ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ੍ਕਰਣਂ ਤੇषਾਂ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ।। 181.
ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਿਆ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਨਪ੍ਰਵੀਰ ਗਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਸਸਿ ਹ੍ਯਮੋਘ
ਮੰਤਰ: 'ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਹਾਰਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ।'
ਸਰ੍ਵਾਮੇਵਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਂਸ੍ਥਾਪਨਕ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰ।
ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੈਰਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਲੇਪੈਸ਼੍ਚ ਭੋਜਨੈਃ
ਸੁਗੰਧੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਫੁੱਲ, ਲੇਪ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।
ਏਤਤ੍ਕਰ੍ਮਵਿਧਾਨੇਨ ਮਧੁਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੀਏ, ਮਧੂਕ ਦੇ ਲੱਕੜ ਵਾਸਤੇ—
ਯਸ੍ਤ੍ਵਨੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਅਰ੍ਚ੍ਚਾਂ ਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਮਧੁਕਾष੍ਠਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ ਏਕਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ 'ਮਧੂਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਨਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਇਕੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਸ਼ੈਲਾਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਰਤੀ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਸੁਰੂਪਾਂ ਚ ਸ਼ਿਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਾਂ ਸੁਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚੀ ਹੋਈ ਪੱਥਰ ਲੱਭ ਲਵੇ—
ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਲਿਖ੍ਯ ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਤਿਕਯਾ ਨਰਃ
ਉਹ ਓਥੇ, ਚਿੱਟੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਏ।
ਦੀਪਕਂ ਚ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬਲਿਂ ਦਧ੍ਯੋਦਨੇਨ ਚ
ਫਿਰ ਉਹ ਓਥੇ ਦੀਵਾ ਤੇ ਦਹੀਂ-ਚੌਲ ਦਾ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਨਪ੍ਰਵੀਰਃ ਸੋਮਾਗ੍ਨਿਤੇਜਾਃ ਸੁਮਤਿਪ੍ਰਧਾਨਃ
ਮੰਤਰ: 'ਤੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਸੋਮ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ।'
ਪ੍ਰਵਰ ਅਯੁਤਵਰਾਹ ਜਯ ਜਯ ਵਰ੍ਦ੍ਧਸ੍ਵ ਏਵਂਰੂਪਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍
'ਹੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ, ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਰਹੇਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ।'
ਤਤੋ ਵੈ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾਭਿਮੁਖਮੇਵ ਤੁ
ਫਿਰ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਓਥੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੀ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍
ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਕੇ—
ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਂਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਰੂਪਂ ਮਾਯਾਬਲਂ ਸਰ੍ਵਜਗਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍
ਮੰਤਰ: 'ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈਂ।'
ਕਰਣਧਾਰਣਪ੍ਰਵਧ੍ਯਮੁਦਾਹਰਣਮਪਰਾਜਿਤਮਜਰਾਮਰ ਏਵਂ ਤੁ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਮਮ ਸੁਨ੍ਦਰਿ 182.
'ਹਥਿਆਰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਜਿੱਤ, ਬੁੱਢਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ, ਸੋਹਣੀਏ—'
ਯੋ ਮਾਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਭੂਮੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਤੀ ਮਾਂ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ—
ਯਾਵਕਂ ਪਾਯਸਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍
ਯਾਵਕ ਤੇ ਖੀਰ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇਹ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।
ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਚ ਗਨ੍ਧਂ ਚ ਵਾਰਿਣਾ ਸਹ ਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍
ਉਹ ਪੰਜ ਗਉ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੇ ਸੁਗੰਧ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੇ।
ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਘੋषੇਣ ਉਤ੍ਸਵਂ ਤਤ੍ਰ ਕਾਰਯੇਤ੍
ਉਥੇ ਗੀਤ ਅਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਉਤਸਵ ਮਨਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਕ੍ਸ਼ਰਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਪਠਤਾਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਾਦਿਨਾਮ੍
ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਗਾਉਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਉਚਾਰਣ ਕਰਨ।
ਆਗਮਿष੍ਯਾਮ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪਾਠੋ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਆਵਾਂਗਾ; ਮੈਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਪਾਠ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰਾਵਾਹਨਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਸੁਵ੍ਰਤਃ
ਜੋ ਨੇਕ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮੁੜ ਸੱਦਾ ਕਰੇ।
ਏਤੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਚ ਸਂਵਿਧਾਤਾ ਆਵਾਸਿਤਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਲੋਕਨਾਥ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਥਿਰ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨੈਵ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਸਮਿਤ੍ਤਿਲਘृਤੇਨ ਚ
ਇਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਸਮਿੱਧ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ, ਇਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕृਤੇ ਵਿਧਾਨੇ ਭਵਾਮਿ ਸਨ੍ਨਿਹਿਤਃ ਸ੍ਵਯਮ੍ 182.
ਜੇ ਇਹ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪ ਮੌਜੂਦ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਤਤ ਪ੍ਰਾਸ਼੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਵਿਧਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੰਜਗਵ੍ਯ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦੇ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯੋऽਹਂ ਗੀਤਵਾਦਿਤ੍ਰਮਙ੍ਗਲੈਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਨੂੰ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਗੀਤ ਤੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ਼੍ਚ - ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਣਲਕ੍ਸ਼ਿਤਸ਼੍ਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮ੍ਯਾ ਚ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸਤਤਂ ਪੁਰਾਣਃ
ਮੰਤ੍ਰ: ਜੋ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਸਦਾ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ।