ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਏਵਂ ਪ੍ਰਭਾਵੋ ਦੇਵੋऽਸੌ ਵੇਦਵੇਦ੍ਯੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ । ਕਥਿਤੋ ਨृਪਤੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਕਿਮਨ੍ਯਚ੍ਛ੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਸਿ ।। ੧੭.

ਹੇ ਰਾਜਨ! ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਜਨਾਰਦਨ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇਰੇ ਅੱਗੇ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?

thumb|ਪਞ੍ਚਮਹਾਭੂਤਾਃ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਉਵਾਚ । ਕਥਮਗ੍ਨੇਃ ਸਮੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰਸ਼੍ਵਿਨੋਰ੍ਵਾ ਮਹਾਮੁਨੇ । ਗੌਰ੍ਯਾ ਗਣਪਤੇਰ੍ਵਾऽਪਿ ਨਾਗਾਨਾਂ ਵਾ ਗੁਹਸ੍ਯ ਚ ।। ੧੮.

ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ੀ! ਅੱਗ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕਿਵੇਂ ਆਏ, ਜਾਂ ਗਉਰੀ ਤੇ ਗਣਪਤੀ, ਜਾਂ ਨਾਗ, ਜਾਂ ਗੁਹਾ ਕਿਵੇਂ ਹੋਏ?

ਆਦਿਤ੍ਯਚਨ੍ਦ੍ਰਮਾਤॄਣਾਂ ਦੁਰ੍ਗਾਯਾ ਵਾ ਦਿਸ਼ਾਂ ਤਥਾ । ਧਨਦਸ੍ਯ ਚ ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਯ ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਃ ।। ੧੮.

ਆਦਿਤਿਆਂ, ਮਾਵਾਂ, ਦੁਰਗਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਧਰਮ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਭੂ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ?

ਸ਼ਮ੍ਭੋਰ੍ਵਾਪਿ ਪਿਤॄਣਾਂ ਚ ਤਥਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸੋ ਮੁਨੇ । ਸ਼ਰੀਰਦੇਵਤਾ ਹ੍ਯੇਤਾਃ ਕਥਂ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਤ੍ਵਮਾਗਤਾਃ ।। ੧੮.

ਸ਼ੰਭੂ, ਪਿਤਰ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣੇ?

ਕਿਂ ਚ ਤਾਸਾਂ ਮੁਨੇ ਭੋਜ੍ਯਂ ਕਾ ਵਾ ਸਂਜ੍ਞਾ ਤਿਥਿਸ਼੍ਚ ਕਾ । ਯਸ੍ਯਾਂ ਯष੍ਟਾਸ੍ਤ੍ਵਮੀ ਪੁਂਸਾਂ ਫਲਂ ਯਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਨਾਮਯਮ੍ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਰਹਸ੍ਯਂ ਤੁ ਮੁਨੇ ਤ੍ਵਂ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ ।। ੧੮.

ਹੋਰ, ਹੇ ਮੁਨੀ! ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਕੀ ਹਨ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਤਿਥੀ ਹੈ? ਕਿਸ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਦੱਸੋ।

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਯੋਗਸਾਧ੍ਯਃ ਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਆਤ੍ਮਾ ਨਾਰਾਯਣਾਤ੍ਮਕਃ । ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਃ ਕ੍ਰੀਡਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਭੋਗੇਚ੍ਛਾ ਚਾਤ੍ਮਨਾਤ੍ਮਨਿ । ਕ੍ਸ਼ੋਭਿਤੇऽਭੂਨ੍ਮਹਾਭੂਤੇ ਏਤਚ੍ਛਬ੍ਦਂ ਤਦਦ੍ਭੁਤਮ੍ ।। ੧੮.

ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਆਤਮਾ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਾਰਾਇਣ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ। ਜਦ ਉਹ ਵੱਡਾ ਤੱਤ ਹਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਅਜੀਬ ਧੁਨੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।

ਤਮਪ੍ਯਪ੍ਰੀਤਿਮਤ੍ਤੋਯਂ ਵਿਕਾਰਂ ਸਮਰੋਚਯਤ੍ । ਵਿਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਤਦਾ ਮਹਾਨਗ੍ਨਿਃ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਃ । ਕੋਟਿਜ੍ਵਾਲਾਪਰੀਵਾਰਃ ਸ਼ਬ੍ਦਵਾਨ੍ ਦਹਨਾਤ੍ਮਕਃ ।। ੧੮.

ਉਸ ਧੁਨੀ ਤੋਂ, ਜਦ ਪਾਣੀ ਖੁਸ਼ ਨਾ ਹੋ ਕੇ ਹਿੱਲਿਆ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਦਲਾਅ ਆਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਬਦਲਾਅ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਵੱਡੀ ਅੱਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਲੱਖਾਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਜੋਰ ਨਾਲ ਸੜਦੀ ਸੀ।

ਅਸਾਵਪ੍ਯਤਿਤੇਜਸ੍ਵੀ ਵਿਕਾਰਂ ਸਮਰੋਚਯਤ੍ । ਵਿਕੁਰ੍ਵਤੋ ਬਭੌ ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਵਾਯੁਃ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ । ਤਸ੍ਮਾਦਪਿ ਵਿਕਾਰਸ੍ਥਾਦਾਕਾਸ਼ਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ ।। ੧੮.

ਉਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਵੀ ਬਦਲਾਅ ਵਿਚ ਆਇਆ। ਜਦ ਉਹ ਬਦਲਿਆ, ਤਾਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਹਵਾ ਨਿਕਲੀ; ਤੇ ਉਸ ਹਵਾ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ।

ਤਚ੍ਛਬ੍ਦਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਵ੍ਯੋਮ ਸ ਚ ਵਾਯੁਃ ਪ੍ਰਤਾਪਵਾਨ੍ । ਤਚ੍ਚ ਤੇਜੋऽਮ੍ਭਸਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਸ਼੍ਲਿष੍ਟਮਨ੍ਯੋਨ੍ਯਤਸ੍ਤਦਾ ।। ੧੮.

ਉਹ ਆਕਾਸ਼, ਜੋ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ, ਤੇ ਉਹ ਅੱਗ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਗਏ।

ਤੇਜਸਾ ਸ਼ੋषਿਤਂ ਤੋਯਂ ਵਾਯੁਨਾ ਉਗ੍ਰਗਾਮਿਨਾ । ਬਾਧਿਤੇਨ ਤਥਾ ਵ੍ਯੋਮ੍ਨਾ ਮਾਰ੍ਗੇ ਦਤ੍ਤੇ ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ।। ੧੮.

ਅੱਗ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੁਕਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਚਲਾਇਆ, ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੇ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਦਬਾਇਆ, ਤੇ ਉਸ ਵੇਲੇ ਇੱਕ ਰਾਹ ਬਣ ਗਿਆ।

ਪਿਣ੍ਡੀਭੂਤਂ ਤਥਾ ਸਰ੍ਵਂ ਕਾਠਿਨ੍ਯਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਸੇਯਂ ਪृਥ੍ਵੀ ਮਹਾਭਾਗ ਤੇषਾਂ ਵृਦ੍ਧਤਰਾऽਭਵਤ੍ ।। ੧੮.

ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਗੁੰਝ ਕੇ ਠੋਸ ਬਣ ਗਿਆ ਤੇ ਸਖਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ! ਇਹ ਧਰਤੀ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਵਧੀ।

ਚਤੁਰ੍ਣਾਂ ਯੋਗਕਾਠਿਨ੍ਯਾਦੇਕੈਕਗੁਣਵृਦ੍ਧਿਤਃ । ਪृਥ੍ਵੀ ਪਞ੍ਚਗੁਣਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਤੇऽਪ੍ਯੇਤਸ੍ਯਾਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਾਃ ।। ੧੮.

ਚਾਰ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੇ ਸਖਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਗੁਣ ਵਧਣ ਕਰਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੰਜ ਗੁਣ ਵਾਲੀ ਜਾਣੋ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ।

ਸ ਚ ਕਾਠਿਨ੍ਯਕਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣ੍ਡਂ ਸਮਪਦ੍ਯਤ । ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਾਰਾਯਣੋ ਦੇਵਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ ।। ੧੮.

ਜਦ ਉਹ ਠੋਸ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗਾ, ਤਾਂ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਚਾਰ ਰੂਪਾਂ ਤੇ ਚਾਰ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯੇਨ ਰੂਪੇਣ ਸਿਸृਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵਿਧਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ । ਚਿਨ੍ਤਯਨ੍ ਨਾਧਿਗਚ੍ਛੇਤ ਸृष੍ਟਿਂ ਲੋਕਪਿਤਾਮਹਃ ।। ੧੮.

ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੋਚਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦਾ ਢੰਗ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਿਆ।

ਤਤੋऽਸ੍ਯ ਸੁਮਹਾਨ੍ ਕੋਪੋ ਜਜ੍ਞੇ ਪਰਮਦਾਰੁਣਃ । ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਕੋਪਾਤ੍ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਚਿਰੁਤ੍ਤਸ੍ਥੌ ਦਹਨਾਤ੍ਮਕਃ ।। ੧੮.

ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸਾ ਉੱਠਿਆ। ਉਸ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੌਆਂ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਇੱਕ ਜਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈ ਲਈ।

ਸ ਤਂ ਦਿਧਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣੋਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਨृਪ । ਹਵ੍ਯਂ ਕਵ੍ਯਂ ਵਹਸ੍ਵੇਤਿ ਤਤੋऽਸੌ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ ।। ੧੮.

ਉਹ ਅੱਗ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਸਾੜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸੀ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਚੁੱਕ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ।

ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਿਤਃ ਪ੍ਰਾਯਾਤ੍ ਕਿਂ ਕਰੋਮਿ ਪ੍ਰਸਾਧਿ ਮਾਮ੍ । ਸ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਤ੍ਰਿਧਾ ਤृਪ੍ਤਿਮਵਾਪ੍ਸ੍ਯਸਿ ।। ੧੮.

ਭੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ਼ੀ ਕਰ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲੇਗੀ।"

ਦਤ੍ਤਾਸੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਸ੍ਵਾਦੌ ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਤੋऽਮਰਾਨ੍ । ਨਯਸੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਭਾਗਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੧੮.

ਜਦੋਂ ਯਜਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਹੋਈ ਦੱਖਣਾ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੂੰ ਉਹ ਦੱਖਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ।

ਆ ਸਮਨ੍ਤਾਦ੍ਧੁਤਂ ਕਿਂਚਿਦ੍ ਯਤ੍ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇ ਵਿਭਾਵਸੋ । ਤਦ੍ ਵਹਸ੍ਵ ਸੁਰਾਰ੍ਥਾਯ ਤਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਹਵ੍ਯਵਾਹਨਃ ।। ੧੮.

ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਕੁਝ ਵੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੂੰ ਉਹ ਸਾਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਗृਹਂ ਸ਼ਰੀਰਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਤਤ੍ਪਤਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਯਤੋऽਧੁਨਾ । ਅਤੋ ਵੈ ਗਾਰ੍ਹਪਤ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵ ਸਰ੍ਵਗਤੋ ਵਿਭੋ ।। ੧੮.

ਘਰ ਨੂੰ ਸਰੀਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ, ਤੂੰ ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ ਬਣ।

ਵਿਸ਼੍ਵਾਨ੍ ਨਰਾਨ੍ ਹੁਤੋ ਯੇਨ ਨਯਸੇ ਸਦ੍ਗਤਿਂ ਪ੍ਰਭੋ । ਅਤੋ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਨਾਮ ਤਵ ਵਾਕ੍ਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੮.

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਲੈ ਜਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਹੋਵੇਗਾ।

ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਬਲਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤਂ ਧਨਂ ਚ ਦ੍ਰਵਿਣਂ ਯਤਃ । ਦਦਾਤਿ ਤਦ੍ ਭਵਾਨੇਵ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾਸ੍ਤਤੋऽਭਵਤ੍ ।। ੧੮.

ਧਨ ਨੂੰ ਹੀ ਤਾਕਤ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਧਨ ਨੂੰ ਦ੍ਰਵਿਣ ਵੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਦ੍ਰਵਿਣੋਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।

ਤਨੁਂ ਪਾਸ੍ਯਤਨੁਂ ਪਾਸਿ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਦਾ ਵਿਭੋ । ਤਤਸ੍ਤਨੂਨਪਾਨ੍ਨਾਮ ਤਵ ਵਤ੍ਸ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੮.

ਹੇ ਵੱਡੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਅਤੇ ਸੁਖਸ਼ਮ ਸਰੀਰ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਤਨੂਨਪਾਤ ਹੋਵੇਗਾ।

ਭਵਾਨ੍ ਜਾਤਾਨਿ ਵੈ ਵੇਦ ਅਜਾਤਾਨਿ ਚ ਯੇਨ ਵੈ । ਅਤਸ੍ਤੇ ਨਾਮ ਭਵਤੁ ਜਾਤਵੇਦਾ ਇਤਿ ਪ੍ਰਭੋ ।। ੧੮.

ਤੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਤੇ ਜੋ ਅਜੇ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲਿਆ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰਾ ਨਾਂ ਜਾਤਵੇਦਸ ਹੋਵੇਗਾ।

ਨਾਰਾਃ ਸਾਮਾਨ੍ਯਤਃ ਪੁਂਸੋ ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ । ਤੇ ਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਯਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਤੁ ਨਾਰਾਸ਼ਂਸਸ੍ਤਤੋ ਭਵ ।। ੧੮.

ਪਾਣੀ ਆਮ ਤੌਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਜਦ ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਸਲਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਨਾਰਾਸ਼ੰਸਾ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਅਗਸ੍ ਤਿਰੋਭਵੇਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਨਿਃਸ਼ਬ੍ਦੋ ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਤ੍ਮਕਃ । ਅਗਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸਰ੍ਵਗਤ੍ਵਾਚ੍ਚ ਤੇਨਾਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੧੮.

ਅਗਸ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੁਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਚੁੱਪ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਅੱਗ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਧ੍ਮਾ ਪ੍ਰਪੂਰਣਸ਼ਬ੍ਦੋ ਯ ਇਧ੍ਮਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤ੍ਯਤੇ । ਪੂਰਿਤਸ੍ਯਾਗਤਿਰ੍ਯੇਨ ਤੇਨੇਧ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਭਵਿष੍ਯਸਿ ।। ੧੮.

ਧਮਾ ਦਾ ਅਰਥ ਹੈ ਫੂਕਣ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਤੇ ਲੱਕੜ ਨੂੰ ਇਧਮਾ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਲੱਕੜ ਸੜਦੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਇਧਮਾ ਆਖਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਯਾਜ੍ਯਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਮਖੇ । ਯਜਨ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਾਂ ਨਰਾਃ ਕਾਮੈਸ੍ਤਰ੍ਪਯਿष੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍ ।। ੧੮.

ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਤੇਰੇ ਨਾਂ ਹਨ ਵੱਡੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ। ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਮਨਾਉਣਗੇ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਨਗੇ।

ਮਹਾਤਪਾ ਉਵਾਚ । ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਵਿਭੂਤਿਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥਿਤਂ ਤੇ ਪ੍ਰਸਙ੍ਗਤਃ । ਤਿਥੀਨਾਂ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਕਥ੍ਯਮਾਨਂ ਮਯਾ ਨृਪ ।। ੧੯.

ਮਹਾਤਪਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਵੱਡਿਆਈ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।