ਪ੍ਰੇਤਸ੍ਯਾਵਾਹਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਆਵਾਹਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ—
ਮਨ੍ਤ੍ਰਯੁਕ੍ਤੋਪਚਾਰੇਣ ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਤਃ
—ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਤ ਭੋਗ ਦੇ ਕੇ, ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਲਈ ਹਰ ਥਾਂ—
ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯੇ ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਪੂਰ੍ਣੇ ਸਂਵਤ੍ਸਰੇ ਤਥਾ
ਜਦ ਮਰੇ ਹੋਏ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਲ ਵੀ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—
ਪਿਤਾਮਹਃ ਸ੍ਨੁषਾ ਭਾਰ੍ਯਾ ਜ੍ਞਾਤਿਸਮ੍ਬਨ੍ਧਿਬਾਨ੍ਧਵਾਃ
ਪਿਤਾਮਾ, ਪੁਤ੍ਰਵਧੂ, ਪਤਨੀ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਅਤੇ ਸਬੰਧੀ—
ਸ੍ਵਯਂ ਮੁਹੂਰ੍ਤ੍ਤਂ ਰੋਦਿਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਯਾਤਿ ਪਰਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਇੱਕ ਪਲ ਰੋ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਸ੍ਯ ਮਾਤਾ ਪਿਤਾ ਕਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਤਾਸ੍ਤਥਾ
ਕਿਸ ਦੀ ਮਾਂ, ਕਿਸ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਕਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ?
ਸ੍ਨੇਹਭਾਵੇਨ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਃ ਸਂਸ੍ਕਾਰੋ ਹਿ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ
ਮ੍ਰਿਤਕ ਦੇ ਅੰਤਿਮ ਸੰਸਕਾਰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਰਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸਂਸਾਰੇष੍ਵਨੁਭੂਤਾਨਿ ਕਸ੍ਯ ਤੇ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਵਯਮ੍
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਕੌਣ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਇਕ ਦੂਜੇ ਲਈ ਕੌਣ ਹਾਂ?
ਪ੍ਰੇਤਕਾਰ੍ਯੇ ਨਿਵृਤ੍ਤੇ ਤੁ ਪਿਤृਤ੍ਵਮੁਪਜਾਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਅੰਤਿਮ ਕਰਿਆ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਪਿਤਾ ਦਾ ਰਿਸ਼ਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤਾ ਪਿਤਾਮਹਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥੈਵ ਪ੍ਰਪਿਤਾਮਹਃ 188.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤਾ, ਦਾਦਾ ਅਤੇ ਪਰਦਾਦਾ ਵੀ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ ਆਤ੍ਰੇਯਃ ਪਿਤृਯਜ੍ਞ ਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਪਿਤਰ ਯਜਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।
ਨਾਰਦ ਉਵਾਚ ਚਾਤੁਵਰ੍ਣ੍ਯਸ੍ਯ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਤ੍ਵਯਾ ਧਰ੍ਮਃ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਃ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਲਈ ਧਰਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਪਿਤृਯਜ੍ਞਮੁਪਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਮਾਸਿ ਮਾਸਿ ਦਿਨੇ ਤਥਾ
ਅੰਤਿਮ ਕਰਿਆ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਤੇ ਹਰ ਦਿਨ ਪਿਤਰ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਵੈ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਣਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ।
ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਤਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਨੈਮਿਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤੇ
ਉਹ ਸਦਾ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਨੂੰ ਨੈਮਿਸ਼ਰਾਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਨਾਰਦੋ ਦ੍ਵਿਜਤਤ੍ਤਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ ਨਾਰਦ, ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ—
ਏਵਂ ਚ ਪਿਣ੍ਡਸਂਕਲ੍ਪਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਮਾਧਵਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿੰਡ ਦੀ ਨੀਅਤ ਅਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਉਤਪਤੀ, ਮਾਧਵੀ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਪਿਣ੍ਡਕਲ੍ਪ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਰ੍ਨਾਮਾष੍ਟਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚ ਪਿੰਡਕਲਪ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਉਤਪਤੀ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਪਿਣ੍ਡਕਲ੍ਪੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਪ੍ਰਕਰਣਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਸ਼ੌਚਾਸ਼ੌਚਾਂਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
ਹੁਣ ਪਿੰਡਕਲਪ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਕਰਨ: ਸ਼ਰਾਧ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਧ-ਅਸ਼ੁਧ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਸੁਣੇ ਗਏ।
ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਂ ਸਂਸ਼ਯਂ ਮੇऽਦ੍ਯ ਭਗਵਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਯੋਗ ਹੋ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਯੇ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰੇਤਭਾਗਂ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰੇਤ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—
ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੇषਾਂ ਦ੍ਵਿਜੋ ਦੇਵ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਕੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਉਹ ਭਾਗ ਖਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਾਂ ਦੇਵਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?
ਪ੍ਰਣਯਾਤ੍ਸ੍ਤ੍ਰੀਸ੍ਵਭਾਵੇਨ ਪृਚ੍ਛਾਮਿ ਤ੍ਵਾਂ ਜਨਾਰ੍ਦਨ
ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ, ਤੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਛ ਰਹੀ ਹਾਂ, ਜਨਾਰਦਨ।
ਵਰਾਹਰੂਪੀ ਭਗਵਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾਮ੍ ਸਾਧੁ ਭੂਮੇ ਵਰਾਰੋਹੇ ਯਨ੍ਮਾਂ ਤ੍ਵਂ ਪਰਿਪृਚ੍ਛਸਿ
ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: 'ਭੂਮੀ, ਸੋਹਣੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗਾ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।'
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਦੇਵਿ ਤਾਰਯਨ੍ਤਿ ਯਥਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਕਿਵੇਂ ਤਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਥਂ ਦੇਹਸ੍ਯ ਉਪਵਾਸਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਸਰੀਰ ਦੀ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਲਈ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਸਂਧ੍ਯਾਂ ਵਿਨਿਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਯ ਕृਤ੍ਵਾ ਚੈਵਾਗ੍ਨਿਤਰ੍ਪਣਮ੍
ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਸੰਧਿਆ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ,
ਪ੍ਰਾਕ੍ਸ੍ਰੋਤਸਂ ਨਦੀਂ ਗਤ੍ਵਾ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ 189.
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਵਹਿੰਦੀ ਦਰਿਆ 'ਤੇ ਜਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਔਦੁਮ੍ਬਰੇ ਚ ਪਾਤ੍ਰੇ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤ੍ਯੁਦਕਾਨਿ ਚ
ਉਦੁੰਬਰ ਦੀ ਲੱਕੜ ਦੇ ਪਾਤਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚਾਗ੍ਨਿਮੁਖਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਭਾਗਸ਼ਃ
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰਪਣ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।