ਉਪਵਾਸਸ੍ਤੁ ਪਂਚਾਹਂ ਪਂਚਗਵ੍ਯੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਪੰਜ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੰਜ ਗਉ ਉਤਪਾਦਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਰਨੀ।
ਪੁष੍ਪਾਭਾਵੇऽਰ੍ਚ੍ਚਨਂ ਸ੍ਨਾਨਂ ਦੇਵਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਂ ਚ ਕਾਰਯਨ੍
ਜੇ ਫੁੱਲ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਅਰਚਨਾ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਛੂਹਣਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਰਾਪਾਨੇ ਦ੍ਵਿਜਾਤੀਨਾਂ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਦੋਜਾਤੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਉੱਤੇ ਚਾਰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੂਰ੍ਚ੍ਚੇਨ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਗੋਪ੍ਰਦਾਨਤ੍ਰਯੇਣ ਚ
ਬ੍ਰਹਮਕੂਰਚ ਵਿਧੀ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਤ੍ਵਪਰਾਧੈਸ੍ਤੁ ਤਥਾ ਵਿष੍ਣੋਃ ਸ੍ਤਵਂ ਪਠਨ੍
ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਪਰਾਧਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਵਾਚੇਦਂ ਦੇਵਦੇਵੋ ਜਨਾਰ੍ਦਨਃ 179.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖੀ।
ਮੁਹੁਰ੍ਤ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਸਾ ਦੇਵੀ ਸਂਜ੍ਞਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੇਦਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਦੇਵੀ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਈ ਤੇ ਇਹ ਬੋਲਿਆ।
ਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਾਨਿ ਭੂਰੀਣਿ ਕृਤਾਨਿ ਤੁ ਨਰੈਃ ਸਦਾ
ਲੋਕਾਂ ਵਲੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਪਾਯੋऽਤ੍ਰ ਯੇਨ ਤ੍ਵਂ ਨृषੁ ਤੁष੍ਯਸਿ
ਕੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਐਸਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈਂ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਕृਤੋਪਵਾਸਃ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਗਂਗਾਯਾਂ ਸ਼ੁਦ੍ਧਿਮਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਤਥਾਪ੍ਯੇਵਂ ਸਾਪਰਾਧਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ, ਜੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਵੀ ਕਰ ਲਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਹਸ੍ਰਜਨ੍ਮਸੁ ਕृਤਾਨਪਰਾਧਾਞ੍ਜਹਾਤਿ ਸਃ
ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਭੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਮਨਨਾਚ੍ਚੈਵ ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਦ੍ਯਾਤਿ ਪਾਤਕਮ੍ ਮਥੁਰਾ ਸੂਕਰਂ ਚੈਵ ਦ੍ਵਾਵੇਤੌ ਤਵ ਵਲ੍ਲਭੌ
ਸੁਣਨ, ਸੋਚਣ ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮਥੁਰਾ ਤੇ ਸੂਕਰ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਹਨ।
ਵਿਸ਼ਿष੍ਟਮਨਯੋਃ ਕਿਂ ਚ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ ਪृਥਿਵ੍ਯਾਂ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਆਸਮੁਦ੍ਰਸਰਾਂਸਿ ਚ
ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਹੜਾ ਹੈ? ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਰੋਵਰ ਹਨ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਹਨ?
ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਕਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਨ੍ਤਿ ਸਦਾ ਮਦ੍ਭਾਵਭਾਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਮੇਰੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੁਬਜਾਮਰ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਏਕਾਹਂ ਮਾਰ੍ਗਸ਼ੀਰ੍ष੍ਯਾਂ ਚ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸਿਤਵੈष੍ਣਵਮ੍ 179.
ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿੱਥ ਤੇ—
ਗੁਹ੍ਯਾਦ੍ਗੁਹ੍ਯਤਰਂ ਪੁਣ੍ਯਂ ਮਾਥੁਰਂ ਮਮ ਮਣ੍ਡਲਮ੍
ਮੇਰਾ ਮਾਥੁਰਾ ਖੇਤਰ ਉਹ ਪੁੰਨ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਪੁੰਨਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧਕੇ ਹੈ।
ਅਟਿਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕੁਬ੍ਜਾਮ੍ਰਾਦੀਨਿ ਨਿਤ੍ਯਸ਼ਃ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਕੁਬਜਾਮਰ ਆਦਿਕ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਵਿਸ਼੍ਰਮਣਾਚ੍ਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤੇਨ ਸਂਜ੍ਞਾ ਵਰਾ ਮਮ
ਆਰਾਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਅਸਲ ਆਰਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਮੇਰਾ ਨਾਮ 'ਵਰਾ' ਪਿਆ।
ਗਤਿਰਨ੍ਵੇषਣੀਯਾਨਾਂ ਮਥੁਰਾ ਪਰਮਾ ਗਤਿਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਜ਼ਿਲ ਲੱਭਣੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਮਥੁਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਥਾਂ ਹੈ।
ਵਿਨਾ ਸਾਂਖ੍ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਨਾ ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਨਾ ਜੋਗ ਨਾਲ, ਇੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸਾ ਗਤਿਸ੍ਤ੍ਯਜਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ ਨ ਤੀਰ੍ਥਂ ਮਥੁਰਾਯਾ ਹਿ ਨ ਦੇਵਃ ਕੇਸ਼ਵਾਤ੍ਪਰਃ
ਮਥੁਰਾ ਵਿਚ ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮਥੁਰਾ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਨਹੀਂ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਅਪਰਾਧਪ੍ਰਾਯਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਊਨਾਸ਼ੀਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਿਆ ਵਿਚ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਉੱਨਾਸੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਧ੍ਰੁਵਤੀਰ੍ਥੇ ਪੁਰਾਵृਤ੍ਤਂ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਧਰਤੀ, ਧ੍ਰੁਵ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਘਟਨਾ ਹੋਈ, ਉਹ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਪੁਰ੍ਯਾਂ ਤੁ ਰਾਜਾਸੀਦ੍ਧਾਰ੍ਮਿਕਃ ਸਤ੍ਯਵਿਕ੍ਰਮਃ
ਇਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮੀ ਤੇ ਸੱਚੇ ਵਚਨ ਵਾਲਾ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਨਾਰ੍ਯਃ ਸ਼ਤੇ ਦ੍ਵੇ ਤੁ ਕੁਲਸ਼ੀਲਵਯੋਯੁਤੇ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੌ ਰਾਣੀਆਂ ਸਨ, ਜੋ ਚੰਗੀ ਕੁਲ, ਸੁਭਾਵ ਤੇ ਉਮਰ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ।
ਨਾਮ੍ਨਾ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਚੈਵ ਵੀਰਸੂਰ੍ਵੀਰਪੁਤ੍ਰਕਾ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਦਾ ਨਾਮ ਚੰਦ੍ਰਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਵੀਰਵਾਨ ਤੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪਰਿਗ੍ਰਹਾਸ੍ਤ੍ਵੇਕੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਚਾਰਵਿਹੀਨਕਾਃ
ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਥਣੀਆਂ, however, ਪਤਨੀ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਸਨ।
ਸ੍ਵਦੋषੈਃ ਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਨਰਕਂ ਪ੍ਰਤਿ ਭਾਮਿਨਿ
ਸੋਹਣੀਏ, ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਕਰਕੇ ਸਾਰੇ ਨਰਕ ਵੱਲ ਡਿੱਗ ਪਏ ਹਨ।
ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਤਸ੍ਯਾਥੋ ਭ੍ਰष੍ਟਃ ਪ੍ਰਾਣਿਜਨੋ ਮਹਾਨ੍
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪ੍ਰਾਣੀ ਉਥੋਂ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।