ਅਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਾषਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤੇਨ ਚ
ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁੰਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਤਾ ਸਮ੍ਭਾषਣਂ ਵਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਕਿਪੁਰੁषਾਦ੍ਯਥਾ ਤੇषਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ—
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਫਲਮ੍
ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਇਹ ਪਾਠ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਪਿਸ਼ਾਚਸਂਜ੍ਞਕਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਪੀਸ਼ਾਚ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਧੁ੦ ਮਾ੦ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇ ਯਮੁਨਾਸਂਗਮਪ੍ਰਭਾਵੋਨਾਮ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਧੁ ਮਾਸ ਅੰਗ ਵਿਚ, 'ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਹਤਰਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਮੁਨਾਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਮੁਨਿਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਵੈਪਾਇਨ ਮুনি,
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤਾਂ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਂ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੰਗਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਸੋਮਵੈਕੁਣ੍ਠਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕृष੍ਣਙ੍ਗੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਸੋਮਾ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਰਮਪਦਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਮੁਨਿਪ੍ਰਵਰਸੇਵਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸੇਵਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮੁਨਯੋ ਵੇਦਤਤ੍ਤ੍ਵਜ੍ਞਾ ਜ੍ਞਾਨਿਨਃ ਸਂਸ਼ਿਤਵ੍ਰਤਾਃ
ਉਥੇ ਮੁਨੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪੱਕੇ ਵਰਤ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਸੋऽਪਨੋਦਯਾਮਾਸ ਨਾਨਾਵਾਕ੍ਯੈਃ ਸਤਾਙ੍ਗਤਿਃ
ਵਿਆਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੇ ਰਸਤੇ ਵੱਲ ਲੈ ਗਿਆ।
ਕਾਲਞ੍ਜਰੇ ਮਹਾਦੇਵਂ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਪਤਿਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਕਾਲੰਜਰ ਤੇ ਉਥੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਪਤੀ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਬ੍ਦਵ੍ਰਤੀ ਸਂਗਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਥੇ ਜੋ ਕੋਈ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਲਗਾਵ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਗਤ੍ਵਾ ਹਿਮਾਲਯਂ ਚਾਸੌ ਬਦਰੀਮਭਿਤੋ ਗਤਃ
ਉਹ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜਾਂ ਵੱਲ ਗਿਆ ਤੇ ਬਦਰੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚਿਆ।
ਤ੍ਰਿਕਾਲਦਰ੍ਸ਼ੀ ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍ਪ੍ਰਭੁਃ 175.
ਜੋ ਤਿੰਨ ਸਮਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਵਾਲਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਉਹ ਸਿਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਂ ਕृष੍ਣਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਪਾਂਚਾਲ੍ਯਕੁਲਤਨ੍ਤੁਨਾ। ਪਾਂਚਾਲ੍ਯੋऽਥ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਸੁਰਿਤਿ ਸ਼੍ਰੁਤਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਪਾਂਚਾਲ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵਸੁ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦੁਰ੍ਭਿਕ੍ਸ਼ਪੀਡਿਤੋऽਤ੍ਯਨ੍ਤਂ ਸਭਾਰ੍ਯੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਭਾਰੀ ਅਕਾਲ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਿਵਾਸਮਕਰੋਤ੍ਤਤ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਂ ਵृਤ੍ਤਿਮਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਲੱਗਾ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਜੀਵਿਕਾ ਅਪਣਾਈ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਚ ਦਤ੍ਤਾ ਸਾ ਧਨਧਾਨ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਥੇ, ਇਕ ਕੁੜੀ ਜੋ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ।
ਕਨ੍ਯਾऽਸ੍ਥੀਨਿ ਤੁ ਸਂਗृਹ੍ਯ ਮਥੁਰਾਮਾਜਗਾਮ ਹ
ਪਰ ਕੁੜੀ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਸਤਿ ਸ ਯਸ੍ਯਾਸ੍ਥਿ ਹ੍ਯਰ੍ਦ੍ਧਚਨ੍ਦ੍ਰਕੇ
ਜਿਸਦੇ ਹੱਡੀਆਂ ਵਿਚ ਅਰਧ ਚੰਦ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਸਵਰਗ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਤੇਨ ਸਾਰ੍ਥੇਨ ਸਾ ਕਨ੍ਯਾ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਜਗਾਮ ਚ
ਉਹ ਕੁੜੀ ਉਸ ਕਰਵਾਨੇ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਚਲੀ ਗਈ।
ਸੁਰੂਪਾ ਸੁਕੁਮਾਰਾਙ੍ਗੀ ਨੀਲਕੁਂਚਿਤਮੂਰ੍ਦ੍ਧਜਾ
ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਗੂੜ੍ਹੇ ਤੇ ਘੁੰਮਰੇ ਸਨ।
ਸੁਸ਼੍ਲਿष੍ਟਾਙ੍ਗੁਲਿਪਾਦਾ ਤੁ ਨਖਾਸ੍ਤਾਮ੍ਰੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾਃ ਸ਼ੁਭਾਃ
ਉਸਦੇ ਉਂਗਲਾਂ ਤੇ ਪੈਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਨਖ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਵਰਗੇ ਲਾਲ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਸੀ।
ਕ੍ਸ਼ਾਮੋਦਰੀ ਸਮਕੁਕ੍ਸ਼ਿਃ ਪੀਨੋਨ੍ਨਤਪਯੋਧਰਾ 175.
ਉਸਦੀ ਕਮਰ ਪਤਲੀ ਸੀ, ਪੇਟ ਸਮਾਨ ਸੀ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਸਤਨ ਮੋਟੇ ਤੇ ਉੱਚੇ ਸਨ।
ਸੁਨਖੀ ਸ੍ਵਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਸੁਭ੍ਰੂਃ ਸੁਪ੍ਰਮਾਣਾ ਸੁਭਾषਿਣੀ
ਉਸਦੇ ਨਖ ਸੁੰਦਰ ਸਨ, ਅੱਖਾਂ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ, ਭੰਵਾਂ ਸੋਹਣੀਆਂ, ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਬੋਲ ਮਿੱਠੇ ਸਨ।
ਯਂ ਯਂ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਚਾਰ੍ਵਙ੍ਗੀ ਯਸ੍ਤਾਂ ਚੈਵ ਪ੍ਰਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕੁੜੀ ਵੇਖਦੀ, ਜਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ,
ਏਵਂਵਿਧਾ ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਨਾਨਪਰਾਯਣਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੁੜੀ ਹਰ ਥਾਂ ਤੀਰਥ ਸਨਾਨ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।