ਤੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸੁਰਾਂਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਜਗਾਮ ਖਲੁ ਵੇਪਤੀ । ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਚ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਰਮਾ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੧੬.
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ, ਉਹ ਡਰਦੀ ਹੋਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਰੁਤੋ ਦੇਵਾ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਿਰੂਪਿਤਾਃ । ਗੂਢਂ ਗਚ੍ਛਤ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਸ਼ੁਨ੍ਯਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੧੬.
ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਮਰੁਤ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵ ਕੁੱਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਲੇ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਨ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇਣ ਵਪੁषਾ ਜਗ੍ਮੁਰਞ੍ਜਸਾ । ਤੇऽਪ੍ਯਾਗਮ੍ਯ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਨਮਸ਼੍ਰਕ੍ਰੁਰ੍ਧਰਾਧਰੇ ।। ੧੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਤਾਂ ਦੇਵਰਾਜਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕ੍ਵ ਗਾਵਃ ਸਰਮੇऽਭਵਨ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਰਮਾ ਨ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੧੬.
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸਰਮਾ, ਗਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।'
ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰੁषਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤਾਃ । ਗਾਵਃ ਕ੍ਵ ਚੇਤਿ ਮਰੁਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਸ਼ੁਨੀ ਕਥਮ੍ ।। ੧੬.
ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਯਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?' ਤੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਮਰੁਤੋ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਧਰਾਧਰੇ । ਕਥਯਾਮਾਸੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਤਤ੍ ਸਰਮਾਕृਤਮ੍ ।। ੧੬.
ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮਰੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਰਮਾ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪਦਾ ਸਂਤਾਡਯਚ੍ਛੁਨੀਮ੍ । ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।। ੧੬.
ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਉਠ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਲੱਤ ਨਾਲ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਪਾਕ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।
ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪੀਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮੂਢੇ ਗਾਵਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਸੁਰੈਰ੍ਹृਤਾਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਦਾ ਤੇਨ ਤਾਡਿਤਾ ਸਰਮਾ ਧਰੇ ।। ੧੬.
'ਤੂੰ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ, ਤੇ ਗਾਂ ਦੈਤ ਲੈ ਗਏ ਹਨ,' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸਰਮਾ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰੀ।
ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਪਾਦਘਾਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਸੁਸ੍ਤ੍ਰੁਵੇ । ਸ੍ਤ੍ਰਵਤਾ ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਸਾ ਸ਼ੁਨੀ ਯਤ੍ਰ ਗਾ ਭਵਨ੍ । ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਹਸੈਨ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਧਰੇ ।। ੧੬.
ਇੰਦਰ ਦੀ ਲੱਤ ਮਾਰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਉਹ ਵਗਦਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ, ਕੁੱਤੀ ਉੱਥੇ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਿਆ।
ਗਤ੍ਵਾ ਚਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਾ ਗਾ ਦੈਤ੍ਯੈਰੁਪਾਹृਤਾਃ । ਪਾਲਨਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਯੇ ਦੈਤ੍ਯਾ ਬਲਿਨੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਤੇ ਸੈਨ੍ਯੈਰ੍ਨਿਹਤਾਃ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਯਜੁਰ੍ਗਾਃ ਸ੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਭਿਃ ।। ੧੬.
ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਈਆਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਫੌਜਾਂ ਵਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਗਾਂ ਛੱਡ ਗਏ।
ਸਾਮਨ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰੋऽਥ ਵृਤਃ ਪਰਮਹਰ੍षਿਤੈਃ । ਤਾਸ਼੍ਚ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤੁ ਮੁਦਾ ਪਰਮਯਾ ਯੁਤਃ ।। ੧੬.
ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਖੁਸ਼ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਗਾਂ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਈਆਂ ਤੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਚਕਾਰ ਯਜ੍ਞਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨ੍ ਸਹਸ੍ਤ੍ਰਾਨਪਿ ਸ ਪ੍ਰਭੁਃ । ਕ੍ਰਿਯਮਾਣੈਸ੍ਤਤੋ ਯਜ੍ਞੈਰ੍ਵਵृਧੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਬਲਮ੍ ।। ੧੬.
ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨ ਕੀਤੇ; ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਗਈ।
ਵਰ੍ਦ੍ਧਿਤੇਨ ਬਲੇਨੇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਦੇਵਸੈਨ੍ਯਮੁਵਾਚ ਹ । ਸਨ੍ਨਹ੍ਯਨ੍ਤਾਂ ਸੁਰਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਧਕਰ੍ਮਣਿ ।। ੧੬.
ਤਾਕਤ ਵਧ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹਥਿਆਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲੈਣ, ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਲਈ।'
ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਤੋ ਦੇਵਾਃ ਸਨ੍ਨਦ੍ਧਾਸ੍ਤਤ੍ਕ੍ਸ਼ਣੇऽਭਵਨ੍ । ਅਸੁਰਾਣਾਮਭਾਵਾਯ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਦੇਵਾਃ ਸਵਾਸਵਾਃ ।। ੧੬.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਹਥਿਆਰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਏ; ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਚਲੇ ਗਏ।
ਗਤ੍ਵਾ ਤੁ ਯੁਯੁਧੁਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਵਿਜਿਗ੍ਯੁਸ੍ਤ੍ਵਾਸੁਰੀਂ ਚਮੂਮ੍ । ਜਿਤਾਸ਼੍ਚ ਦੇਵੈਰਸੁਰਾ ਹਤਸ਼ੇषਾ ਧਰਾਧਰੇ । ਮਮਜ੍ਜੁਃ ਸਾਗਰਜਲੇ ਭਯਤ੍ਰਸ੍ਤਾ ਵਿਚੇਤਸਃ ।। ੧੬.
ਉਹ ਜਲਦੀ ਜੰਗ ਲਈ ਨਿਕਲੇ ਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਦੇਵਤੇ ਜਿੱਤ ਗਏ, ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਬਚ ਗਏ, ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਤੇ ਹੱਕ-ਬੱਕ ਰਹਿ ਕੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਗਏ।
ਦੇਵਰਾਜੋऽਪਿ ਤ੍ਰਿਦਿਵਂ ਲੋਕਪਾਲੈਃ ਸਮਂ ਧਰੇ । ਆਰੁਹ੍ਯ ਬੁਭੁਜੇ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਤ੍ ਸ ਦੇਵੋ ਦੇਵਰਾਟ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ।। ੧੬.
ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕੀਤੀ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਪਰਮਾਤਮਾ ਇੰਦਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਯ ਏਨਂ ਸ਼੍ਰृਣੁਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਂ ਸਰਮਾਖ੍ਯਾਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍ । ਸ ਗੋਮੇਧਸ੍ਯ ਯਜ੍ਞਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ ।। ੧੬.
ਜੇਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੋਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭ੍ਰष੍ਟਰਾਜ੍ਯਸ਼੍ਚ ਯੋ ਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰृਣੋਤੀਦਂ ਸਮਾਹਿਤਃ । ਸ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰ ਇਵ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸ੍ਵਂ ਲਭਤੇ ਨਰਃ ।। ੧੬.
ਜਿਹੜਾ ਰਾਜਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਖੋ ਬੈਠਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਇਹ ਕਥਾ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਜਿਹਾ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਮੁੜ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ । ਯੇ ਤੇ ਮਣੌ ਤਦਾ ਦੇਵ ਉਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਨਰਪੁਂਗਵਾਃ । ਤੇषਾਂ ਵਰੋ ਭਗਵਤਾ ਦਤ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰੇਤਾਯੁਗੇ ਕਿਲ ।। ੧੭.
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਣੀਆਂ ਵਿਚ ਜੰਮੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ?
ਰਾਜਾਨੋ ਭਵਿਤਾਰੋ ਵੈ ਕਥਂ ਤੇषਾਂ ਸਮੁਦ੍ਭਵਃ । ਕਿਂ ਚ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਹਿ ਤੇ ਕਰ੍ਮ ਪृਥਙ੍ ਨਾਮਾਨਿ ਸ਼ਂਸ ਮੇ ।। ੧੭.
ਉਹ ਰਾਜੇ ਕੌਣ ਹੋਣਗੇ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮਣਗੇ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹੜੇ ਕੰਮ ਕੀਤੇ? ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਸੁਪ੍ਰਭੋ ਮਣਿਜੋ ਯਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਨਾਮ੍ਨਾ ਮਹਾਮਨਾਃ । ਤਸ੍ਯੋਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਰਾਰੋਹੇ ਸ਼੍ਰृਣੁ ਤ੍ਵਂ ਭੂਤਧਾਰਿਣਿ ।। ੧੭.
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੂੰ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਪ੍ਰਭ ਨਾਮਕ ਮਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਤਪਤੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਆਸੀਦ੍ ਰਾਜਾ ਮਹਾਬਾਹੁਰਾਦੌ ਕृਤਯੁਗੇ ਪੁਰਾ । ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤਿਰਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਸ੍ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯੇ ਬਲਵਤ੍ਤਰਃ ।। ੧੭.
ਕਲਿ ਯੁਗ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿਚ ਇਕ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਸੀ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਤ੍ਵਮਾਪੇਦੇ ਸੁਪ੍ਰਭੋ ਮਣਿਜੋ ਧਰੇ । ਪ੍ਰਜਾਪਾਲੇਤਿ ਵੈ ਨਾਮ੍ਨਾ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰ੍ਤਿਰ੍ਮਹਾਬਲਃ ।। ੧੭.
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਸੁਪ੍ਰਭ ਜੋ ਮਣੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ। ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼੍ਰੁਤਕੀਰਤੀ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਸੈਕਸ੍ਮਿਂਸ਼੍ਚਿਦ੍ ਦਿਨੇ ਪ੍ਰਾਯਾਦ੍ ਵਿਪਿਨਂ ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਕੁਮ੍ । ਤਤ੍ਰਾਪਸ਼੍ਯਦृषੇਰ੍ਧਨ੍ਯਂ ਮਹਦਾਸ਼੍ਰਮਮਣ੍ਡਲਮ੍ ।। ੧੭.
ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਜੰਗਲ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਧਨਵਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਤਪਾ ਨਾਮ ऋषਿਃ ਪਰਧਾਰ੍ਮਿਕਃ । ਤਪਸ੍ਤੇਪੇ ਨਿਰਾਹਾਰੋ ਜਪਨ੍ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਸਨਾਤਨਮ੍ ।। ੧੭.
ਉਥੇ ਮਹਾਤਪ ਨਾਂ ਦਾ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਧਰਮ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਸਦਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਪਾਰ੍ਥਿਵਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਾਯ ਮਤਿਂ ਤਦਾ । ਚਕਾਰ ਚਾਵਿਸ਼ਦ੍ ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲੋ ਮਹਾਤਪਾਃ ।। ੧੭.
ਉਥੇ, ਰਾਜਾ ਪ੍ਰਜਾਪਾਲ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦੇ ਵਨਵृਕ੍ਸ਼ਜਾਤ੍ਯਾ ਧਰਾਪ੍ਰਸੂਤੋਰ੍ਜਿਤਮਾਰ੍ਗਜੁष੍ਟਾਃ । ਲਤਾਗृਹਾ ਇਨ੍ਦੁਰਵਿਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਨੋ ਨਾਯਾਸਿਤਜ੍ਞਾਃ ਕੁਲਭृਙ੍ਗਰਾਜਾਃ ।। ੧੭.
ਉਸ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿਚ ਜੰਗਲ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਸੀ, ਰਾਹ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ ਤੇ ਰੁੱਤੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੇ ਘਰ ਚੰਨਣੀ ਵਿਚ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਮਧੁਮੱਖੀਆਂ ਆਪਣੇ ਛੱਤਾਂ 'ਚ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਫਿਰਦੀਆਂ ਸਨ।
ਸੁਰਕ੍ਤਪਦ੍ਮੋਦਰਕੋਮਲਾਗ੍ਰ- ਨਖਾਙ੍ਗੁਲੀਭਿਃ ਪ੍ਰਸृਤੈਃ ਸੁਰਾਣਾਮ੍ । ਵਰਾਙ੍ਗਨਾਭਿਃ ਪਦਪਙ੍ਕ੍ਤਿਮੁਚ੍ਚੈ- ਵਿਂਹਾਯ ਭੂਮਿਂ ਤ੍ਵਪਿ ਵृਤ੍ਰਸ਼ਤ੍ਰੋਃ ।। ੧੭.
ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵਕਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਲਾਲ-ਗੁਲਾਬੀ, ਕੌਮਲ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਨਖ ਸਨ। ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠ ਲੰਬੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਵਿਚ ਤੁਰਦੀਆਂ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀਆਂ ਤੇ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵੀਰਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਤ ਕਰਦੀਆਂ।
ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਸਮੀਪੇ ਤਮਤੀਵ ਹृष੍ਟੈ- ਰ੍ਨਾਨਾਦ੍ਵਿਜੈਃ षਟ੍ਚृਰਣੈਸ਼੍ਚ ਮਤ੍ਤੈਃ । ਵਾਸਦ੍ਭਿਰੁਚ੍ਚੈਰ੍ਵਿਵਿਧਪ੍ਰਮਾਣਾਃ ਸ਼ਾਖਾਃ ਸੁਪੁष੍ਪਾਃ ਸਮਯੋਗਯੁਕ੍ਤਾਃ ।। ੧੭.
ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਖੁਸ਼ ਪੰਛੀ ਤੇ ਮਸਤ ਮੱਖੀਆਂ ਵੱਸਦੀਆਂ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਆਕਾਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਮਿਲੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਸਨ।
ਕਦਮ੍ਬਨੀਪਾਰ੍ਜ੍ਜੁਨਸ਼ੀਲਸ਼ਾਲ- ਲਤਾਗृਹਸ੍ਥੈਰ੍ਮਧੁਰਸ੍ਵਰੇਣ । ਜੁष੍ਟਂ ਵਿਹਙ੍ਗੈਃ ਸੁਜਨਪ੍ਰਯੋਗਾ ਨਿਰਾਕੁਲਾ ਕਾਰ੍ਯਧृਤਿਰ੍ਯਥਾਸ੍ਥੈਃ ।। ੧੭.
ਕਦੰਬ, ਨੀਪ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਲੱਤਾਂ ਵਾਲੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ। ਉਹ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸੁਖੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਲੱਗੇ ਰਹਿੰਦੇ।