ਪਿਤੁਰਕ੍ਸ਼ਯਕਾਲੇ ਤੁ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਵੀ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰ੍ਯਪਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਦਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ 180.
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਪਿਤਰੋ ਹृष੍ਟਾ ਮੁਮੁਦਿਰੇ ਸਦਾ ।। ਜੋषਮਾਸ੍ਸ੍ਵ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਨਰਕਾਯ ਵੈ
ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।'
ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਚਿਰਂ ਤੁ ਵਸਿਤੁਂ ਮੁਨੇ ਯੇ ਮਯਾ ਚਾਗਤਾ ਦृष੍ਟਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤਰੋऽਥ ਵੈ
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।
ਬਹਵਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਨਸੋ ਬਹਵੋ ਦੁਃਸ੍ਥਮਾਨਸਾਃ
ਕਈ ਪਿਤਰ ਮਨੋਂ ਸੁਖੀ ਸਨ, ਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮੌਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਕਿਮੇਤਦ੍ਵਦ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਯਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕਿਹੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ?
ਨਰਸ੍ਯ ਕਰਣਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਤ੍ਰੇ ਮਲਿਨਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ਪਾਪਾਯ ਜਾਯਤੇ
ਜੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਗੰਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਯੋਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲਮਨ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ੈਰ੍ਹੀਨਮਾਸੁਰਂ ਤਦ੍ਭਵੇਦਿਤਿ
ਜੇ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮੋ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ—
ਰਾਵਣਂ ਸਗਣਂ ਘੋਰਂ ਤੁष੍ਟੇਨ ਸਹ ਸੀਤਯਾ
ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਰਾਵਣ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਤੇ ਖੁਸ਼ ਸੀਤਾ ਦੇ ਨਾਲ—
ਸੀਤਾਵਾਕ੍ਯਪ੍ਰਤੁष੍ਟੇਨ ਤਸ੍ਯੈ ਪ੍ਰਾਦਾਦ੍ਵਰਂ ਵਿਭੁਃ 180.
ਜਦ ਸੀਤਾ ਉਸਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ।
ਕ੍ਰੋਧਾਵਿष੍ਟਾਨਿ ਦਾਨਾਨਿ ਵਿਧਿਪਾਤ੍ਰਯੁਤਾਨਿ ਚ
ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਦਾਨ, ਭਾਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੀ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ—
ਤ੍ਰਿਜਟੇ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਾਮਿ ਯਚ੍ਚ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਮਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍
ਤੇ ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਬਿਨਾ ਦੱਖਣਾ ਦੇ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਜਟਾ।
ਤੁष੍ਟੇਨ ਵੈ ਵਾਸੁਕਯੇ ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਜੋ ਕੁਝ ਖੁਸ਼ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਖੁਲ ਕੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਯੋਚਿਤਾ ਦੇਯਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਨਾਦਦਾਦ੍ਦ੍ਵਿਜਃ
ਯਜਨਾ ਲਈ ਜੋ ਦੱਖਣਾ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਦੋਵਾਂ ਜਨਮਾਂ ਵਾਲਾ ਨਾ ਦੇਵੇ—
ਅਸ਼੍ਰੋਤ੍ਰਿਯਾਣਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਾਨਿ ਕ੍ਰਿਯਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਵਿਨਾਪਿ ਚ
ਜੋ ਸ੍ਰਾਧ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੀਤੇ ਜਾਣ, ਉਹ—
ਯਃ ਸ਼ਿष੍ਯੋ ਨ ਨਮੇਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਗੁਰੁਂ ਜ੍ਞਾਨਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਜੋ ਚੇਲਾ ਆਪਣੇ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ—
ਸਰ੍ਵਂ ਤੁਭ੍ਯਂ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਨਾਗਰਾਜਾਯ ਵਾਰ੍षਿਕਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਸੀ, ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ, ਸੱਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲਈ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦਲੀਕਕਰਣਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਦਾਨਂ ਵ੍ਰਤਂ ਤਥਾ
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਜੇ ਝੂਠ ਨਾਲ ਸ੍ਰਾਧ, ਦਾਨ ਜਾਂ ਵਰਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਮੁषਿਤਾਚ੍ਛਿਦ੍ਰਕਰਣੈਸ੍ਤਦ੍ਦਾਨਫਲਭੋਕ੍ਤृਭਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਚੋਰੀ ਕਰਕੇ ਜਾਂ ਛੇਦ ਕਰਕੇ ਉਹ ਦਾਨ ਦੇ ਫਲ ਖਾਧੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ
ਮੌਨਵ੍ਰਤਧਰਾ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪੁਨਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਾਰ੍ਥਹੇਤਵੇ 180.
ਜੋ ਲੋਕ ਚੁੱਪ ਰਹਿਣ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਿਸੇ ਲਾਭ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞ ਉਵਾਚ ਯਾਵਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਨ ਤੇ ਭੂਯਾਦ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਹਨ੍ਤ ਸ੍ਥਿਰੋ ਭਵ
ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਭਰ ਜਾਂਦਾ, ਤੂੰ ਥਿਰ ਰਹਿ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖ ਕੇ ਪੱਕਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ।
ਤਾਵਤ੍ਕਾਲਂ ਪ੍ਰਤੀਕ੍ਸ਼ਸ੍ਵ ਯਾਵਦਾਗਮਨਂ ਮਮ
ਮੇਰੇ ਵਾਪਸ ਆਉਣ ਤੱਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰ।
ਸੋऽਹਮਦ੍ਯ ਵ੍ਰਤਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਵ ਕਾਰੁਣ੍ਯਪੂਰਿਤਃ
ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਛੱਡ ਕੇ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।
ਅਨਯਾ ਕਾਰਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਵਿਧਿਨਾ ਸਹ ਰਾਜਾ ਸਮੀਪਗਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਅਕਸ੍ਮਾਦਾਗਤਂ ऋषਿਮ੍
ਇਸ ਮਹਿਲਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਾਂਗਾ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਅਚਾਨਕ ਆਏ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਵੇਖਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਿਤ੍ਯਾਸ੍ਤਲੇ ਵਿਲੁਲਿਤਃ ਪਾਦੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਨਿ
ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਲਏ।
ਸਦਾ ਯਜ੍ਞਂ ਕਰਿष੍ਯਾਮਿ ਗृਹਮਾਗਮਨੇ ਤਵ
ਜਦ ਵੀ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਵੇਂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਇਦਂ ਪਾਦ੍ਯਮਿਦਂ ਚਾਰ੍ਘ੍ਯਂ ਮਧੁਪਰ੍ਕਮਿਮਾਂ ਚ ਗਾਮ੍
ਇਹ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਰਘ ਹੈ, ਇਹ ਮਧੁਪਾਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਗਾਂ ਵੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯਾਸ਼ੁ ਸ ਮੁਨਿਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਰੰਤ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਫੌਰਨ ਆਖਿਆ।