ਨਮਸ੍ਕਾਰ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਆਪਨ੍ਨੇਨ ਹਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਜੋ ਦੁਖੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ ਤੇ ਆਦਰ ਦੇਵੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਕृਤਾਨ੍ਤਕਾਲਮृਤ੍ਯੁਕਿਙ੍ਕਰਵਰ੍ਣਨਂ ਨਾਮ ਸਪ੍ਤਨਵਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਕ੍ਰਿਤਾਂਤ, ਕਾਲ ਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਤਨਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰਯਾਤਨਾਸ੍ਵਰੂਪਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਮਾਮੇਕਮृषਭਂ ਤਤ੍ਰ ਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਚ ਦਦੌ ਯਮਃ
ਹੁਣ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਗੇੜ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਯਮ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਬਲਦ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਵਾਇਆ।
ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਮੇ ਪੂਜਾ ਕਾਰ੍ਯੇਣ ਵਿਧਿਨਾऽਕਰੋਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਰੀਤ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਕਰੀ।
ਅਬ੍ਰਵੀਚ੍ਚ ਪੁਨਰ੍ਹृष੍ਟੋ ਹ੍ਯਾਸ੍ਯਤਾਂ ਚ ਵਰਾਸਨੇ
ਫਿਰ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮੁੜ ਬੋਲੇ, 'ਮਾਣ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਜਾ।'
ਤਸ੍ਯ ਵਕ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਰੌਦ੍ਰਂ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਭਯਾਨਕਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਿਆਨਕ ਸੀ।
ਲੋਹਿਤੇ ਤਸ੍ਯ ਵੈ ਨੇਤ੍ਰੇ ਜਲ੍ਪਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ-ਲਾਲ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਵਾਰ ਵਾਰ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਤਤੋऽਹਂ ਤਸ੍ਯ ਭਾਵੇਨ ਭਾਵਿਤਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਿਕਰਂ ਸਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਦੋषਵਿਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮਿਟਾਉਣ ਵਾਲਾ ਭਜਨ ਉਚਾਰਿਆ।
ਕਾਲਵृਦ੍ਧਿਕਰਂ ਸ੍ਤੋਤ੍ਰਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਤਤ੍ਰ ਉਦੀਰਯਨ੍
ਉਹ ਭਜਨ, ਜੋ ਉਮਰ ਵਧਾਉਂਦਾ ਤੇ ਕਾਲ ਦੇ ਅਸਰ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਉਚਾਰਿਆ।
ऋषਿਪੁਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਪਿਤॄਣਾਂ ਪਰਮੋ ਦੇਵਸ਼੍ਚਤੁष੍ਪਾਦ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬੋਲੇ: 'ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।'
ਕਾਲਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਕृਤਜ੍ਞਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਦृਢਵ੍ਰਤਃ 198.
ਤੂੰ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਪੱਕੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਕਰ੍ਮ ਕਾਰਯਿਤਾ ਚੈਵ ਭੂਤਭਵ੍ਯ ਭਵਤ੍ਪ੍ਰਭੋ
ਤੂੰ ਹੀ ਕਰਮ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਭੂਤ, ਭਵਿੱਖ ਤੇ ਵਰਤਮਾਨ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।
ਦਣ੍ਡਪਾਣੇ ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼ ਪਾਸ਼ਹਸ੍ਤ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਲਾਠੀ ਫੜਨ ਵਾਲੇ, ਵਿਲੱਖਣ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਫਾਹਾ ਹੱਥ ਵਿਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਵਰ੍ਣ ਦੁਰਾਧਰ੍ष ਤੈਲਰੂਪ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਕਾਲੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲੇ, ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਔਖੇ, ਤੇ ਤੇਲ ਵਰਗਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਹਵ੍ਯਕਵ੍ਯਵਹਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਪ੍ਰਭਵਿष੍ਣੋ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਤੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਏਕਦृਗ੍ਬਹੁਦृਗ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਕਾਲ ਮृਤ੍ਯੋ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਕਦੇ ਇਕ ਅੱਖ ਵਾਲਾ, ਕਦੇ ਕਈ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਕਾਲ, ਹੇ ਮੌਤ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਬਾਲਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਵृਦ੍ਧਃ ਕ੍ਵਚਿਦ੍ਰੌਦ੍ਰੋ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ
ਕਦੇ ਬੱਚਾ, ਕਦੇ ਬੁੱਢਾ, ਕਦੇ ਡਰਾਉਣਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਾਂ ਵਿਨਾ ਨ ਚ ਸਿਧ੍ਯਤਿ
ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਤੈਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕੁਝ ਵੀ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਜਪਾਨਾਂ ਪਰਮਂ ਜਪ੍ਯਂ ਤ੍ਵਤ੍ਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੋ ਨ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ
ਸਭ ਜਪਾਂ ਵਿਚੋਂ ਤੇਰਾ ਜਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ।
ਪਤਿਵ੍ਰਤਾਸ੍ਤੁ ਯਾ ਨਾਰ੍ਯੋ ਦੁਃਖਿਤਾਸ੍ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਲ ਪੂਰੀ ਨਿਭਾਵਾਂ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਰਹਿਣ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿਚ ਅਡਿੱਗ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਚੈਕੋ ਧਰ੍ਮਭृਤਾਂ ਵਰਃ 198.
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚੋਂ ਤੂੰ ਹੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ ਪਰਿਤੁष੍ਟਸ੍ਤਦਾ ਧਰ੍ਮੋ ਹ੍ਯੌਦ੍ਦਾਲਕਸੁਤਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਫਿਰ ਧਰਮ, ਉੱਦਾਲਕ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਯਮ ਉਵਾਚ ਯਾਥਾਤਥ੍ਯੇਨ ਵਾਕ੍ਯੇਨ ਬ੍ਰੂਹਿ ਕਿਂ ਕਰਵਾਣਿ ਤੇ
ਯਮ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰਾਂ?
ਵਰਂ ਵਰਯ ਭਦ੍ਰਂ ਤੇ ਯਂ ਵਰਂ ਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਸੇ ਦ੍ਵਿਜ
ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹ ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਿਆ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।
ऋषਿਪੁਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਵਰਦੋ ਰਾਜਨ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ,
ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਿਚ੍ਛਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵ ਤਵ ਦੇਸ਼ਂ ਯਥਾਤਥਮ੍
ਹੇ ਦੇਵ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦੇਸ਼ ਜਿਵੇਂ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।
ਸਰ੍ਵਂ ਦਰ੍ਸ਼ਯ ਮੇ ਰਾਜਨ੍ਯਦਿ ਤ੍ਵਂ ਵਰਦੋ ਮਮ
ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਰਾਜਨ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਖਾ।
ਦਰ੍ਸ਼ਯਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਸਰ੍ਵਲੋਕਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਕ
ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਵਿਖਾ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਦ੍ਵਾਰਸ੍ਥਂ ਸਂਦਿਦੇਸ਼ ਹ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਨੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਨੌਕਰ ਨੂੰ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ।