ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਤਤੋ ਮਾਯਾऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ਕੋਪਾਤ੍ ਸਾ ਚ ਦੁਰ੍ਗਾ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾ । ਨ ਮਯਾऽਸ੍ਯ ਵਿਨਾ ਭੂਤਿਰਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਪੁਨਃ ।। ੧੭.

ਫਿਰ ਮਾਇਆ, ਜੋ ਦੁರ್ಗਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਸ ਦੀ ਕੋਈ ਹਸਤੀ ਨਹੀਂ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

ਤਤੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸਮੁਤ੍ਤਸ੍ਥੁਰੂਚੁਸ਼੍ਚੇਦਂ ਵਚੋ ਮਹਤ੍ । ਨਾਸ੍ਮਾਭੀ ਰਹਿਤਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਤੀਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਚਤਸ੍ਰ ਆਗਤਾਃ ਕਾष੍ਠਾ ਅਪਯਾਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍ ਤਦਾ ।। ੧੭.

ਫਿਰ ਦਿਸਾਵਾਂ ਉੱਠੀਆਂ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਬਚਨ ਆਖਿਆ, "ਸਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।" ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।

ਤਤੋ ਧਨਪਤਿਰ੍ਵਾਯੁਰ੍ਮਯ੍ਯਪੇਤੇ ਕ੍ਵ ਸਂਭਵਃ । ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯੇਤਿ ਸੋਪ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਧਾਨਗੋऽਭਵਤ੍ ।। ੧੭.

ਫਿਰ ਧਨਪਤੀ ਵਾਯੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਦ ਮੈਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਦੀ ਕੀ ਹਸਤੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ?" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਿਰ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਮਨੋ ਬ੍ਰੂਯਾਨ੍ਨਾਯਂ ਦੇਹੋ ਮਯਾ ਵਿਨਾ । ਕ੍ਸ਼ਣਮਪ੍ਯੁਤ੍ਸਹੇਤ੍ ਸ੍ਥਾਤੁਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾऽਨ੍ਤਰ੍ਦਧੇ ਪੁਨਃ ।। ੧੭.

ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਮਨ ਹੈ, ਆਖਿਆ, "ਮੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਇਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।

ਤਤੋ ਧਰ੍ਮੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸਰ੍ਵਮਿਦਂ ਪਾਲਿਤਵਾਨਹਮ੍ । ਇਦਾਨੀਮਪ੍ਯੁਪਗਤੇ ਕਥਮੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੭.

ਫਿਰ ਧਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਭਾਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਜਦ ਮੈਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ?"

ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤੋ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤਚ੍ਛਰੀਰਂ ਨ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ । ਤਤੋਬ੍ਰਵੀਨ੍ਮਹਾਦੇਵਃ ਅਵ੍ਯਕ੍ਤੋ ਭੂਤਨਾਯਕਃ ।। ੧੭.

ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਧਰਮ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਦੇਵ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਨੇਤਾ ਹੈ, ਬਚਨ ਆਖਿਆ।

ਮਹਤ੍ਸਂਜ੍ਞੋ ਮਯਾ ਹੀਨਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਨੋ ਭਵੇਦ੍ ਯਥਾ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਃ ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ੍ਤਚ੍ਛਰੀਰਂ ਨ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ।। ੧੭.

"ਮਹਤ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਸਰੀਰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਵੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਸਰੀਰ ਫਿਰ ਵੀ ਨਾਸ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਪਿਤਰਸ਼੍ਚੋਚੁਸ੍ਤਨ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਯਾਵਦਸ੍ਮਭਿਃ । ਪ੍ਰਗਤੈਰੇਭਿਰੇਤਚ੍ਚ ਸ਼ਰੀਰਂ ਸ਼ੀਰ੍ਯਤੇ ਧ੍ਰੁਵਮ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇ ਦੇਹਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾऽਨ੍ਤਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਾਗਤਾਃ ।। ੧੭.

ਉਸਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਮਾਪੇ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, 'ਜਿੰਨਾ ਸਮਾਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਰਹੇ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਸਾਡੀ ਹੀ ਵਜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਿਆ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਅੰਤਰਧਿਆਨ ਹੋ ਗਏ।

ਅਗ੍ਨਿਃ ਪ੍ਰਾਣੋ ਅਪਾਨਸ਼੍ਚ ਆਕਾਸ਼ਂ ਸਰ੍ਵਧਾਤਵਃ । ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਦ੍ਵਦਹਂਕਾਰੋ ਭਾਨੁਃ ਕਾਮਾਦਯੋ ਮਯਾ । ਕਾष੍ਠਾ ਵਾਯੁਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰ੍ਧਰ੍ਮ ਸ਼ਮ੍ਭੁਸ੍ਤਥੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਕਾਃ ।। ੧੭.

ਅੱਗ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈ, ਅਪਾਨ ਹਵਾ ਹੈ, ਆਕਾਸ਼ ਤੇ ਸਾਰੇ ਤੱਤ, ਇਹ ਸਰੀਰ, ਅਹੰਕਾਰ, ਸੂਰਜ, ਚਾਹਾਂ ਆਦਿਕ ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਹੀ ਹਨ। ਲੱਕੜ, ਹਵਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਧਰਮ, ਸ਼ੰਭੂ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਵੀ ਮੇਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ।

ਏਤੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਂ ਤੁ ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਤਤ੍ ਤਥੈਵ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਮ੍ । ਸੋਮੇਨ ਪਾਲ੍ਯਮਾਨਂ ਤੁ ਪੁਰੁषੇਣੇਨ੍ਦੁਰੂਪਿਣਾ ।। ੧੭.

ਇਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸਰੀਰ ਜਿਵੇਂ ਸੀ, ਓਹੋ ਹੀ ਰਿਹਾ ਤੇ ਸੋਮ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਏਵਂ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤੇ ਸੋਮੇ षੋਡਸ਼ਾਤ੍ਮਨ੍ਯਥਾਕ੍ਸ਼ਰੇ । ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਗੁਣੋਪੇਤਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮੁਤ੍ਥਾਯ ਬਭ੍ਰਮ ।। ੧੭.

ਜਦੋਂ ਸੋਮ, ਜੋ ਸੋਲਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਅਟੱਲ ਵਿਚ ਟਿਕ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਉੱਠ ਕੇ ਫਿਰ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।

ਪ੍ਰਾਗਵਸ੍ਥਂ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੁ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਪਾਲਿਤਮ੍ । ਤਾਃ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਦੇਵਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਵੈਲਕ੍ਸ਼ਂ ਭਾਵਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ।। ੧੭.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਰੀਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਸਰੀਰ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ ਵੱਖ ਹੋ ਗਏ।

ਤਮੇਵਂ ਤੁष੍ਟੁਵੁਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਂ ਦੇਵਂ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਮ੍ । ਸ੍ਵਸ੍ਥਾਨਮੀਯਿषੁਃ ਸਰ੍ਵਾਸ੍ਤਦਾ ਨृਪਤਿਸਤ੍ਤਮ ।। ੧੭.

ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਰਮੇਸ਼ਰ, ਉਸ ਦੇਵਤੇ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ ਤੇ ਹਰੇਕ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਰਾਜਨ।

ਤ੍ਵਮਗ੍ਨਿਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਣਸ੍ਤ੍ਵਮਪਾਨਃ ਸਰਸ੍ਵਤੀ । ਤ੍ਵਮਾਕਾਸ਼ਂ ਧਨਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ਼ਰੀਰਸ੍ਯ ਧਾਤਵਃ ।। ੧੭.

ਤੂੰ ਹੀ ਅੱਗ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਅਪਾਨ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਹੈਂ, ਧਨ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੱਤ ਹੈਂ।

ਅਹਂਕਾਰੋ ਭਵਾਨ੍ ਦੇਵ ਤ੍ਵਮਾਦਿਤ੍ਯੋऽष੍ਟਕੋ ਗਣਃ । ਤ੍ਵਂ ਮਾਯਾ ਪृਥਿਵੀ ਦੁਰ੍ਗਾ ਤ੍ਵਂ ਦਿਸ਼ਸ੍ਤ੍ਵਂ ਮਰੁਤ੍ਪਤਿਃ ।। ੧੭.

ਹੇ ਦੇਵਤਾ! ਤੂੰ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਸੂਰਜ ਹੈਂ, ਅੱਠ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਮਾਇਆ ਹੈਂ, ਧਰਤੀ ਹੈਂ, ਦੁਰਗਾ ਹੈਂ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਹਵਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈਂ।

ਤ੍ਵਂ ਵਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਤਥਾ ਧਰ੍ਮਸ੍ਤ੍ਵਂ ਜਿष੍ਣੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਪਰਾਜਿਤਃ । ਅਕ੍ਸ਼ਰਾਰ੍ਥਸ੍ਵਰੂਪੇਣ ਪਰਮੇਸ਼੍ਵਰਸਂਜ੍ਞਿਤਃ ।। ੧੭.

ਤੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਤੂੰ ਅਜਿੱਤ ਹੈਂ। ਅਟੱਲ ਦੇ ਅਰਥ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਤੈਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਅਸ੍ਮਾਭਿਰਪਯਾਤੈਸ੍ਤੁ ਕਥਮੇਤਦ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਏਵਮਤ੍ਰ ਸ਼ਰੀਰਂ ਤੁ ਤ੍ਯਕ੍ਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰੇਵ ਚ ।। ੧੭.

ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਰਹੇਗਾ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਅਸੀਂ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

ਤਤ੍ ਪਰਂ ਭਵਤਾ ਦੇਵ ਤਦਵਸ੍ਥਂ ਪ੍ਰਪਾਲ੍ਯਤੇ । ਸ੍ਥਾਨਭਙ੍ਗੋ ਨ ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ੍ਵਯਂ ਸृष੍ਟ੍ਵਾ ਪ੍ਰਜਾਪਤੇ ।। ੧੭.

ਹੇ ਦੇਵਤਾ! ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਉੱਚ ਦਰਜੇ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈਂ। ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਆਪ, ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਤਾ, ਇਹ ਬਣਾਇਆ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਸ੍ਤੇषਾਂ ਤੋषਂ ਪਰਂ ਯਯੌ । ਉਵਾਚ ਚੈਤਾਨ੍ ਕ੍ਰੀਡਾਰ੍ਥਂ ਭਵਨ੍ਤੋਤ੍ਪਾਦਿਤਾ ਮਯਾ ।। ੧੭.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿਫ਼ਤ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਖੇਡ ਵਾਸਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹੋ।'

ਕृਤਕृਤ੍ਯਸ੍ਯ ਮੇ ਕਿਂ ਨੁ ਭਵਦ੍ਭਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰਯੋਜਨਮ੍ । ਤਥਾਪਿ ਦਦ੍ਮਿ ਵੋ ਰੂਪੇ ਦ੍ਵੇ ਦ੍ਵੇ ਪ੍ਰਤ੍ਯੇਕਸ਼ੋऽਧੁਨਾ ।। ੧੭.

'ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਰੇਕ ਨੂੰ ਦੋ-ਦੋ ਰੂਪ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ।'

ਭੂਤਕਾਰ੍ਯੇष੍ਵਮੂਰ੍ਤੇਨ ਦੇਵਲੋਕੇ ਤੁ ਮੂਰ੍ਤਿਨਾ । ਤਿष੍ਠਧ੍ਵਮਪਿ ਕਾਲਾਨ੍ਤੇ ਲਯਂ ਤ੍ਵਾਵਿਸ਼ਤ ਦ੍ਰੁਤਮ੍ ।। ੧੭.

'ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਰੂਹ ਰੂਪ ਰਹੋ, ਪਰ ਦੇਵ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਰੀਰ ਰੂਪ ਹੋ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਤੁਰੰਤ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਓ।'

ਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਪੁਨਰ੍ਨੈਵਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯੋऽਹਮਿਤਿ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ । ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੀਨਾਂ ਚ ਤਥਾ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦਦ੍ਮਿ ਨਾਮਾਨਿ ਵੋऽਧੁਨਾ ।। ੧੭.

'ਮੈਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਵੀ ਸਰੀਰ ਨਹੀਂ ਬਣਾਵਾਂਗਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਂ ਵੀ ਦੇਂਦਾ ਹਾਂ।'

ਅਗ੍ਨੇਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰੋ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਣਾਪਾਨੌ ਤਥਾਸ਼੍ਵਿਨੌ । ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਤਥਾ ਗੌਰੀ ਹਿਮਸ਼ੈਲਸੁਤਾ ਤਥਾ ।। ੧੭.

'ਅੱਗ ਦਾ ਨਾਂ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਹੋਵੇਗਾ, ਪ੍ਰਾਣ ਤੇ ਅਪਾਨ ਨੂੰ ਅਸ਼ਵਿਨ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਗੌਰੀ ਤੇ ਹਿਮਪਹਾੜ ਦੀ ਧੀ ਵੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਂਵਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।'

ਪृਥਿਵ੍ਯਾਦਿਗਣਸ੍ਤ੍ਵੇष ਗਜਵਕ੍ਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਸ਼ਰੀਰਧਾਤਵਸ਼੍ਚੇਮੇ ਨਾਨਾਭੂਤਾਨਿ ਏਵ ਤੁ । ਅਹਂਕਾਰਸ੍ਤਥਾ ਸ੍ਕਨ੍ਦਃ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੭.

'ਧਰਤੀ ਆਦਿਕਾ ਜੋ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਉਹ ਗਜਵਕਤਰੂਪ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਸਰੀਰ ਦੇ ਤੱਤ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵ ਬਣ ਜਾਣਗੇ। ਅਹੰਕਾਰ ਸਕੰਦ, ਜੋ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਹੈ, ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋਵੇਗਾ।'

ਭਾਨੁਸ਼੍ਚਾਦਿਤ੍ਯਰੂਪੋऽਸੌ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਾਮੂਰ੍ਤ੍ਤ ਚ ਚਕ੍ਸ਼ੁषੀ । ਕਾਮਾਦ੍ਯੋऽਯਂ ਗਣੋ ਭੂਯੋ ਮਾਤृਰੂਪੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੭.

'ਭਾਨੁ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਤੇ ਰੂਹ ਰੂਪ ਦੋਵੇਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਚਾਹ ਆਦਿਕਾ ਜੋ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਉਹ ਫਿਰ ਮਾਤਾਵਾਂ ਰੂਪ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।'

ਸ਼ਰੀਰਮਾਯਾ ਦੁਰ੍ਗੈषਾ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਦਸ਼ ਕਨ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਾष੍ਠਾਸ੍ਤ੍ਵੇਤਾਸ੍ਤੁ ਵਾਰੁਣਾਃ ।। ੧੭.

ਇਹ ਸਰੀਰ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਇੱਕ ਕਿਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ ਟਿਕਿਆ ਰਹੇਗਾ। ਦੱਸ ਕੁੜੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਰੁਣੀ ਰੂਪ ਹਨ।

ਅਯਂ ਵਾਯੁਰ੍ਧਨੇਸ਼ਸ੍ਤੁ ਕਾਰਣਾਨ੍ਤੇ ਭਵਿष੍ਯਤਿ । ਅਯਂ ਮਨੋ ਵਿष੍ਣੁਨਾਮਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ।। ੧੭.

ਇਹ ਵਾਯੂ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਵੀ ਰਹੇਗਾ। ਇਹ ਮਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

ਧਰ੍ਮੋऽਪਿ ਯਮਨਾਮਾ ਚ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਮਹਤ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਭਗਵਾਨ੍ ਮਹਾਦੇਵੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ।। ੧੭.

ਧਰਮ ਵੀ ਯਮ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਮਹੱਤੱਤੱਤਵ, ਜੋ ਵੱਡਾ ਤੱਤ ਹੈ, ਉਹ ਭੀ ਮਹਾਦੇਵ ਬਣ ਜਾਵੇਗਾ।

ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥਾਸ਼੍ਚ ਪਿਤਰੋ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ । ਅਯਂ ਸੋਮਃ ਸ੍ਵਯਂ ਭੂਤ੍ਵਾ ਯਾਮਿਤ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵਦਾਮਰਾਃ ।। ੧੭.

ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਪਿਤਰ ਬਣ ਜਾਣਗੇ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸੋਮ ਆਪ ਬਣ ਕੇ ਸਦਾ ਸਾਰੇ ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਸਾਥੀ ਰਹੇਗਾ।