ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ੴ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਭਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਂ ਚ ਯਮਃ ਕੁਬੇਰੋ ਜਲੇਸ਼੍ਵਰਃ ਸੋਮਬृਹਸ੍ਪਤੀ ਚ
ਮੰਤ੍ਰ: ਓਮ—ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਇੰਦਰ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯਮ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਕੁਬੇਰ, ਪਾਣੀਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸੋਮ ਅਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੋ।
ਤਥੈਵ ਸਰ੍ਵੌषਧਯੋ ਜਲਾਨਿ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚ ਪृਥ੍ਵੀ ਚ ਸ ਵਾਯੁਸਾਰਥਿਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀਆਂ ਔਖਧੀਆਂ, ਪਾਣੀਆਂ, ਹਵਾ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਹਵਾ ਜੋ ਰਥ ਦੇ ਸਾਰਥੀ ਵਾਂਗ ਹੈ—
ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸੁਪੁष੍ਕਲਮ੍
ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਨ੍ਤੇ ਸ੍ਨਾਪਯੇਨ੍ਮਾਂ ਚ ਜਲੈਃ ਪੂਰ੍ਵਾਭਿਮਨ੍ਤ੍ਰਿਤੈਃ
ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ, ਪਹਿਲਾਂ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉ।
ਗਾਤ੍ਰਸਂਸ਼ੋਧਨਾਰ੍ਥਾਯ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰੇਤ੍
ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਲਈ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ:
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਸਰਾਂਸਿ ਯੇ ਤੇ ਚ ਸਮਸ੍ਤਸਾਗਰਾ ਨਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਚ ਪੁष੍ਕਰਾਣਿ
ਮੰਤ੍ਰ: ਸਾਰੇ ਸਰੋਵਰ, ਸਮੁੰਦਰ, ਦਰਿਆ, ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਝੀਲਾਂ—
ਏਵਂ ਮਾਂ ਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਵਿਧਿਨਾ ਮਮ ਕਰ੍ਮਾਨੁਸਾਰਿਣਃ 185.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਾਉ।
ਗਨ੍ਧਧੂਪਾਦਿਭਿਸ਼੍ਚੈਵ ਯਥਾਵਿਭਵਸ਼ਕ੍ਤਿਤਃ
ਚੰਦਨ, ਧੂਪ ਆਦਿਕ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਸਮਰਥ ਅਨੁਸਾਰ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਾਨ੍ਯਾਨਯਿਤ੍ਵਾ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਮਮਾਗ੍ਰੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ਨਰਃ
ਉਹ ਕਪੜੇ ਲਿਆ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਮਯਾ ਹृਤਾਨਿ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਣਿ ਸੌਮ੍ਯਾਨਿ ਸੁਖਾਵਹਾਨਿ
ਮੰਤਰ: ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇਹ ਨਰਮ, ਸੁਖਦਾਇਕ ਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਕਪੜੇ ਮੈਂ ਲੈ ਲਏ ਹਨ।
ਵੇਦੋਪਵੇਦ ऋਗ੍ਵੇਦ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦ ਸਾਮਵੇਦ ਅਥਰ੍ਵਣਵੇਦ ਸਂਸ੍ਤੁਤ ਇਤਿ ਨਮਃ ਪਰਮ੍ਪਰਾਯੇਤਿ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮੇ ਪ੍ਰਾਪਣਂ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਦ੍ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਰਿਗਵੇਦ, ਯਜੁਰਵੇਦ, ਸਾਮਵੇਦ, ਅਥਰਵਵੇਦ ਤੇ ਉਪਵੇਦ — ਇਹ ਸਭ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਮੰਤਰਾਂ ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਪ੍ਰਾਪਣਾ ਭੇਟ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਪਣਕਂ ਤਤ੍ਰ ਦਦ੍ਯਾਦਾਚਮਨਂ ਤਤਃ
ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਪਣਾ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਿਦ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਚ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਸ਼੍ਚ ਗ੍ਰਹਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰਿਤਃ ਸਾਗਰਾਸ਼੍ਚ
ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ, ਬ੍ਰਹਮ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਰੇ ਗ੍ਰਹ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ—
ਆਯਾਮ ਯਮ ਕਾਮਦਮ ਵਾਮ ੴ ਨਮਃ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮਾਯੇਤਿ ਸੂਤ੍ਰਮ੍ ਅਭਿਵਾਦਨਂ ਸ੍ਤੁਤਿਂ ਚਾਪਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਭਾਗਵਤਾਂਸ਼੍ਛੁਚੀਨ੍
ਸੂਤ੍ਰ: ਲੰਬਾਈ, ਯਮ, ਇੱਛਾ-ਸੰਯਮ, ਖੱਬਾ, ਓਮ, ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਨਮਨ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਇੱਜ਼ਤ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਮ੍ਪੂਜ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨ੍ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭੋਜਯੇਤ੍ ਪਾਯਸਾਦਿਭਿਃ
ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖੀਰ ਆਦਿਕ ਖਾਣੇ ਖਵਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਦਦ੍ਯਾਦਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼ਣਂ ਮਹ੍ਯਂ ਤੇਨਾਹਂ ਪੂਜਿਤੋऽਭਵਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗੁਲੀਯਕਵਾਸੋਭਿਰ੍ਦਾਨਸਂਮਾਨਨਾਦਿਭਿਃ 185.
ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੁੰਦਰੀਆਂ, ਕਪੜੇ, ਦਾਨ, ਸਤਿਕਾਰ ਆਦਿਕ ਨਾਲ।
ਤੇਨਾਹਂ ਪੂਜਿਤੋ ਦੇਵਿ ਏਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਪੂਰੀ ਸੱਚਾਈ ਹੈ।
ਨਾਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਂ ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯਮਤੇਦ੍ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਸੱਚ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਮ ਲੋਕੇषੁ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਿਤਂ ਚ ਕੁਲਂ ਤੇਨ ਪਿਤृਜਂ ਮਾਤृਜਂ ਤਥਾ
ਉਸ ਕਰਕੇ, ਉਸਦਾ ਪਿਉ-ਪੱਖ ਤੇ ਮਾਂ-ਪੱਖ ਦੋਹਾਂ ਵੰਸ਼ ਤਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਹ੍ਯੇਵਂ ਰੌਪ੍ਯੇਣ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਮਮ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਂਦੀ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਕਾਂਸ੍ਯਪ੍ਰਤਿਮਾਸ੍ਥਾਪਨਵਿਧਿਰ੍ਨਾਮ ਪਂਚਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਕਾਂਸੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦਾ ਪੰਜਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਅਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾਂ ਚੈਵ ਨਿਰ੍ਦੋषਾਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਾਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਮੂਰਤੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੀ ਹੋਈ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇੋਂ ਚੰਗੀ ਬਣੀ ਹੋਵੇ।
ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਾਣ੍ਡੁਰਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾਂ ਸੁਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਾਂ ਨਿਰ੍ਵ੍ਰਣਾਂ ਸ਼ੁਭਾਮ੍
ਜੋ ਚੰਨਣ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦੀ, ਬਹੁਤ ਮਿੱਠੀ, ਨਿਸ਼ਾਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ।
ਈਦृਸ਼ੀਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹੇ—
ਸ੍ਤੁਤਿਭਿਰ੍ਮਙ੍ਗਲੈਸ਼੍ਚੈਵ ਮਮ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਪਾਨਯੇਤ੍
ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲਮਈ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਚੰਗੀਆਂ ਦੁਆਵਾਂ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਆਵੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ੴ ਯਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕੇष੍ਵਪਿ ਸਰ੍ਵਮਰ੍ਘ੍ਯਂ ਪੂਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਾਨ੍ਯਸ਼੍ਚ ਦਿਵੌਕਸਾਮਪਿ ਯੋ ਰਾਜਤੇ ਯਜ੍ਞਪਤਿਸ਼੍ਚ ਯਜ੍ਞੇ ਸੂਰ੍ਯੋਦਯੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਾਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ: ਉਹ ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦਾਨ ਯੋਗ, ਪੂਜਾ ਯੋਗ ਤੇ ਆਦਰ ਯੋਗ ਹੈ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਿਆਂ ਯਜਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਕਰਮ ਅੱਗ ਦੀ ਹਵਨ ਹੈ।
ਮਨ੍ਦਸ਼੍ਚੇਤਿ ਆਦਿਮਧ੍ਯਸ੍ਵਰੂਪਾਯੇਤਿ ਸੁਸ੍ਨਾਤੋऽਲਂਕृਤਸ਼੍ਚੈਵ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਾਮੁਦਡ੍ਮੁਖਃ
ਮੰਤ੍ਰ 'ਮੰਦਾ' ਅਤੇ 'ਜਿਸ ਦੀ ਸ਼ਕਲ ਸ਼ੁਰੂ, ਵਿਚਕਾਰ ਤੇ ਅੰਤ ਹੈ', ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾਇਆ ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਰੱਖੇ।
ਆਸ਼੍ਲੇषਾਸੁ ਚ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਰਾਸ਼ੌ ਕਰ੍ਕਟਕੇ ਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਆਸ਼ਲੇਸ਼ਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਕਰਕ ਰਾਸ਼ੀ ਚੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੋਵੇ,