ਉਪਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ 194.
ਕੁਝ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਯਮਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਂ ਨਾਚਿਕੇਤਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਮਲੋਕਾਦਿਹਾਗਤਮ੍
ਜਦ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ,
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਮਨਸਸ਼੍ਚੈਵ ਕੇਚਿਤ੍ਸਂਸ਼ਯਵਾਦਿਨਃ
ਕੁਝ ਮਨੋਂ ਹਾਰ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਨਾਚਿਕੇਤਃ ਸੁਤ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਪਰਿਪਾਲਕ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ,
ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਸਵਿਸ਼ੇषਕਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ।
ਅਪਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪृष੍ਟੇ ਸਤਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੇ ਕੁਝ ਗੁਪਤ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸ।
ਮृਤਂ ਨੈਵ ਪਰਂ ਤਾਤ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਾਲਮਾਯਯਾ
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਕਾਲ ਦੀ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।
ਇਹ ਚੈਵ ਕृਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪਰਤ੍ਰੋਪਭੁਜ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਲਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਮਾਯਯਾ
ਇੱਥੇ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਾਲ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਬਹਵਃ ਪਾਰਚਿਨ੍ਤਕਾਃ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋ ਪਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।
ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ ਨ ਚਿਨ੍ਤਾऽਤ੍ਰ ਮृਗਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਦ੍ਧਿਤਮ੍ 194.
ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਉਹ ਸਦਾ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਕਾਲੋ ਵਾ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਮੁਨੇ
ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਂ ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਰੋਧਬਨ੍ਧਨਜਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਕਰ੍षਣਂ ਛੇਦਨਂ ਤਥਾ
ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜ, ਤਕਲੀਫ ਤੇ ਵਿੱਛੋੜਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਜਿਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਕਥਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪਕृਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ ਰਣਯਾਤ੍ਸੌਹृਦਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਦਸ੍ਮਾਭਿਰਭਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ ਯਦੁਵਾਚ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ृਣੁ ਤਜ੍ਜਨਮੇਜਯ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਦੁ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਜਨਮੇਜਯਾ, ਇਹ ਸੁਣੋ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਨਚਿਕੇਤਾਗਮਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਚਿਕੇਤਾ ਦਾ ਆਉਣਾ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਚੁਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਯਮਲੋਕਸ੍ਥਪਾਪਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਯਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ।
ਸਂਸਾਰਂ ਤੁ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਜਿੰਨੀ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਣਃ ਪਾਪਾ ਯੇ ਚ ਵਿਸ਼੍ਵਾਸਘਾਤਕਾਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਭਰੋਸਾ ਤੋੜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਕਨ੍ਯਾਨਾਂ ਦੂषਕਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਚ ਪਾਪਰਤਾ ਨਰਾਃ
ਜੋ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੋਚ ਮੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਯਾਜਕਾਸ਼੍ਚੈਵ ਹਾਹਾਭੂਤਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਜੋ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਪੁਜਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਜ਼ਤ ਗਵਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸੁਰਾਪੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਾ ਚੈਵ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵੀਰਘਾਤਕਃ
ਜੋ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਂਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਕਤਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਮਾਤृਤ੍ਯਾਗੀ ਪਿਤृਤ੍ਯਾਗੀ ਯਃ ਸ੍ਵਸਾਧ੍ਵੀਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੀ ਮਾਂ, ਪਿਤਾ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਗृਹਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਹਰਾ ਯੇ ਚ ਸੇਤੁਬਨ੍ਧਵਿਨਾਸ਼ਕਾਃ
ਜੋ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਪੁਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਅਸ਼ੌਚਾ ਨਿਰ੍ਦਯਾਃ ਪਾਪਾ ਹਿਂਸਕਾ ਵ੍ਰਤਭਞ੍ਜਕਾਃ
ਜੋ ਅਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਦਈ, ਪਾਪੀ, ਹਿੰਸਕ ਜਾਂ ਵਚਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਭੂਮ੍ਯਾਮਨृਤਵਾਦੀ ਚ ਵੇਦਜੀਵੀ ਚ ਯੋ ਦ੍ਵਿਜਃ 195.੧
ਜੋ ਧਰਤੀ ਬਾਰੇ ਝੂਠ ਬੋਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਜੋ ਵੇਦ ਤੋਂ ਹੀ ਜੀਵਨ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਸੁਸਙ੍ਗਾਸ਼੍ਚ ਚਿਨ੍ਤਕਾ ਯੇऽਤਿਵੈਰਿਣਃ
ਜੋ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵੈਰ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।
ਪਰਵਿਤ੍ਤਾਪਹਾਰੀ ਚ ਰਾਜਘਾਤੀ ਚ ਯੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹਨ।