ਰਾਵਣਂ ਸਗਣਂ ਘੋਰਂ ਤੁष੍ਟੇਨ ਸਹ ਸੀਤਯਾ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ—
ਸੀਤਾਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਤੁष੍ਟੇਨ ਤਸ੍ਯੈ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਃ 180.
ਜਦ ਸੀਤਾ ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ।
ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਧਿਪਾਤ੍ਰਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਭਾਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ—
ਤ੍ਰਿਜਟੇ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਯਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਬਿਨਾ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ।
ਤੁष੍ਟੇਨ ਵੈ ਵਾਸੁਕਯੇ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਜੋ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਖੁਲ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਯੋਚਿਤਾ ਦੇਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨਾਦਦਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਯਜਨਾ ਲਈ ਜੋ ਦੱਖਣਾ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾ ਦੇਵੇ—
ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਾਪਿ ਚ
ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ—
ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਨ ਨਮੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਰੁਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਜੋ ਚੇਲਾ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਸਰ੍ਵਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਨਾਗਰਾਜਾਯ ਵਾਰ੍षਿਕਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦਲੀਕਕਰਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਾਨਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤਥਾ
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਜੇ ਝੂਠ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮੁषਿਤਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਕਰਣੈਸ੍ਤਦ੍ਦਾਨਫਲਭੋਕ੍ਤृਭਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਛੇਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਖਾਧੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ
ਮੌਨਵ੍ਰਤਧਰਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਰ੍ਥਹੇਤਵੇ 180.
ਜੋ ਲੋਕ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞ ਉਵਾਚ ਯਾਵਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਨ ਤੇ ਭੂਯਾਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨ੍ਤ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਭਰ ਜਾਂਦਾ, ਤੂੰ ਥਿਰ ਰਹਿ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ।
ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਯਾਵਦਾਗਮਨਂ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।
ਸੋऽਹਮਦ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਵ ਕਾਰੁਣ੍ਯਪੂਰਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਅਨਯਾ ਕਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਵਿਧਿਨਾ ਸਹ ਰਾਜਾ ਸਮੀਪਗਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਅਕਸ੍ਮਾਦਾਗਤਂ ऋषਿਮ੍
ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਵੇਖਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤਲੇ ਵਿਲੁਲਿਤਃ ਪਾਦੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਏ।
ਸਦਾ ਯਜ੍ਞਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਗृਹਮਾਗਮਨੇ ਤਵ
ਜਦ ਵੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਵੇਂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਦਂ ਪਾਦ੍ਯਮਿਦਂ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਧੁਪਰ੍ਕਮਿਮਾਂ ਚ ਗਾਮ੍
ਇਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਘ ਹੈ, ਇਹ ਮਧੁਪਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਾਂ ਵੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫੌਰਨ ਆਖਿਆ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕੁਰੁ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯੇਨਾਹਂ ਤੋषਿਤੋऽਭਵਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਕੰਮ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ।
ਕਿਂ ਤਦ੍ਵਦ ਯਥਾਕਾਰ੍ਯਂ ਯੇਨ ਸਿਦ੍ਧਂ ਭਵੇਦਿਦਮ੍ ਯਾ ਸਾ ਤੇ ਰਾਜਮਹਿषੀ ਤਾਮਾਨਯ ਵਰਾਨਨਾਮ੍ ।। 180.
ਦੱਸ, ਉਹ ਕੀ ਹੈ ਜੋ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕੰਮ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਲਿਆ।
ਤਸ੍ਯਾ ਦਾਸੀ ਵਰਾਰੋਹਾ ਪ੍ਰਭਾਵਤ੍ਯਪਿ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਦਾਸੀ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਨੀਵੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ।
ਤਤਸ਼੍ਚਾਨ੍ਤਃਪੁਰਾਦ੍ਦੇਵੀ ਸਦਾਸੀ ਤਤ੍ਰ ਚਾਗਤਾ
ਫਿਰ ਰਾਣੀ ਆਪਣੀ ਦਾਸੀ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਤੋਂ ਉਥੇ ਆ ਗਈ।
ਸਮਾਸੀਨਾਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚ ਵਿਨਤਾਨਨਾਮ੍
ਜਦ ਉਹ ਬੈਠ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਨਿਮਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਯੇ ਕੇਚਿਤ੍ਪਿਤਰੋ ਲੋਕੇ ਲੋਕਾਨਾਂ ਸਰ੍ਵਤਃ ਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਜੋ ਵੀ ਪਿਤਰ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ,
ਏਕੋ ਵृਦ੍ਧੋ ਨਰਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਪ੍ਰਾਣਿਭਿਰਾਵृਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੁੱਢਾ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੱਖਮ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਨਿਰਾਸ਼ੋ ਗਨ੍ਤੁਕਾਮਸ਼੍ਚ ਪੁਨਃ ਸ ਨਿਰਯੇऽਸ਼ੁਚੌ
ਉਹ ਨਿਰਾਸ ਹੋ ਕੇ, ਮੁੜ ਗੰਦੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਸੀ।
ਤੇਨਾਤ੍ਮਕਰ੍ਮਜਨਿਤਂ ਮਮ ਕਰ੍ਮ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਹੋਇਆ ਕਰਮ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਵ ਦਾਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਯਾ ਦਾਸੀ ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਨ੍ਤੁਃ ਕਿਲੋਚ੍ਯਤੇ
ਤੇਰੇ ਦਾਸੀ ਦੀ ਜੋ ਦਾਸੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਉਲਾਦ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।