ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਹ੍ਯੇਵਂ ਰੌਪ੍ਯੇਣ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਮਮ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਕਾਂਸ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਥਾਪਨਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਪਂਚਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪੰਜਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਅਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾਂ ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਦੋषਾਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਾਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੀ ਹੋਈ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇੋਂ ਚੰਗੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।

ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਾਣ੍ਡੁਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਂ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍

ਜੋ ਚੰਨਣ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।

ਈਦृਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ

ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੇ—

ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਮਙ੍ਗਲੈਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਪਾਨਯੇਤ੍

ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਮਈ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ੴ ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਿਵੌਕਸਾਮਪਿ ਯੋ ਰਾਜਤੇ ਯਜ੍ਞਪਤਿਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੇ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮ੍

ਮੰਤ੍ਰ: ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਯੋਗ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਤੇ ਆਦਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਯਜਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਕਰਮ ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਹੈ।

ਮਨ੍ਦਸ਼੍ਚੇਤਿ ਆਦਿਮਧ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਾਯੇਤਿ ਸੁਸ੍ਨਾਤੋऽਲਂਕृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਾਮੁਦਡ੍ਮੁਖਃ

ਮੰਤ੍ਰ 'ਮੰਦਾ' ਅਤੇ 'ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈ', ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖੇ।

ਆਸ਼੍ਲੇषਾਸੁ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਰਾਸ਼ੌ ਕਰ੍ਕਟਕੇ ਸ੍ਥਿਤੇ

ਜਦੋਂ ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੋਵੇ,

ਤਤ੍ਰਾਧਿਵਾਸਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਪੂਰ੍ਵਕਮ੍

ਉਥੇ, ਮਨਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਸਰ੍ਵੌषਧੀਸਮਾਯੁਕ੍ਤਾਃ ਸਹਕਾਰਵਿਭੂषਿਤਾਃ

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਆਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ।

ਗੁਰੋਸ੍ਤੁ ਵਚਨਾਦ੍ਦੇਵਿ ਮਨੋਜ੍ਞਾਨ੍ਸੁਖਸ਼ੀਤਲਾਨ੍ 186.

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੇ, ਮਨ ਭਾਉਣੇ ਤੇ ਠੰਢੇ ਹੋਣ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ - ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਲੋਕੈਕਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਧ੍ਯਕ੍ਸ਼ਃ ਸਰ੍ਵਰੂਪੈਕਰੂਪਃ

ਮੰਤ੍ਰ: ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਸਭ ਦਾ ਦੇਖਭਾਲ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਿਚ ਇਕੋ ਰੂਪ ਹੈ।

ਨਮੋऽਨਨ੍ਤਾਯੇਤਿ ਦਿਸ਼ਾਸੁ ਚ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸੁ ਦ੍ਵਾਰਮੂਲਮੁਪਾਨਯੇਤ੍

ਮੰਤ੍ਰ 'ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ', ਜਦੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਸੁਖਦਾਈ ਹੋਣ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਲਿਆਵੇ।

ਏਵਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਰਸਤੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ,

ਅਭਿषਿਚ੍ਯ ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ ਵਿਧਾਨਤਃ

ਫਿਰ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸਨੂੰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ - ਗਙ੍ਗਾਦਿਭ੍ਯੋ ਨਦੀਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਗਰੇਭ੍ਯੋ ਮਯਾ ਹृਤਮ੍

ਮੰਤ੍ਰ: ਗੰਗਾ ਤੇ ਹੋਰ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਇਹ ਪਾਣੀ ਲਿਆ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਵਿਧਾਨੇਨ ਗृਹਸ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰਂ ਨਯੇਤ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਘਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲੈ ਜਾਵੇ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਵੇਦੈਰ੍ਵੇਦ੍ਯੋ ਵੇਦਵਿਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਪੂਜ੍ਯੋ ਯਜ੍ਞਾਤ੍ਮਕੋ ਯਜ੍ਞਫਲਪ੍ਰਦਾਤਾ

ਮੰਤ੍ਰ: ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਯਜਨ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਯਜਨ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

ਧਨਜਨ ਰੂਪ੍ਯਸ੍ਵਰ੍ਣ ਅਨਨ੍ਤਾਯ ਨਮ ਇਤਿ ਅਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਨਰਃ

ਧਨ, ਚਾਂਦੀ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ 'ਅਨੰਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ—

ਨੀਲ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਿਯਾਣਿ ਮਮ ਭੂषਣਮ੍

ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਗਹਿਣੇ ਭੇਟ ਕਰੇ।

ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਉਕ੍ਤ੍ਵਾ ਕਾਮਮੁਦਾਹਰੇਤ੍ ।।186.

'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰੇ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ - ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਂਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਰਸ਼੍ਮਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਃ ਸ਼ਂਖੇਨ ਕੁਨ੍ਦੇਨ ਸਮਾਨਵਰ੍ਣਃ

ਮੰਤ੍ਰ: ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੋ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਚਾਨਣ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚਮੇਲੀ ਵਰਗਾ ਹੈ।

ਵੇषਃ ਸੁਵੇषਃ ਅਨਨ੍ਤਃ ਅਮਰਃ ਮਾਰਣਃ ਕਾਰਣਃ ਸੁਲਭਃ ਦੁਰ੍ਲ੍ਲਭਃ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਵਰ੍ਚਾ ਇਤਿ ਤਤੋ ਮੇ ਪ੍ਰਾਪਣਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤੇਨ ਚੇਤਸਾ

ਰੂਪ, ਸੋਹਣਾ ਰੂਪ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਮਰ, ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਕਾਰਨ, ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ, ਔਖਾ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਚਮਕਦਾਰ—ਇਹ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਮਨ ਵਿਚ ਭਗਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਣ ਦੀ ਭੇਟ ਅਰਪਣ ਕਰੇ।

ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੇਤਿ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰੇਤ੍

ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਨਮੋ ਨਾਰਾਇਣ।'

ਪ੍ਰਾਪਣਂ ਗृਹ੍ਯਤਾਂ ਦੇਵ ਅਨਨ੍ਤ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਅਨੰਤ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਇਹ ਪ੍ਰਾਪਣ ਦੀ ਭੇਟ ਕਬੂਲ ਕਰੋ।

ਸਰ੍ਵਲੋਕਹਿਤਾਰ੍ਥਾਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪਾਠਮੁਦਾਹਰੇਤ੍

ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸ਼ਾਂਤੀ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਚੈਵ ਤੁ ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਾਣਿ ਗ੍ਰਹਾ ਦਿਸ਼ਃ

ਰਾਤ, ਦੋਵੇਂ ਸੰਧੀਆਂ, ਤਾਰੇ, ਗ੍ਰਹਿ ਤੇ ਦਿਸਾਵਾਂ—

ਅਚਲ ਚਂਚਲ ਸਚਲ ਖੇਚਲ ਪ੍ਰਚਲ ਅਰਵਿਨ੍ਦਪ੍ਰਭ ਉਦ੍ਭਵ ਚੇਤਿ ਨਮਃ ਸਂਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨਾਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਇਤਿ ਪੂਜ੍ਯ ਭਾਗਵਤਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਯਥਾਵਿਭਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ

ਅਡੋਲ, ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼, ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਉਗੇ ਹੋਏ—ਇਹ ਸਭ ਜੋ ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਥੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।