ਕਚ੍ਚਿਨ੍ਨ ਤੁष੍ਟੋ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ੍ਵਯਮਾਗਤਮ੍ 194.
ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਭਗਵਾਨ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ।
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਦੌਵਾਰਿਕਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਨ ਰੌਦ੍ਰਾਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਯਮਾਲਯੇ
ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਵਾਲੇ ਤੈਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਪਨ੍ਥਾਸ੍ਤ੍ਵਯਾ ਲਬ੍ਧੋ ਨਿਰ੍ਗਮੋ ਵਾ ਯਮਾਲਯੇ
ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਰਾਹ ਅਤੇ ਨਿਕਾਸਾ ਲੱਭ ਲਿਆ।
ऋषਯਸ਼੍ਚ ਮਹਾਭਾਗਾ ਦ੍ਵਿਜਾਸ਼੍ਚ ਸੁਮਹਾਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਥੇ ਮਹਾਨ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਵ੍ਰਤ ਵਾਲੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਵੀ ਸੀ।
ਏਵਮਾਭਾषਮਾਣਂ ਤੁ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵੇ ਵਨੌਕਸਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ,
ਜਪਨ੍ਤਸ਼੍ਚੈਵ ਜਾਪ੍ਯਾਨਿ ਪੂਜਯਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਦੇਵਤਾਃ
ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ,
ਏਕਪਾਦੇਨ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੋऽਨ੍ਯੇ ਦਿਵਾਕਰਮ੍
ਕੁਝ ਇੱਕ ਪੈਰ ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਲੋਕ ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ।
ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਾ ਮਹਾਭਾਗਾਸ੍ਤਪਸਾ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਤਪ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਵੈਸ਼ਵਨਰ ਰਿਸ਼ੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸੀ।
ਦਿਗ੍ਵਾਸਸਸ਼੍ਚ ऋषਯੋ ਦਨ੍ਤੋਲੂਖਲਿਨਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਸਤ੍ਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੰਦ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਓਖਾ ਤੇ ਮਸਲਣ ਵਾਲਾ ਹਨ,
ਧੂਮਦਾਸ਼੍ਚ ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਤਪ੍ਯਮਾਨਾਸ਼੍ਚ ਪਾਵਕੇ
ਕੁਝ ਹੋਰ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਖੁਰਾਕ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ,
ਉਪਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤਾਸ਼੍ਚਾਨ੍ਯੇ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਾਃ 194.
ਕੁਝ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਕੁਝ ਖੜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਯਮਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤਂ ਨਾਚਿਕੇਤਸਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਯਮਲੋਕਾਦਿਹਾਗਤਮ੍
ਜਦ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਜੋ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਸੀ, ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੇਖਿਆ,
ਕੇਚਿਦ੍ਵਿਮਨਸਸ਼੍ਚੈਵ ਕੇਚਿਤ੍ਸਂਸ਼ਯਵਾਦਿਨਃ
ਕੁਝ ਮਨੋਂ ਹਾਰ ਗਏ, ਤੇ ਕੁਝ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।
ऋषਯ ਊਚੁਃ ਨਾਚਿਕੇਤਃ ਸੁਤ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਸ੍ਵਧਰ੍ਮਪਰਿਪਾਲਕ
ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਹੇ ਨਚਿਕੇਤਾ, ਤੂੰ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤ ਹੈਂ,
ਬ੍ਰੂਹਿ ਸਤ੍ਯਂ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਂ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਚ ਸਵਿਸ਼ੇषਕਮ੍
ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਜੋ ਤੂੰ ਵੇਖਿਆ ਤੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪੂਰੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ।
ਅਪਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਚ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯਂ ਪृष੍ਟੇ ਸਤਿ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੇ ਕੁਝ ਗੁਪਤ ਵੀ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਦੱਸ।
ਮृਤਂ ਨੈਵ ਪਰਂ ਤਾਤ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਾਲਮਾਯਯਾ
ਹੇ ਪਿਆਰੇ, ਕਾਲ ਦੀ ਮਾਇਆ ਕਰਕੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਕਦੇ ਵੀ ਸੱਚਮੁੱਚ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦੇ।
ਇਹ ਚੈਵ ਕृਤਂ ਯਤ੍ਤੁ ਤਤ੍ਪਰਤ੍ਰੋਪਭੁਜ੍ਯਤੇ
ਇੱਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਭੋਗਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾऽਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਾਲੇ ਕਾਲਸ੍ਯੈਵ ਤੁ ਮਾਯਯਾ
ਇੱਥੇ ਵੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਕਾਲ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪਾਰਂ ਨ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਬਹਵਃ ਪਾਰਚਿਨ੍ਤਕਾਃ
ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੋ ਪਾਰ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਪਾਰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।
ਚਿਨ੍ਤਯੇਤ ਨ ਚਿਨ੍ਤਾऽਤ੍ਰ ਮृਗਯਨ੍ਤਿ ਚ ਯਦ੍ਧਿਤਮ੍ 194.
ਇੱਥੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਉਹ ਸਦਾ ਸੱਚੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਕਿਂ ਰੂਪਂ ਕਾਲੋ ਵਾ ਕੀਦृਸ਼ੋ ਮੁਨੇ
ਧਰਮਰਾਜ ਦਾ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਕਾਲ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਕਿਂਚ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਂ ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜਾ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?
ਕ੍ਰੋਧਬਨ੍ਧਨਜਂ ਕ੍ਲੇਸ਼ਂ ਕਰ੍षਣਂ ਛੇਦਨਂ ਤਥਾ
ਕਿਵੇਂ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਈ ਪੀੜ, ਤਕਲੀਫ ਤੇ ਵਿੱਛੋੜਾ ਦੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ?
ਜਿਤਾਤ੍ਮਾਨਃ ਕਥਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਕਥਂ ਗਚ੍ਛਤਿ ਪਾਪਕृਤ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮਨ ਜਿੱਤ ਲਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਿਵੇਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
ਪ੍ ਰਣਯਾਤ੍ਸੌਹृਦਾਤ੍ਸ੍ਨੇਹਾਦਸ੍ਮਾਭਿਰਭਿਪृਚ੍ਛਿਤਮ੍
ਮੈਂ ਪਿਆਰ, ਦੋਸਤੀ ਤੇ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ ਯਦੁਵਾਚ ਮਹਾਰਾਜ ਸ਼ृਣੁ ਤਜ੍ਜਨਮੇਜਯ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਯਦੁ ਨੇ ਗੱਲ ਕੀਤੀ; ਜਨਮੇਜਯਾ, ਇਹ ਸੁਣੋ।'
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਨਚਿਕੇਤਾਗਮਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰ੍ਨਵਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਚਿਕੇਤਾ ਦਾ ਆਉਣਾ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਚੁਰਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਯਮਲੋਕਸ੍ਥਪਾਪਿਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤੁ ਤਪਸਿ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਹੁਣ ਯਮ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਾਪੀਆਂ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ; ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਕਹਾਣੀ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਨ।
ਸਂਸਾਰਂ ਤੁ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਨਿਬੋਧਤ
ਜਿੰਨੀ ਮੇਰੀ ਸਮਝ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਬਾਰੇ ਸੁਣੋ।