ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਕਰ੍ਮਕਰਾ ਦੂਤਾ ਮੋਹੇਨਾਯਤ੍ਤਚੇਤਸਃ
ਮਜਦੂਰ ਤੇ ਦੂਤ ਥੱਕੇ ਹੋਏ, ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਵਿਜ੍ਞਾਪਯੇਤ੍ਤਦਾ ਦੂਤਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤਂ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਨਰਕਯਾਤਨਾਸ੍ਵਰੂਪਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਨਰਕ ਦੀਆਂ ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਦੂ ਸੌਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਹੈ।
ਅਥ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਕਿਂਕਰਯੁਦ੍ਧਮ੍ ਤਤਸ੍ਤੇ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਚਾਨ੍ਯੋऽਨ੍ਯਾਭਿਰਤਾਃ ਸਦਾ
ਹੁਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ: ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਦੂਤਾ ਊਚੁਃ ਵਯਮਨ੍ਯਤ੍ਕਰਿष੍ਯਾਮਃ ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: 'ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੋਰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗੇ, ਮਾਲਕ।'
ਅਨ੍ਯੇ ਹਿ ਤਾਵਤ੍ਤਤ੍ਕੁਰ੍ਯੁਰ੍ਯਥੇष੍ਟਂ ਤਵ ਸੁਵ੍ਰਤ
ਹੋਰ ਲੋਕ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤਤੋ ਵਿਵृਤ੍ਤਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਰੋषਿਤਃ
ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਦੂਰੇ ਦृष੍ਟਵਾਨ੍ਕਂਚਿਤ੍ਪੁਰੁषਂ ਸ ਹ੍ਯਨਾਕृਤਿਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਕੋਈ ਸਪਸ਼ਟ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਨਿਃਸृਤਃ ਸ ਚ ਰੋषੇਣ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੇਨ ਧੀਮਤਾ
ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਉੱਥੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ।
ਨਾਨਾਰੂਪਧਰਾ ਘੋਰਾ ਨਾਨਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਃ
ਡਰਾਉਣੇ ਜੀਵ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਨਾਨਾ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ।
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਮਹਾਬਾਹੁਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਰ੍ਥਚਿਨ੍ਤਕਃ
ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ, ਵੱਡੇ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।
ਤਤਸ੍ਤੇ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਪਿਸ਼ਿਤਾਸ਼ਨਾਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ।
ਬਦ੍ਧਗੋਧਾਙ੍ਗੁਲਿਤ੍ਰਾਣਾ ਨਾਨਾਯੁਧਧਰਾਸ੍ਤਥਾ 201.
ਗੋਧਾ ਦੀ ਚਮੜੀ ਦਾ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਬਚਾਓ ਕਵਚ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ।
ਬ੍ਰੁਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਹृष੍ਟਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਜ੍ਞਾਪਯ ਪ੍ਰਭੋ
ਉਹ ਮੁੜ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: 'ਜਲਦੀ ਹੁਕਮ ਦਿਓ, ਪ੍ਰਭੂ!'
ਤੇषਾਂ ਤਦ੍ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਿਤ੍ਰਗੁਪ੍ਤੋ ਹ੍ਯਭਾषਤ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਚਿਤ੍ਰਗੁਪਤ ਨੇ ਕਿਹਾ:
ਭੋ ਭੋ ਮਨ੍ਦੇਹਕਾ ਵੀਰਾਃ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਾਨੁਪਾਲਕਾਃ
'ਹੋ ਹੋ! ਮੰਦੇਹਕਾ ਵੀਰੋ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲੋ!'
ਏਵਂ ਹਤ੍ਵਾ ਚ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਚ ਹ੍ਯਾਗਚ੍ਛਤ ਪੁਨਰ੍ਯਥਾ
'ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਰ ਕੇ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ, ਮੁੜ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਆ ਜਾਓ।'
ਹਤ੍ਵਾ ਵੈ ਪਾਪਕਾਨੇਤਾਨ੍ਮਮ ਵਿਪ੍ਰਿਯਕਾਰਿਣਃ
'ਉਹ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ,'
ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਾ ਊਚੁਃ ਅਮਾਤ੍ਯਾ ਏਵ ਜ੍ਞਾਤਵ੍ਯਾ ਭृਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੰਤਰੀ ਹੀ ਸੇਵਕ ਮੰਨੇ ਜਾਣ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਹੋਣ।
ਏਤੇ ਵਧਾਰ੍ਥਂ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਵਯੈਵ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਪ, ਵੱਡੇ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਰਨ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਹ੍ਯੇਤੇ ਸਮੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾਃ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਨੁਚਿਨ੍ਤਕਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਹਨ।
ਮਾ ਚ ਮਿਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਤਂ ਧਰ੍ਮਿष੍ਠਸ੍ਯ ਭਵਤ੍ਵਿਤਿ
ਧਰਮ ਦੇ ਪੱਕੇ, ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਝੂਠੀ ਵਾਅਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਪਰਿਤ੍ਰਾਯਸ੍ਵ ਨੋ ਵੀਰ ਕਿਂਕਰਾਣਾਂ ਮਹਾਬਲਾਨ੍ 201.
ਹੇ ਵੀਰ, ਸਾਡੇ ਵੱਡੇ ਬਲ ਵਾਲੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਬਚਾ ਲੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਘੋਰਾ ਵ੍ਯਾਧਯਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਡਰਾਉਣੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ,
ਗਜੈਰਨ੍ਯੇ ਤਥਾ ਚਾਸ਼੍ਵੈ ਰਥੈਸ਼੍ਚਾਪਿ ਮਹਾਬਲਾਃ
ਕੁਝ ਹਾਥੀ, ਕੁਝ ਘੋੜਿਆਂ, ਤੇ ਕੁਝ ਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ,
ਮृਗੈਃ ਸृਗਾਲੈਰ੍ਮਹਿषੈਰ੍ਵ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰ੍ਮੇषੈਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਹੋਰ ਕੁਝ ਹਿਰਨ, ਗਿੱਦੜ, ਮਹਿਸ, ਬਾਘ ਤੇ ਭੇਡਾਂ ਨਾਲ,
ਏਵਂ ਵਾਹਨਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਨਾਨਾਪ੍ਰਹਰਣੋਦ੍ਯਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ,
ਤੂਰ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਵੇਡਿਤਸਂਘੁष੍ਟੈਰ੍ਬਲਿਤਾਸ੍ਫੋਟਿਤੈਰਪਿ
ਡੋਲ, ਨਗਾਰੇ, ਤੇ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ,
ਤਤਃ ਸਮਭਵਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤਮਸਿ ਸਨ੍ਤਤੇ
ਫਿਰ ਉਸ ਘਣੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿਚ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।
ਸਕੁਣ੍ਡਲੈਃ ਸ਼ਿਰੋਭਿਸ਼੍ਚ ਭ੍ਰਾਜਤੇ ਵਸੁਧਾਤਲਮ੍
ਕਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕੱਟੀਆਂ ਸਿਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ।