ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ ਨ ਚਿਨ੍ਤਾऽਤ੍ਰ ਮृਗਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਦ੍ਧਿਤਮ੍ 194.
ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਉਹ ਸਦਾ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਕਾਲੋ ਵਾ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਮੁਨੇ
ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਂ ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਰੋਧਬਨ੍ਧਨਜਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਕਰ੍षਣਂ ਛੇਦਨਂ ਤਥਾ
ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜ, ਤਕਲੀਫ ਤੇ ਵਿੱਛੋੜਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਜਿਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਕਥਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪਕृਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ ਰਣਯਾਤ੍ਸੌਹृਦਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਦਸ੍ਮਾਭਿਰਭਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ ਯਦੁਵਾਚ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ृਣੁ ਤਜ੍ਜਨਮੇਜਯ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਦੁ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਜਨਮੇਜਯਾ, ਇਹ ਸੁਣੋ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਨਚਿਕੇਤਾਗਮਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਚਿਕੇਤਾ ਦਾ ਆਉਣਾ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਚੁਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਯਮਲੋਕਸ੍ਥਪਾਪਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਯਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ।
ਸਂਸਾਰਂ ਤੁ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਜਿੰਨੀ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਣਃ ਪਾਪਾ ਯੇ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਦੂषਕਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਪਾਪਰਤਾ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਮੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਯਾਜਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹਾਹਾਭੂਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸੁਰਾਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਚੈਵ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੀਰਘਾਤਕਃ
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਮਾਤृਤ੍ਯਾਗੀ ਪਿਤृਤ੍ਯਾਗੀ ਯਃ ਸ੍ਵਸਾਧ੍ਵੀਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਗृਹਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਹਰਾ ਯੇ ਚ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧਵਿਨਾਸ਼ਕਾਃ
ਜੋ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਅਸ਼ੌਚਾ ਨਿਰ੍ਦਯਾਃ ਪਾਪਾ ਹਿਂਸਕਾ ਵ੍ਰਤਭਞ੍ਜਕਾਃ
ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਦਈ, ਪਾਪੀ, ਹਿੰਸਕ ਜਾਂ ਵਚਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਭੂਮ੍ਯਾਮਨृਤਵਾਦੀ ਚ ਵੇਦਜੀਵੀ ਚ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ 195.੧
ਜੋ ਧਰਤੀ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਵੇਦ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਸੁਸਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਚਿਨ੍ਤਕਾ ਯੇऽਤਿਵੈਰਿਣਃ
ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵੈਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਪਰਵਿਤ੍ਤਾਪਹਾਰੀ ਚ ਰਾਜਘਾਤੀ ਚ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾ ਚ ਮੁਕ੍ਤਾ ਯੇ ਲਿਙ੍ਗਿਨਃ ਪਾਪਕਰ੍ਮਿਣਃ
ਜੋ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨ ਪਾ ਕੇ ਮੰਦੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਦੇਵਾਗਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸਤ੍ਰਾਣਿ ਤੀਰ੍ਥਵਿਕ੍ਰਯਿਣਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਮੰਦਰ, ਯਗ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਜਾਂ ਤੀਰਥ ਵੇਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਮਿਥ੍ਯਾ ਚ ਨਖਰੋਮਾਣਿ ਧਾਰਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯੇ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਝੂਠੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਖ ਜਾਂ ਵਾਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦਵ੍ਰਤੀ ਯਸ਼੍ਚ ਯਸ਼੍ਚਾਸ਼੍ਰਮਬਹਿष੍ਕृਤਃ
ਜੋ ਅਣਜਾਣੀ ਕਰਕੇ ਵਚਨ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਜਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਕੱਢੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਕਲਹੀ ਚ ਪ੍ਰਤਰ੍ਕ੍ਯਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਠੁਰਸ਼੍ਚ ਨਰਾਧਮਃ
ਝਗੜਾਲੂ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਰੁੱਖਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨਿਕੰਮਾ ਮਨੁੱਖ।
ਸ੍ਤ੍ਰਿਯੋ ਨਰਾਸ਼੍ਚ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਯਤ੍ਰ ਤਚ੍ਛृਣੁਤਾਮਲਾਃ
ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਸੁਣੋ ਇਹ ਗੱਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ।
ਤਾਨਿ ਵੈ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਂ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮਾਃ ਏਵਂ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵ ਏਵ ਤਪੋਧਨਾਃ।।195.
ਮੈਂ ਉਹ ਥਾਵਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ; ਸੁਣੋ, ਦੋਹਾਂ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ। ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਤਪਸੀ।
ਪਪ੍ਰਚ੍ਛੁਰ੍ਵਿਸ੍ਮਯਾਵਿष੍ਟਾ ਨਾਚਿਕੇਤਮृषਿਂ ਤਦਾ ਤ੍ਵਯਾ ਸਰ੍ਵਂ ਯਥਾ ਦृष੍ਟਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਤਤ੍ਰ ਵਿਦਾਂ ਵਰ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਨਚਿਕੇਤਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ: 'ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ।'
ਯਥਾਸ੍ਵਰੂਪਃ ਕਾਲੋऽਸੌ ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਹ ਸਮੇਂ ਦੀ ਅਸਲ ਸੁਰਤ ਕਿਹੜੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਚਲਦਾ ਹੈ?
ਵਾਰਯੇਤ੍ਸ ਤਦਾ ਤਂ ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਚ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੀ ਸਰਵਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।