ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਸਨ੍ਤਤੇਸ੍ਤਨ੍ਤੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਕृਤੇ ਵਯਮ੍
ਸਾਡਾ ਵੰਸ਼ ਉਸ ਦਾ ਧਾਗਾ ਹੈ; ਅਸੀਂ ਸ਼ਰਾਧ ਲਈ—
ਸ੍ਥਿਤਾ ਏਤਾਵਦੇਵਂ ਤੁ ਕਾਲਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਹੇऽਮ੍ਬੁਧੌ 180.
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਸਮਾਂ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵੈਤਤ੍ਸ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞੋ ਮੋਹਾਵਿष੍ਟੋऽਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ:
ਵਿਧਿਰਤ੍ਰ ਕਥਂ ਤਸ੍ਯਾ ਯੇਨ ਯੂਯਂ ਸਪੁਤ੍ਰਿਣਃ
ਉਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਮੌਜੂਦ ਹੋ?
ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਯਾਂ ਯਾਂ ਗਤਿਮਧੋਮੁਖੀਮ੍
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਜਿਹੜੀ ਵੀ ਹੇਠਾਂ ਵਾਲੀ ਜਿੰਦਗੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ,
ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਪਿਣ੍ਡੋਦਕਂ ਦਾਨਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਤਥਾ
ਸ਼ਰਾਧ, ਪਿੰਡ, ਪਾਣੀ, ਦਾਨ — ਚਾਹੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ —
ਅਪਿ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸ ਕੁਲੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਯੋ ਨੋ ਦਦ੍ਯਾਜ੍ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍
ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਇਦ ਕੋਈ ਹੋਵੇ ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅੰਜਲੀ ਦੇਵੇ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਤ੍ਤੀਰ੍ਥਮਧ੍ਯੇ ਤੁ ਤਿਲਮਿਸ਼੍ਰਂ ਜਲਾਞ੍ਜਲਿਮ੍
ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥ ਵਿਚ, ਤਿਲਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਇਆ ਪਾਣੀ ਦਾ ਅੰਜਲੀ,
ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਸ੍ਤ੍ਰਿਸ੍ਤ੍ਰਿਗੋਤ੍ਰੇ ਪਿਤृਨਾਮ ਸਮੁਚ੍ਚਰਨ੍
ਦਰਭਾ ਘਾਹ ਹੱਥ ਵਿਚ ਫੜ ਕੇ, ਤਿੰਨ ਗੋਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈ ਕੇ,
ਆਦਾਵੇਕਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਤਿਸ੍ਰੋ ਵੈ ਤਰ੍ਪਣੇ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਅੰਜਲੀ ਲੈਣੀ, ਫਿਰ ਦੋ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੰਜਲੀਆਂ ਤਰਪਣ ਲਈ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤृਪ੍ਯਧ੍ਵਮਿਤਿ ਚਾਨ੍ਤੇ ਵੈ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਤਿਕ੍ਰਿਯਾਃ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ 'ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋਵੋ' ਵਾਲਾ ਮੰਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਨਿਯਮਤ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰੋ।
ਪਿਤ੍ਰੇ ਪ੍ਰਥਮਤੋ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮਾਤ੍ਰੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਥਾਚਰਨ੍ 180.
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿਓ, ਫਿਰ ਉਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਏਵਂ ਮਾਤਾਮਹਃ ਸ਼ਰ੍ਮਾ ਗੋਤ੍ਰੇ ਪਿਤਾਮਹਸ੍ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ, ਗੋਤ੍ਰ ਦੇ ਪੂਰਵਜ, ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ।
ਮਧੁਵਾਤੇਤ੍ਯृਚਂ ਤਦ੍ਵਤ੍ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਸਮੁਦੀਰਯੇਤ੍
'ਮਧੁਵਾਤਾ' ਵਾਲੀ ਰਿਚ ਵੀ ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਉਚਾਰੋ।
ਏਵਂ ਮਾਤਾਮਹਾਨਾਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍ਕ੍ਰਮਸ਼ੋ ਬੁਧਃ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਾਤਾ ਵਾਲੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪਿਛਲੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੇ।
ਗੋਤ੍ਰੋਚ੍ਚਾਰਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਅਸੂਰ੍ਯਾਨ੍ਨਾਸ਼ਯਾਮਹੇ
ਗੋਤ੍ਰ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹੋ — ਅਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਿਨਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਗੋਤ੍ਰਾਯੈ ਮਾਤ੍ਰੇ ਮਹ੍ਯੈ ਤੁ ਦੇਵ੍ਯੈ ਚਾਸਨਕਰ੍ਮਣਿ
ਗੋਤ੍ਰ, ਮਾਂ, ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵੀ — ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾਉਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ,
ਅਰ੍ਘ੍ਯਪਾਤ੍ਰਸਂਕਲ੍ਪੇ ਤੁ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇऽਵਨੇਜਨੇ
ਅਰਘ ਦੇ ਪਾਤਰ ਦੀ ਨੀਅਤ, ਪਿੰਡ ਦੇਣ ਤੇ ਹੱਥ ਧੋਣ ਦੀ ਰਸਮ ਵਿੱਚ,
ਗੋਤ੍ਰਾਯੈ ਮਾਤੁਰ੍ਮਹਾਯੈ ਦੇਵ੍ਯਾਸ਼੍ਚਾਜ੍ਞੇਯਕਰ੍ਮਣਿ
ਗੋਤ੍ਰ, ਵੱਡੀ ਮਾਂ ਤੇ ਦੇਵੀ — ਇਹਨਾਂ ਲਈ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ,
ਪ੍ਰਥਮਾ ਚਾਸ਼ਿषਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦਤ੍ਤਸ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ਯ੍ਯਕਾਰਿਕਾ
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਅਟੱਲ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪਿਤੁਰਕ੍ਸ਼ਯਕਾਲੇ ਤੁ ਪਿਤॄਣਾਂ ਦਤ੍ਤਮਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਟੱਲਤਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਇਆ ਦਾਨ ਵੀ ਅਟੱਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰ੍ਯਪਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਦਤ੍ਤਂ ਤਦਾਨਨ੍ਤ੍ਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ 180.
ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਪਾਣੀ ਵੀ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧਂ ਤੁ ਪਿਤਰੋ ਹृष੍ਟਾ ਮੁਮੁਦਿਰੇ ਸਦਾ ।। ਜੋषਮਾਸ੍ਸ੍ਵ ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਨਰਕਾਯ ਵੈ
ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ: 'ਤੂੰ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆ, ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਨਰਕ ਵੱਲ ਜਾ ਰਹੇ ਹਾਂ।'
ਪੂਰ੍ਵਕਰ੍ਮਵਿਪਾਕੇਨ ਚਿਰਂ ਤੁ ਵਸਿਤੁਂ ਮੁਨੇ ਯੇ ਮਯਾ ਚਾਗਤਾ ਦृष੍ਟਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥੇऽਸ੍ਮਿਨ੍ਪਿਤਰੋऽਥ ਵੈ
ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਰਹਿ ਗਏ ਸਨ।
ਬਹਵਃ ਸ੍ਵਸ੍ਥਮਨਸੋ ਬਹਵੋ ਦੁਃਸ੍ਥਮਾਨਸਾਃ
ਕਈ ਪਿਤਰ ਮਨੋਂ ਸੁਖੀ ਸਨ, ਤੇ ਕਈਆਂ ਦੇ ਮਨ ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਮੌਨੇਨ ਗਚ੍ਛਤਾਂ ਤੇषਾਂ ਕਿਮੇਤਦ੍ਵਦ ਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍ ਅਤ੍ਰ ਯਨ੍ਨਿਸ਼੍ਚਯਂ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਧੇ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਉਹ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਜਾਂਦੇ ਰਹੇ, ਪਰ ਇਹ ਗੱਲ ਪੱਕੀ ਦੱਸੋ ਕਿ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਸ੍ਰਾਧ ਕਿਹੜੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ?
ਨਰਸ੍ਯ ਕਰਣਂ ਕਿਞ੍ਚਿਤ੍ਤਨ੍ਮੇ ਨਿਗਦਤਃ ਸ਼ृਣੁ
ਮੈਂ ਹੁਣ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਕੰਮ ਇਸਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਅਪਾਤ੍ਰੇ ਮਲਿਨਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਂ ਮਹਤ੍ਪਾਪਾਯ ਜਾਯਤੇ
ਜੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਗੰਦੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਣਯੋਗ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਲਮਨ੍ਤ੍ਰਕੁਸ਼ੈਰ੍ਹੀਨਮਾਸੁਰਂ ਤਦ੍ਭਵੇਦਿਤਿ
ਜੇ ਸ੍ਰਾਧ ਵਿੱਚ ਤਿਲ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਹ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾ ਦਾਸ਼ਰਥੀ ਰਾਮੋ ਹਤ੍ਵਾ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਮੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਰਾਖਸਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ—