ਨ ਹਾਸ੍ਯਾਮੀਤਿ ਵਤ੍ਸ ਤ੍ਵਾਂ ਮਮ ਵਂਸ਼ਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮ੍
ਬੱਚਾ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਂਦਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕਦੇ ਛੱਡਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।
ਵੈਸ਼ਮ੍ਪਾਯਨ ਉਵਾਚ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟ ਵਪੁਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਪੁਤ੍ਰਃ ਪਰਮਧਾਰ੍ਮਿਕਃ
ਵੈਸ਼ੰਪਾਯਨ ਆਖਦਾ ਹੈ: ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਵਾਨ ਸੀ, ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਪੁਤ੍ਰ ਉਵਾਚ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਤਮਹਂ ਦੇਵਂ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਮੈਂ ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ—
ਆਗਚ੍ਛਾਮਿ ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਤ੍ਰ ਨ ਭਯਂ ਮੇऽਸ੍ਤਿ ਮृਤ੍ਯੁਤਃ
ਮੈਂ ਫਿਰ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਮੌਤ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਤ੍ਯੇ ਤਿष੍ਠ ਮਹਾਭਾਗ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਪਰਿਪਾਲਯ
ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹੋ, ਵੱਡੇ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।
ਸੂਰ੍ਯਸ੍ਤਪਤਿ ਸਤ੍ਯੇਨ ਵਾਤਃ ਸਤ੍ਯੇਨ ਵਾਤਿ ਚ
ਸੂਰਜ ਸੱਚ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਹਵਾ ਵੀ ਸੱਚ ਨਾਲ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਉਦਧਿਰ੍ਲ੍ਲਙ੍ਘਯੇਨ੍ਨੈਵ ਮਰ੍ਯਾਦਾਂ ਸਤ੍ਯਪਾਲਿਤਃ
ਸਮੁੰਦਰ ਆਪਣੀ ਹੱਦ ਨਹੀਂ ਲੰਘਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੱਚ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਯਜ੍ਞਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਨ੍ਤੇ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਤਾਃ ਸੁਪੂਜਿਤਾਃ
ਸੱਚ ਨਾਲ ਯਜਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਨਾਲ।
ਸਤ੍ਯਂ ਗਾਤਿ ਤਥਾ ਸਾਮ ਸਰ੍ਵਂ ਸਤ੍ਯੇ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਮ੍ 193.
ਗਾਏਤਰੀ ਤੇ ਸਾਮ ਦਾ ਆਧਾਰ ਸੱਚ ਹੈ; ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਸਰ੍ਵਂ ਲਭਤੇ ਯਥਾ ਤਾਤ ਮਯਾ ਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਸੱਚ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ।
ਦੇਵਦੇਵੇਨ ਰੁਦ੍ਰੇਣ ਵੇਦਗਰ੍ਭਃ ਪੁਰਾ ਕਿਲ
ਕਦੇ, ਰੁਦ੍ਰ — ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ — ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਬੀਜ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਧਾਰਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸ ਤੇਨੈਵ ਸੁਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਦীক্ষਾ ਲਈ ਸੀ।
ਸਂਵਰ੍ਤੇਨ ਪੁਰਾ ਤਾਤ ਸਰ੍ਵੇ ਲੋਕਾਃ ਸਦੈਵਤਾਃ
ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਆਰੇ ਪਿਤਾ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਲੋਕ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਵਿਨਾਸ਼ ਵੇਲੇ—
ਪਾਤਾਲੇ ਪਾਲਯਨ੍ ਸਤ੍ਯਂ ਬਦ੍ਧੋ ਵੈਰੋਚਨੋ ਵਸਨ੍
ਵੈਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪਾਤਾਲ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ ਸੱਚ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਸ੍ਥਿਤਃ ਸਤ੍ਯੇ ਮਹਾਵਿਨ੍ਧ੍ਯੋ ਵਰ੍ਦ੍ਧਮਾਨੋ ਨ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ
ਮਹਾਂ ਵਿਂਧਿਆ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਵਧਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ।
ਗृਹਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਯੇ ਦृष੍ਟਾ ਵਾਨਪ੍ਰਸ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਭਿਤਾਃ
ਘਰ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਵਣਵਾਸੀ ਵੀ ਸੋਭਾ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ਼੍ਵਮੇਧਸਹਸ੍ਰਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਚ ਤੁਲਯਾ ਧृਤਮ੍
ਹਜ਼ਾਰ ਘੋੜਾ ਯਜਨ ਤੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਤਕੜੀ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ ਤੋਲਿਆ ਗਿਆ।
ਸਤ੍ਯੇਨ ਪਾਲ੍ਯਤੇ ਧਰ੍ਮੋ ਧਰ੍ਮੋ ਰਕ੍ਸ਼ਤਿ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਃ
ਸੱਚ ਨਾਲ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਧਰਮ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹृष੍ਟਪੁष੍ਟਃ ਸ੍ਵੇਨ ਦੇਹੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤ 193.
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੋ ਗਿਆ, ਓ ਸੁਚਰਿਤਰ ਵਾਲੇ—
ऋषਿਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਤੇਜਾ ਸਤ੍ਯਵਾਗਨਸੂਯਕਃ
ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਡੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਠੱਗੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸੀ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਾਗਿਤਿਹਾਸੇ ਸਂਸਾਰਚਕ੍ਰੇ ਨਚਿਕੇਤਪ੍ਰਯਾਣਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿਨਵਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ 'ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਤਿੰਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਨਚਿਕੇਤਸੋ ਆਗਮਨਵਰ੍ਣਨਮ੍ ਗਤਸ਼੍ਚ ਪਰਮਂ ਸ੍ਥਾਨਂ ਯਤ੍ਰ ਰਾਜਾ ਦੁਰਾਸਦਃ
ਹੁਣ ਨਚਿਕੇਤਸ ਦੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਉਹ ਉੱਚਾ ਥਾਂ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਾਸਦ ਵੱਸਦਾ ਸੀ।
ਤਤੋ ਹृष੍ਟਮਨਾ ਰਾਜਨ੍ਪੁਤ੍ਰਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਪੋਨਿਧਿਃ
ਫਿਰ, ਰਾਜਨ, ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਦਿਵਂ ਚ ਪृਥਿਵੀਂ ਚੈਵ ਨਾਦਯਾਮਾਸ ਹृष੍ਟਵਤ੍
ਉਹ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਅਸਮਾਨ ਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੁ ਮਮ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭਾਵਂ ਦਿਵ੍ਯਤੇਜਸਃ
ਸਭ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਦਿਵਿਆ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖਣ।
ਪਿਤृਸ੍ਨੇਹਾਨੁਭਾਵੇਨ ਗੁਰੁਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਯਾਪਿ ਚ
ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ,
ਲੋਕੇ ਮਤ੍ਸਦृਸ਼ੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪੁਮਾਨ੍ਭਾਗ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਕੋਈ ਦੂਜਾ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤ੍ਵਂ ਨ ਹਤੋ ਵਤ੍ਸ ਨੈਵ ਬਦ੍ਧੋ ਯਮਾਲਯੇ
ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਗਿਆ।
ਕਚ੍ਚਿਤ੍ਤੇ ਵ੍ਯਾਧਯੋ ਘੋਰਾ ਨਾਨ੍ਵਗਚ੍ਛਨ੍ਯਮਾਲਯੇ
ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਕੋਈ ਭਿਆਨਕ ਬਿਮਾਰੀ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਕਚ੍ਚਿਦ੍ਰਾਜਾ ਤ੍ਵਯਾ ਦृष੍ਟਃ ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਮਧਿਪੋ ਬਲੀ
ਮੈਂ ਆਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ।