ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਚੈਵ ਨਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰੇ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਸ੍ਯਾਧਿਵਾਸਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਜਾਵੇ, ਠੀਕ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਚ ਗਨ੍ਧਂ ਚ ਵਾਰਿਣਾ ਸਹ ਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਪੰਜ ਗਉ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰੱਖੋ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਗਤ੍ਪ੍ਰਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਭਵਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਃ
ਮੰਤ੍ਰ: ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਲੋਕ ਬਣੇ ਹਨ—
ਕਾਰਣਕਾਰਣਂ ਹ੍ਯੁਗ੍ਰਤੇਜਸਂ ਦ੍ਯੁਤਿਮਨ੍ਤਂ ਮਹਾਪੁਰੁषਂ ਨਮੋ ਨਮਃ ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਥਾਪਯੇਨ੍ਮਾਂ ਸਮਾਹਿਤਃ ਚਤੁਰਸ੍ਤਾਨ੍ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਚ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦਾਹਰੇਤ੍
ਸਭ ਕਾਰਨਾਂ ਦਾ ਮੂਲ, ਤੀਖੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਵੱਡਾ ਪੁਰਖ—ਮੈਂ ਵਾਰ ਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸੀ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਚਿੱਤ ਜੋੜ ਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ ਤੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰੇ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ੴ ਵਰੁਣਂ ਸਮੁਦ੍ਰੋ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਸਂਪੂਜਿਤੋ ਹ੍ਯਾਤ੍ਮਮਤਿਪ੍ਰਸਨ੍ਨਃ ਅਗ੍ਨਿਸ਼੍ਚ ਭੂਮਿਸ਼੍ਚ ਰਸਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਭਵਨ੍ਤਿ ਯਸ੍ਮਾਤ੍ਸਤਤਂ ਨਮਸ੍ਯੇ
ਮੰਤ੍ਰ: ਓਮ। ਜਦੋਂ ਵਰੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਨ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਨ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਅੱਗ, ਧਰਤੀ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਜਲ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਦਾ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਏਵਮਾਸ੍ਨਾਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ 183.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗ ਰਹੋ।
ਅਗੁਰੁਂ ਚੈਵ ਧੂਪਂ ਚ ਸਕਰ੍ਪੂਰਂ ਸਕੁਙ੍ਕੁਮਮ੍
ਅਗਰੂ, ਲੋਬਾਨ, ਕਪੂਰ ਤੇ ਕੁੰਗੂ ਮਿਲਾ ਕੇ ਧੂਪ ਚੜ੍ਹਾਓ।
ਧੂਪਂ ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਯਥਾਨ੍ਯਾਯਂ ਪੀਤਂ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਦਾਪਯੇਤ੍
ਧੂਪ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪੀਲਾ ਕੱਪੜਾ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਪੀਤੇਨ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਤੁ ਜਗਤ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮ੍
ਮੰਤ੍ਰ: ਪੀਲੇ ਕੱਪੜੇ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ ਏਤੇਨ ਮਂਤ੍ਰੇਣ ਵਸ੍ਤ੍ਰਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਯਥੋਚਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਕੱਪੜਾ ਭੇਟ ਕਰੋ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪਣਕਂ ਨਰਃ
ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਭੇਟ ਦਾ ਪਾਤਰ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰ੍ਭਵਤੁ ਦੇਵਾਨਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਵਿਸ਼ਾਂ ਤਥਾ
ਮੰਤ੍ਰ: ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਯੋਧਿਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੋਵੇ।
ਦੇਵੋ ਵਰ੍षਤੁ ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਃ ਪृਥਿਵੀ ਸਸ੍ਯਪੂਰਿਤਾ
ਪਰਜਨਯ ਦੇਵਤਾ ਮੀਂਹ ਵਰਸਾਵਣ, ਧਰਤੀ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ।
ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਭਾਗਵਤਾਨ੍ਪੂਜ੍ਯ ਤਤੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਪੂਜਨਮ੍
ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ।
ਅਚ੍ਛਿਦ੍ਰਂ ਵਾਚ੍ਯ ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚ ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਵਂ ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍
ਫਿਰ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਗਲਤੀ ਦੇ ਸਾਫ਼ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਿਦਾਈ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪੂਜਯੇਤ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਧਿਵਦ੍ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਂਕਾਰਭੂषਣੈਃ 183.
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਕੱਪੜਿਆਂ, ਗਹਿਣਿਆਂ ਅਤੇ ਸਜਾਵਟ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ਗੁਰੁਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਤੁष੍ਟੋ ਦਦਾਤਿ ਕृਚ੍ਛ੍ਰੇਣ ਗ੍ਰਾਮਮਾਤ੍ਰਂ ਨਰਾਧਿਪਃ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲ ਨਾਲ ਪਿੰਡ ਜਿੰਨੀ ਦਾਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਥੈਵ ਮਮ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੇषੁ ਮਮੈਵ ਵਚਨਾਚ੍ਛੁਭੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ੁਭ ਹੁਕਮ ਨਾਲ,
ਯ ਏਤੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ੍ਥਾਪਨਂ ਮਮ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪੂਜਾਯਾਂ ਮਮ ਮਾਰ੍ਗੇषੁ ਪਤਨ੍ਤਿ ਜਲਬਿਨ੍ਦਵਃ
ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ, ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦ ਪੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਮੇ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਮृਨ੍ਮਯਸ੍ਯ ਤੁ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਤੀਏ, ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਤੇਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮृਨ੍ਮਯਾਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰ੍ਯਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ 'ਮਿੱਟੀ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਸਥਾਪਨਾ' ਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕ ਸੌ ਤਿਰਾਸੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਤਾਮ੍ਰਾਰ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍ ਤਾਮ੍ਰੇਣ ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸੁਰੂਪਾਂ ਚੈਵ ਭਾਸ੍ਵਰਾਮ੍
ਹੁਣ ਤਾਮੇ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਸਥਾਪਨਾ: ਤਾਮੇ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ,
ਤਤੋ ਵੇਸ਼੍ਮਨ੍ਯੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਉਦਙ੍ਮੁਖਃ
ਫਿਰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਲਂ ਚ ਸਰ੍ਵਗਨ੍ਧੇਨ ਪਂਚਗਵ੍ਯੇਨ ਮਿਸ਼੍ਰਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਸੁਗੰਧਾਂ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਪੰਜ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ,
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਂਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਾਰਭੂਤਃ ਤ੍ਵਂ ਤਾਮ੍ਰਕੇ ਤਿष੍ਠਸਿ ਨੇਤ੍ਰਭੂਤਃ
ਮੰਤਰ: ਜੋ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਤੂੰ ਤਾਮੇ ਵਿੱਚ ਅੱਖ ਵਾਂਗ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈਂ।
ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸ੍ਥਾਪਯਿਤ੍ਵਾ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਿ
ਇਸੇ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੇ, ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ,
ਵ੍ਯਤੀਤਾਯਾਂ ਚ ਸ਼ਰ੍ਵਰ੍ਯਾਮੁਦਿਤੇ ਚ ਦਿਵਾਕਰੇ
ਜਦੋਂ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹੇ,
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾ ਵੇਦਪਾਠਾਂਸ਼੍ਚ ਕੁਰ੍ਯੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਗਤਾਃ
ਉਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਨ।