ਪੁਤ੍ਰਮਾਸ਼੍ਵਾਸਯਾਮਾਸ ਵਾਗ੍ਭਿਰਿष੍ਟਾਭਿਰਵ੍ਯਯੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤृਯਜ੍ਞੇਤਿ ਨਿਰ੍ਦਿष੍ਟਾ ਧਰ੍ਮੋऽਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਇਹ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਕृਤਃ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਯੋ ਵਿਤ੍ਤ੍ਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ।
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਰ੍ਮਵਿਧਿਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰੇਤਕਰ੍ਮ ਚ ਯਾ ਕ੍ਰਿਯਾ
ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਮ ਦਾ ਢੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਲਈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਮਮ ਚੈਵ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਸ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਦਦਾਮ੍ਯਹਮ੍
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹਾਂ।
ਅਵਸ਼੍ਯਮੇਵ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਧਰ੍ਮਰਾਜਸ੍ਯ ਸ਼ਾਸਨਾਤ੍
ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਜ਼ਰੂਰ ਜਾਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਤਸ੍ਯ ਹਿ ਧ੍ਰੁਵੋ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਧ੍ਰੁਵਂ ਜਨ੍ਮ ਮृਤਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ; ਤੇ ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਜਨਮ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਰਜਸ੍ਤਮਸ਼੍ਚੈਵ ਤ੍ਰਯਃ ਸ਼ਾਰੀਰਜਾਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਸਤ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ — ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਪਜਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਨਾਵਬੁਦ੍ਧ੍ਯਨ੍ਤਿ ਕਰ੍ਮਦੋषੇਣ ਤਾਮਸਃ
ਤਮ ਗੁਣ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਖ਼ਾਮੀ ਕਰਕੇ, ਸਤ ਗੁਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝ ਸਕਦੇ।
ਸਾਤ੍ਤ੍ਵਿਕਂ ਮੁਕ੍ਤਿਯਾਨਾਯ ਯਾਨ੍ਤਿ ਵੇਦਵਿਦੋ ਜਨਾਃ 187.
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਸਤਗੁਣੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਕ੍ਰੂਰੋ ਭੀਰੁਰ੍ਵਿषਾਦਿ ਚ ਹਿਂਸਕੋ ਨਿਰਪਤ੍ਰਪਃ
ਉਹ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ, ਡਰਪੋਕ, ਬੁਰਾਈਆਂ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਹਿੰਸਕ ਤੇ ਬੇਸ਼ਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਮਸਂ ਤਦ੍ਵਿਜਾਨੀਯਾਦੁਚ੍ਯਮਾਨੋ ਨ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਇਹ ਤਾਮਸੀ ਗੁਣ ਵਾਲਾ ਸਮਝੋ; ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਬਲੋ ਵਾਚਿ ਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚਾਚਲਬੁਦ੍ਧਿਃ ਸਦਾਯਤਃ
ਉਹ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਤਾਕਤਵਰ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੱਕੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਦਾਨ੍ਤੋ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਵਿਜ੍ਞੇਯਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਜੋ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਸੰਯਮੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੀ ਜਾਣੋ।
ਏਵਂ ਸਞ੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਨਸ੍ਤੁ ਨ ਸ਼ੋਕਂ ਕਰ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਗਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਲਜ੍ਜਾ ਧृਤਿਸ਼੍ਚ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਰੀਃ ਕੀਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਨਯਃ
ਲਾਜ, ਹੌਸਲਾ, ਧਰਮ, ਸੋਭਾ, ਇਜ਼ਤ, ਯਾਦ ਤੇ ਸਮਝ—
ਤ੍ਯਜਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਸ਼੍ਚ ਸ਼ੋਕੇਨੋਪਹਤਂ ਨਰਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੇ ਹੋਰ ਗੁਣ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੂਢ: ਸ੍ਨੇਹਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਕृਤ੍ਵਾ ਹਿਂਸਾਨृਤੇ ਤਥਾ
ਮੋਹ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਿੰਸਾ ਤੇ ਝੂਠ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨੇਹਂ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਸਂਯਮ੍ਯ ਬੁਦ੍ਧਿਂ ਧਰ੍ਮੇ ਨਿਯੋਜਯੇਤ੍
ਸਭ ਦੇ ਉੱਤੇ ਮੋਹ ਰੋਕ ਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਧਰਮ ਵੱਲ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਸ੍ਯ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਯਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਾਯਂਭੁਵੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍ 187.
ਮੈਂ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਸਵਯੰਭੂ ਨੇ ਕਹੇ ਹਨ।
ਕੁਸ਼ਾਸ੍ਤਰਣਸ਼ਾਯੀ ਚ ਦਿਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਾ ਨ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀ ਚੌਕੀ ਤੇ ਲੈਟ ਕੇ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।
ਵਾਚਯੇਤ੍ਸ੍ਨੇਹਭਾਵੇਨ ਭੂਮਿਦੇਵਾ ਦ੍ਵਿਜਾਤਯਃ
ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੁਜਾਤੀਆਂ—ਭੂਮੀ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ—ਨੂੰ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਰਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਗੋਪ੍ਰਦਾਨਂ ਵਿਸ਼ਿष੍ਯਤੇ
ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਗਾਂ ਦੀ ਦਾਨ ਵਧੀਆ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਏਤਾਸਾਂ ਚੈਵ ਦਾਨੇਨ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾਨਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਜਲਦੀ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਚਾਛ੍ਰੁਤਿਪਥਂ ਦਿਵ੍ਯਮੁਤ੍ਕਰ੍ਣੇਨ ਚ ਸ਼੍ਰਾਵਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਸੱਜੇ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਧੁਨੀ ਸੁਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸੁਵਿਹ੍ਵਲਂ ਹ੍ਯੇਨਂ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗਾਨੁਸਾਰਿਣਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਮਂਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਸਂਸਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ੴ ਗृਹ੍ਣੀष੍ਵ ਮੇ ਸੁਵਿਮਲਂ ਮਧੁਪਰ੍ਕਮਾਦ੍ਯਂ ਸਂਸਾਰਨਾਸ਼ਨਕਰਂ ਤ੍ਵਮृਤੇਨ ਤੁਲ੍ਯਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ: ਓṃ, ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਧੁਪਰਕ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।
ਤਤ ਏਤੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਮਧੁਪਰ੍ਕਕਮ੍ 187.
ਫਿਰ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਵਿਨਿਸ੍ਸृਤੇ ਪ੍ਰਾਣੇ ਸਂਸਾਰਂ ਚ ਨ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਾਣ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਮਰਨ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।