ਪੂਜਾਯਾਂ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਪਤਨ੍ਤਿ ਜਲਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਮੇ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਮृਨ੍ਮਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀਏ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮृਨ੍ਮਯਾਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰ੍ਯਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ 'ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਸਥਾਪਨਾ' ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਤਿਰਾਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਤਾਮ੍ਰਾਰ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍ ਤਾਮ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਰੂਪਾਂ ਚੈਵ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਹੁਣ ਤਾਮੇ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਸਥਾਪਨਾ: ਤਾਮੇ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ,
ਤਤੋ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਫਿਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਂ ਚ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੇਨ ਪਂਚਗਵ੍ਯੇਨ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ,
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਂਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਾਰਭੂਤਃ ਤ੍ਵਂ ਤਾਮ੍ਰਕੇ ਤਿष੍ਠਸਿ ਨੇਤ੍ਰਭੂਤਃ
ਮੰਤਰ: ਜੋ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਮੇ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਇਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੇ, ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ,
ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਚ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਮੁਦਿਤੇ ਚ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਪਾਠਾਂਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ।
ਸੁਗਨ੍ਧਦ੍ਰਵ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਂ ਜਲਂ ਚਾਦਾਯ ਪੂਜਕਃ
ਪੂਜਾਰੀ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲਾ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ,
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ੴ ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਵਰਃ ਪ੍ਰਭੁਸ਼੍ਚ ਮਾਯਾ ਬਲੋ ਯੋਗਬਲਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਮੰਤਰ: ਓਮ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ ਹੈ।
ਜ੍ਵਲਨ ਪਵਨਤੁਲ੍ਯਾਵਨ ਭਾਵਨ ਤਪਨ ਸ਼੍ਵਾਸਨ ਸ੍ਵਯਂ ਤਿष੍ਠ ਭਗਵਨ੍ ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਓਮ੍ ਤਤੋ ਦ੍ਵਾਰਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਵੇਸ਼੍ਮ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਯੇਤ੍ 184.
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਅੱਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਵਾਂਗੂ ਹੋ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਰੋਸ਼ਨੀ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਸਾਹ ਬਣ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵੱਸਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ, ਓਮ। ਫਿਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਘਰ ਅੰਦਰ ਲੈ ਆਉ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਮਾਂ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦਿਦੀਪਕੈਃ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਖੁਸ਼ਬੂ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਦੀਵੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰ।
ਸ੍ਥਾਪਨਾਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ੴ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਿਜ੍ਞਾਨਮਯਾਨਨ੍ਦਮਯ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਨਾਥਾਤ੍ਰਾਗਚ੍ਛ ਇਹ ਸਨ੍ਤਿष੍ਠਤਾਂ ਭਵਾਨ੍ਪੁਰੁषੋਤ੍ਤਮ ਮਾਮਵ ਇਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਾਦਾਯ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰੇਤ੍
ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਮੰਤ੍ਰ: ਓਮ, ਹੇ ਚਮਕਣ ਵਾਲੇ, ਜਗਤ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇੱਥੇ ਆਓ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਪੁਰਖ, ਇੱਥੇ ਟਿਕੋ ਤੇ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਚਿੱਟਾ ਕਪੜਾ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ੴ ਸ਼ੁਦ੍ਧਸ੍ਤ੍ਵਮਾਤ੍ਮਾ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰਾਣੋ ਜਗਤ੍ਸੁ ਤਤ੍ਤ੍ਵਂ ਸੁਰਲੋਕਨਾਥ
ਮੰਤ੍ਰ: ਓਮ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਅਸਲ ਆਪ, ਪੁਰਾਣਾ ਪੁਰਖ, ਸਾਰਿਆਂ ਜਗਤਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਭੂषਿਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਜੋ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਅਰ੍ਚ੍ਚਨਾਲਂਕृਤਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਨ੍ਧਧੂਪਾਦਿਭਿਃ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਚੰਦਨ, ਧੂਪ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਾਦੁ ਚ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਪਾਠਂ ਤੁ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਮਿੱਠਾ ਭੋਜਨ ਨੈਵੇਦਿਆ ਵਜੋਂ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਾਲਾ ਪਾਠ ਕਰ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੁ ਰਾਜ੍ਞਾਂ ਚ ਸਰਾष੍ਟ੍ਰਾਣਾਂ ਤਥਾ ਵਿਸ਼ਾਮ੍
ਰਾਜਿਆਂ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਮਮਾਖਿਲਾ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।
ਗੁਰੁਂ ਭਾਗਵਤਂ ਚੈਵਮਰ੍ਚਯੇਚ੍ਚ ਯਥਾਵਿਧਿ
ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਦੀ ਵੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषੇਣ ਗੁਰੁਂ ਪੂਜ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਭੋਜਨੈਃ 184.
ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਕਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕਰ।
ਗੁਰੁਰ੍ਯਸ੍ਯ ਨ ਤੁष੍ਟੋ ਵੈ ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਦੂਰਤਰੋ ਹ੍ਯਯਮ੍
ਜਿਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਖੁਸ਼ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਇਸ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਾਰਿਤਂ ਚ ਕੁਲਂ ਤੇਨ ਨਵਭਿਃ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਤਿਃ
ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਕੁਲ ਦੇ ਨੌ ਤੇ ਸੱਤੀ ਜਨਮ ਤੱਕ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਹ੍ਯੇਵਂ ਕਾਰ੍ਤ੍ਸ੍ਨ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਚ੍ਚਨਮ੍ ਤਾਵਦ੍ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਮਮ ਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇੰਨੀ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਤਾਮ੍ਰਾਰ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ ਚਤੁਰਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ 'ਤਾਮੇ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਚੁਰਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਕਾਂਸ੍ਯਾਰ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍ ਕਾਂਸ੍ਯੇਨ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਰੂਪਾਂ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਕਾਂਸੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਨਾ: ਕਾਂਸੀ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੀ ਮੂਰਤੀ ਤਿਆਰ ਕਰ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾਯਾਂ ਚੈਵ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਮਮ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਪਾਨਯੇਤ੍
ਜੇਠ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ ਲੈ ਆਉ।
ਅਰ੍ਘ੍ਯਂ ਗृਹ੍ਯ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਮਿਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰੇਤ੍
ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਹੈ, ਅਰਘ ਲੈ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ।