵ-ਵਿਆਪਕ ਵਲੋਂ, 'ਪ੍ਰਜਾ ਬਣਾਓ' ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ — ਇਹ ਬਚਨ ਸੱਚੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਦਾਨੀਂ ਕੇਨ ਤਤ੍ਕਰ੍ਮ ਕृਤਂ ਸृष੍ਟ੍ਯਾਦਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭृਸ਼ਂ ਕੋਪਾਨ੍ਨਨਾਦ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਃ ।। ੨੧.

ਹੁਣ, ਇਹ ਕੰਮ — ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ ਵਰਣਨ — ਕਿਸ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ? ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਗਰਜਿਆ।

ਤਸ੍ਯ ਨਾਨਦਤੋ ਜ੍ਵਾਲਾਃ ਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਨਿਰ੍ਯਯੁਸ੍ਤਦਾ । ਤਤ੍ਰ ਭੂਤਾਨਿ ਵੇਤਾਲਾ ਉਚ੍ਛ੍ਰੁष੍ਮਾਃ ਪ੍ਰੇਤਪੂਤਨਾਃ ।। ੨੧.

ਉਸ ਦੀ ਗਰਜਣ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਲਪਟਾਂ ਨਿਕਲੀਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਭੂਤ, ਵੇਤਾਲ, ਉਚਸ਼੍ਰਮ, ਪ੍ਰੇਤ ਤੇ ਪੂਤਨਾ ਆਦਿ ਜਨਮ ਲਏ।

ਕੂष੍ਮਾਣ੍ਡਾ ਯਾਤੁਧਾਨਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤਾਨਨਾਃ । ਉਤ੍ਤਸ੍ਥੁਃ ਕੋਟਿਸ਼ਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣਾਵृਤਾਃ ।। ੨੧.

ਕੂਸ਼ਮਾਂਡ ਤੇ ਯਾਤੁਧਾਨ, ਸਾਰੇ ਜਲਦੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ, ਉਥੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਉਭਰੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ।

ਤੇ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਭੂਤਸਂਘਾਤਾ ਵਿਵਿਧਾਯੁਧਪਾਣਯਃ । ਸਸਰ੍ਜ ਵੇਦਵਿਦ੍ਯਾਙ੍ਗਂ ਰਥਂ ਪਰਮਸ਼ੋਭਨਮ੍ ।। ੨੧.

ਉਹਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਾਲੇ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੈਦਿਕ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਰਥ ਬਣਾਇਆ।

ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨृਗਾਦਯਸ੍ਤ੍ਵਸ਼੍ਵਾਸ੍ਤ੍ਰਿਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਤ੍ਰਿਵੇਣੁਕਮ੍ । ਤ੍ਰਿਪੂਜਕਂ ਤ੍ਰਿषਵਣਂ ਧਰ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਂ ਮਾਰੁਤਧ੍ਵਨਿਮ੍ ।। ੨੧.

ਉਸ ਰਥ ਉੱਤੇ ਰਿਗ ਆਦਿ ਵੇਦ, ਘੋੜੇ, ਤਿੰਨ ਤੱਤ, ਤਿੰਨ ਲਟ, ਤਿੰਨ ਪੂਜਾ, ਤਿੰਨ ਸਵਨ, ਧਰਮਕ ਅੱਡਾ, ਤੇ ਮਰੁਤ ਦੀ ਧੁਨ ਸੀ।

ਅਹੋਰਾਤ੍ਰੇ ਪਤਾਕੇ ਦ੍ਵੇ ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮੇ ਤੁ ਦਣ੍ਡਕੇ । ਸ਼ਕਟਂ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਿਸਾਰਥਿਃ ।। ੨੧.

ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਉਸ ਦੇ ਦੋ ਝੰਡੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੋ ਲਾਠੀਆਂ ਹਨ। ਉਸ ਦੀ ਰਥ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪ ਹੀ ਸਾਰਥੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਾਲ ਹਨ।

ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚ ਧਨੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਓਙ੍ਕਾਰੋ ਗੁਣ ਏਵ ਚ । ਸ੍ਵਰਾਃ ਸਪ੍ਤ ਸ਼ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਯ ਸੁਵ੍ਰਤ ।। ੨੧.

ਗਾਯਤਰੀ ਉਸ ਦਾ ਧਨੁ ਹੈ, ਓਂਕਾਰ ਧਨੁ ਦੀ ਤੰਦ ਹੈ, ਤੇ ਸੱਤ ਸੁਰ ਉਸ ਦੇ ਤੀਰ ਹਨ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹੈ।

ਏਵਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ ਸਾਮਗ੍ਰੀਂ ਦੇਵਦੇਵਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਜਗਾਮ ਦਕ੍ਸ਼ਯਜ੍ਞਾਯ ਕੋਪਾਦ੍ ਰੁਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ ।। ੨੧.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਰੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।

ਗਚ੍ਛਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਦੇਵਸ੍ਯ ਅਮ੍ਬਰਾਙ੍ਗਿਰਸਂ ਨਯਤ੍ । ऋਤ੍ਵਿਜਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਨਿਚਯੋ ਨष੍ਟੋ ਰੁਦ੍ਰਾਗਮੇ ਤਦਾ ।। ੨੧.

ਜਦ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਅੰਬਰ ਵਿਚ ਅੰਗੀਰਸਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਗੇ ਵਧਿਆ, ਤਾਂ ਰੁਦਰ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਂ ਦਾ ਜਥਾ ਗੁਆਚ ਗਿਆ।

ਵਿਪਰੀਤਮਿਦਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਦਾ ਸਰ੍ਵੇ ਚ ऋਤ੍ਵਿਜਃ । ਊਚੁਃ ਸਂਨਹ੍ਯਤਾਂ ਦੇਵਾ ਮਹਦ੍ ਵੋ ਭਯਮਾਗਤਮ੍ ।। ੨੧.

ਇਹ ਉਲਟਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਦੇਵਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚੱਕ ਲਓ, ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਵੱਡਾ ਖਤਰਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।'

ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਯਾਤਿ ਬਲਵਾਨਸੁਰੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਨਿਰ੍ਮਿਤਃ । ਯਜ੍ਞਭਾਗਾਰ੍ਥਮੇਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕ੍ਰਤੌ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਮ੍ ।। ੨੧.

'ਕੋਈ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਯਜਨ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਲਈ, ਜੋ ਇਸ ਕਰਤਬ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।'