ਵਰ੍षਾਣਾਂ ਚ ਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਂ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।
ਨष੍ਟਂ ਚ ਤਂ ਸੁਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਮੇਃ ਸ਼ੋਕ ਉਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਜਦ ਨਿਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੁਆਚਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਨਿਮਿਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤਃ ਸ਼ੋਕਂ ਵਿਧਾਨਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਧਵਿ
ਫਿਰ, ਨਿਮੀ ਨੇ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਕੇ, ਓਥੇ ਰਸਮਾਂ ਨਿਭਾਈਆਂ, ਹੇ ਮਾਧਵੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਤਿਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਯ ਮਾਘਮਾਸੇ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀਮ੍
ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਲਈ, ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਨੂੰ—
ਸ ਨਿਮਿਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕਲ੍ਪਂ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਨਿਮੀ ਨੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ, ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਰੀਤ ਬਾਰੇ ਸੋਚਿਆ।
ਯਾਨਿ ਕਾਨਿ ਚ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਣਿ ਨਵਸ਼੍ਚ ਰਸਸਂਭਵਃ
ਜਿਹੜੇ ਭੋਜਨ ਹਨ, ਤੇ ਨੌ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰਸ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ—
ਆਮਨ੍ਤ੍ਰ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਪੂਰ੍ਵਂ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਇਕਾਗਰ ਕਰ ਲਿਆ।
ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯੁਗਪਤ੍ਸਮੁਪਾਵਿਸ਼ਤ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਉਥੇ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਲਗਾਤਾਰ ਇਕੋ ਸਮੇਂ ਬੈਠ ਗਿਆ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਪ੍ਰਾਨ੍ਸ ਸਪ੍ਤਕृਤ੍ਵਸ਼੍ਚ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਸੁੰਦਰਏ, ਉਸ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਵੀ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਪ੍ਰਦਦੌ ਸ਼੍ਰੀਮਤੇ ਪਿਣ੍ਡਂ ਨਾਮਗੋਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰਨ੍ 187.
ਉਸ ਨੇ ਨਾਮ ਤੇ ਗੋਤ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਭੇਟ ਕੀਤਾ।
ਏਵਂ ਦਿਨੇ ਗਤੇ ਭਦ੍ਰੇ ਹ੍ਯਸ੍ਤਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਿਆ ਤੇ ਸੁਰੀਲੀਏ, ਜਦ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਏਕਾਕੀ ਯਤਚਿਤ੍ਤਾਤ੍ਮਾ ਨਿਰਾਸ਼ੀ ਨਿष੍ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਉਹ ਇਕੱਲਾ, ਮਨ ਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਨਿਰਾਸ਼ ਤੇ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੇ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਨਾਤ੍ਯੁਚ੍ਚਂ ਨਾਤਿਨੀਚਂ ਚ ਚੇਲਾਜਿਨਕੁਸ਼ੋਤ੍ਤਰਮ੍
ਨਾ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ, ਨਾ ਬਹੁਤ ਨੀਵਾਂ, ਉੱਤੇ ਕਪੜਾ, ਮ੍ਰਿਗਛਾਲ ਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਉਪਵਿਸ਼੍ਯਾਸਨੇऽਯੁਞ੍ਜਦ੍ਯੋਗਮਾਤ੍ਮਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਯੇ
ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਲਈ ਜੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕੀਤਾ।
ਸਂਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ ਨਾਸਿਕਾਗ੍ਰਂ ਸ੍ਵਂ ਦਿਸ਼ਸ਼੍ਚਾਨਵਲੋਕਯਨ੍
ਉਹ ਆਪਣੀ ਨੱਕ ਦੇ ਅਗਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵੱਲ ਤੱਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਸਂਯਮ੍ਯ ਮਯਿ ਚਿਤ੍ਤਂ ਯੋ ਯੁਕ੍ਤ ਆਸੀਤ ਮਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਕਾਗਰ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ।
ਏਵਂ ਨਿਵृਤ੍ਤਸਂਧ੍ਯਾਯਾਂ ਤਤੋ ਰਾਤ੍ਰਿਰੁਪਾਗਤਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਧਿਆ ਮੁੱਕ ਗਈ, ਫਿਰ ਰਾਤ ਆ ਗਈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਪਿਣ੍ਡ ਸਂਕਲ੍ਪਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਤਾਪਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਪਿੰਡ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਫਿਰ ਪਛਤਾਵਾ ਕੀਤਾ।
ਨਿਵਾਪਕਰ੍ਮ ਹ੍ਯਸ਼ੁਚਿ ਪੁਤ੍ਰਾਰ੍ਥੇ ਵਿਨਿਯੋਜਿਤਮ੍
ਪੁੱਤਰ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਪਿੰਡ ਦਾ ਕਰਮ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਉਹ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਕਥਂ ਤੇ ਮੁਨਯਃ ਸ਼ਾਪਾਤ੍ਪ੍ਰਦਹੇਯੁਰ੍ਨ ਮਾਮਿਤਿ 187.
ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਸਾੜ ਸਕਦੇ ਸਨ?
ਕਿਂ ਵਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਮਾਂ ਸਰ੍ਵੇ ਯੇ ਵੈ ਪਿਤृਪਦੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੇਰੇ ਬਾਰੇ ਕੀ ਕਹਿਣਗੇ?
ਪੂਰ੍ਵਸਨ੍ਧ੍ਯਾਨੁ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਉਦਿਤੇ ਚ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਫਿਰ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਪੈ ਗਿਆ।
ਪੁਨਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਂ ਪ੍ਰਪਨ੍ਨਃ ਸ ਆਤ੍ਰੇਯੋ ਹ੍ਯਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਫਿਰ, ਆਤ੍ਰੇਯ ਵੱਡੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਵਿਚ, ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਧਿਗ੍ਵਯੋ ਧਿਕ੍ਚ ਮੇ ਕਰ੍ਮ ਧਿਗ੍ਬਲਂ ਧਿਕ੍ਚ ਜੀਵਿਤਮ੍
ਹਾਏ ਉਮਰ, ਹਾਏ ਮੇਰੇ ਕਰਤੱਬ, ਹਾਏ ਤਾਕਤ, ਹਾਏ ਇਹ ਜੀਵਨ!
ਨਰਕਂ ਪੂਤਿਕਾਖ੍ਯਾਤਂ ਹृਦਿ ਦੁਃਖਂ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਪੂਤੀ ਨਾਂਕਾ ਨਰਕ ਮਨ ਵਿਚ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਤੁ ਦੇਵਾਂਸ਼੍ਚ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਦਾਨਂ ਤ੍ਵਨੇਕਸ਼ਃ
ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਲਭਤੇ ਯੇਨ ਪੌਤ੍ਰੇਣ ਚ ਪਿਤਾਮਹਾਃ
ਉਹ ਫਲ ਪੁੱਤਰ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦਾਦਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਸ਼੍ਰੀਮਤਾ ਹੀਨਂ ਨਾਹਂ ਜੀਵਿਤੁਮੁਤ੍ਸਹੇ
ਮੈਨੂੰ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁਖੀ ਪੁੱਤਰ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ ਜੀਊਣਾ ਔਖਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਜਗਾਮ ਤਾਪਸਾਰਣ੍ਯਮृष੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਉਹ ਤਪੱਸੀਆਂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਤ੍ਪ੍ਰਵਿਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਭ੍ਰਾਜਮਾਨਂ ਸ੍ਵਤੇਜਸਾ 187.
ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਚਾਨਣ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ।