ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਮਾਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਵਿਧਿਨਾਰ੍ਚ੍ਚਯੇਤ੍

ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਕਰ੍ਪੂਰਂ ਕੁਂਕੁਮਂ ਚੈਵ ਤ੍ਵਚਂ ਚਾਗੁਰੁਮੇਵ ਚ

ਕਪੂਰ, ਕੁੰਗੂ, ਚਮੜੀ ਤੇ ਅਗਰੂ ਵੀ ਵਰਤਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

ਏਤੈਰ੍ਵਿਲੇਪਨਂ ਦਦ੍ਯਾਦਰ੍ਚਿਤਸ੍ਤੁ ਵਿਚਕ੍ਸ਼ਣਃ

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਪੂਜਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲੇਪ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਵਿਧਾਨਪੂਰ੍ਵਕਂ ਚੈਵ ਮਂਗਲ੍ਯਂ ਚੈਵ ਪਾਯਸਮ੍

ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਮੰਗਲਮਈ ਖੀਰ ਵੀ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਏਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੂਜਾਯਾਂ ਵਿਹਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਲਈ ਜਿਹੜੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਇਮਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਦੀਰਯੇਤ੍

ਫਿਰ ਪ੍ਰਾਣਾਯਾਮ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਸਸਮ੍ਭ੍ਰਮਂ ਲੋਕੇ ਸੁਪ੍ਰਤੀਤਸ੍ਤਿष੍ਠ ਕਾष੍ਠੇ ਸ ਤ੍ਵਂ ਭੁਵਿ

ਸੰਸਕਾਰ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਟਿਕੇ ਹੋਏ, ਤੂੰ ਲੱਕੜ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਜਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੈਂ।

ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਸ਼ੁਦ੍ਧੈਰ੍ਭਾਗਵਤੈਃ ਸਹ

ਫਿਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

ਨੋਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਂ ਨ ਤਿਰ੍ਯਗੀਕ੍ਸ਼ੇਤ ਕਾਮਕ੍ਰੋਧਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ

ਉਹ ਉੱਤੇ ਜਾਂ ਪਾਸੇ ਨਹੀਂ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਹੋਵੇ।

ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਸਂਸ੍ਕਰਣਂ ਤੇषਾਂ ਵਿਧਿਦृष੍ਟੇਨ ਕਰ੍ਮਣਾ ।। 181.

ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਰਿਆ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਨਪ੍ਰਵੀਰ ਗਤਿਃ ਪ੍ਰਭੁਸ੍ਤ੍ਵਂ ਵਸਸਿ ਹ੍ਯਮੋਘ

ਮੰਤਰ: 'ਤੂੰ ਹੀ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਹਾਰਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੈਂ, ਤੇ ਤੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਮਿਟਣ ਵਾਲਾ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ।'

ਸਰ੍ਵਾਮੇਵਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਮਮ ਸਂਸ੍ਥਾਪਨਕ੍ਰਿਯਾਮ੍

ਇਹ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸਥਾਪਨਾ ਦੀ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰ।

ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯੈਰਰ੍ਚਯਿਤ੍ਵਾ ਉਪਲੇਪੈਸ਼੍ਚ ਭੋਜਨੈਃ

ਸੁਗੰਧੀ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਫੁੱਲ, ਲੇਪ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।

ਏਤਤ੍ਕਰ੍ਮਵਿਧਾਨੇਨ ਮਧੁਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਸੁਨ੍ਦਰਿ

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਸੋਹਣੀਏ, ਮਧੂਕ ਦੇ ਲੱਕੜ ਵਾਸਤੇ—

ਯਸ੍ਤ੍ਵਨੇਨ ਵਿਧਾਨੇਨ ਅਰ੍ਚ੍ਚਾਂ ਕਾष੍ਠਸ੍ਯ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ—

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਮਧੁਕਾष੍ਠਾਯਾਂ ਪ੍ਰਤਿਮਾਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਂ ਨਾਮ ਏਕਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ 'ਮਧੂਕ ਲੱਕੜ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਸਥਾਪਨਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਇਕੱਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਸ਼ੈਲਾਰ੍ਚ੍ਚਾਸ੍ਥਾਪਨਮ੍ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ

ਹੁਣ ਮੈਂ ਪੱਥਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਰਤੀ ਮਾਂ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।

ਸੁਰੂਪਾਂ ਚ ਸ਼ਿਲਾਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਃਸ਼ਲ੍ਯਾਂ ਸੁਪਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍

ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਚੰਗੀ ਬਣਤਰ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਂਚੀ ਹੋਈ ਪੱਥਰ ਲੱਭ ਲਵੇ—

ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਾਲਿਖ੍ਯ ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼੍ਵੇਤਵਰ੍ਤਿਕਯਾ ਨਰਃ

ਉਹ ਓਥੇ, ਚਿੱਟੀ ਲਕੀਰ ਵਾਲੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਾਏ।

ਦੀਪਕਂ ਚ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਬਲਿਂ ਦਧ੍ਯੋਦਨੇਨ ਚ

ਫਿਰ ਉਹ ਓਥੇ ਦੀਵਾ ਤੇ ਦਹੀਂ-ਚੌਲ ਦਾ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਏ।

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ- ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਜਨਪ੍ਰਵੀਰਃ ਸੋਮਾਗ੍ਨਿਤੇਜਾਃ ਸੁਮਤਿਪ੍ਰਧਾਨਃ

ਮੰਤਰ: 'ਤੂੰ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈਂ, ਸੋਮ ਤੇ ਅੱਗ ਦੀ ਜੋਤ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਬੁੱਧੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ।'

ਪ੍ਰਵਰ ਅਯੁਤਵਰਾਹ ਜਯ ਜਯ ਵਰ੍ਦ੍ਧਸ੍ਵ ਏਵਂਰੂਪਂ ਤਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਨਾਰਾਯਣਂ ਪ੍ਰਭੁਮ੍

'ਹੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ, ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਤੂੰ ਵਧਦਾ ਰਹੇਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੂਪ ਬਣਾਕੇ, ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰ।'

ਤਤੋ ਵੈ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪੂਰ੍ਵਾਭਿਮੁਖਮੇਵ ਤੁ

ਫਿਰ, ਉਹ ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਓਥੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਰੱਖੇ।

ਸ਼ੁਕ੍ਲਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤੀ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਵੈ ਦਨ੍ਤਧਾਵਨਮ੍

ਚਿੱਟਾ ਜਨੇਊ ਪਾ ਕੇ ਤੇ ਦੰਦ ਸਾਫ ਕਰਕੇ—

ਮਨ੍ਤ੍ਰਃ – ਯੋऽਸੌ ਭਵਾਂਸ੍ਤਿष੍ਠਤਿ ਸਰ੍ਵਰੂਪਂ ਮਾਯਾਬਲਂ ਸਰ੍ਵਜਗਤ੍ਸ੍ਵਰੂਪਮ੍

ਮੰਤਰ: 'ਤੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈਂ, ਮਾਇਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈਂ।'

ਕਰਣਧਾਰਣਪ੍ਰਵਧ੍ਯਮੁਦਾਹਰਣਮਪਰਾਜਿਤਮਜਰਾਮਰ ਏਵਂ ਤੁ ਸ੍ਥਾਪਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਲਾਯਾਂ ਮਮ ਸੁਨ੍ਦਰਿ 182.

'ਹਥਿਆਰ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਅਜਿੱਤ, ਬੁੱਢਾ ਨਾ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਅਮਰ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਮੂਰਤੀ ਸਥਾਪਤ ਕਰ, ਸੋਹਣੀਏ—'

ਯੋ ਮਾਂ ਸਂਸ੍ਥਾਪਯੇਦ੍ਭੂਮੇ ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ

ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਤੀ ਮਾਂ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇ—

ਯਾਵਕਂ ਪਾਯਸਂ ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਅਹੋਰਾਤ੍ਰਂ ਸਮਾਪਯੇਤ੍

ਯਾਵਕ ਤੇ ਖੀਰ ਖਾ ਕੇ, ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਇਹ ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰੇ।

ਪਂਚਗਵ੍ਯਂ ਚ ਗਨ੍ਧਂ ਚ ਵਾਰਿਣਾ ਸਹ ਮਿਸ਼੍ਰਯੇਤ੍

ਉਹ ਪੰਜ ਗਉ ਮਿਸ਼ਰਣ ਤੇ ਸੁਗੰਧ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤੇ।