ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਪਿਨ੍ਜਗਦ੍ਯੋਨੇ ਨਮਃ ਸਰ੍ਵਮਯਾਚ੍ਯੁਤ
ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ, ਜਗਤ ਦੇ ਮੂਲ, ਸਭ ਕੁਝ ਆਪ ਹੀ ਹੋਣ ਵਾਲੇ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਧੂਪੋऽਯਂ ਦੇਵਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼ਂਖਚਕ੍ਰਗਦਾਧਰ
ਇਹ ਧੂਪ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੈ।
ਤੇਜਸਾ ਸਰ੍ਵਲੋਕਾਸ਼੍ਚ ਵਿਵृਤਾਃ ਸਨ੍ਤੁ ਤੇऽਵ੍ਯਯਾਃ
ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਤੇ ਸਦਾ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ।
ਅਦਿਤੇਰ੍ਗਰ੍ਭਮਾਧਾਯ ਵੈਰੋਚਨਿਸ਼ਮਾਯ ਚ
ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਤੇ ਵੈਰੋਚਨ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ,
(ਨੈਵੇਦ੍ਯਮ੍) ਦੇਵਾਨਾਂ ਸਮ੍ਮਤਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯੋਗਿਨਾਂ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਃ
(ਭੋਜਨ ਭੇਟ) ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈਂ ਤੇ ਜੋਗੀ ਜਨਾਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਮੰਜਿਲ ਹੈਂ।
( ਅਰ੍ਘ੍ਯਮ੍) ਹਵ੍ਯਭੁਗ੍ਘਵ੍ਯਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਤ੍ਵਂ ਹੋਤਾ ਹਵ੍ਯਂ ਤ੍ਵਮੇਵ ਚ
(ਅਰਘ) ਤੂੰ ਹਵਨ ਦੇ ਭੋਗਣ ਵਾਲਾ, ਹਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੋਤਾ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਹਵਨ ਹੈਂ।
(ਇਤਿ ਸ੍ਵਾਹਾ ਹੋਮਃ) ਹਿਰਣ੍ਯਮਨ੍ਨਂ ਤ੍ਵਂ ਦੇਵ ਜਲਵਸ੍ਤ੍ਰਮਯੋ ਭਵਾਨ੍
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਨਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਰੋਟੀ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਕੱਪੜਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਹੋ।
( ਛਤ੍ਰਾਦਿਦਾਨਮ੍) ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੋ ਵਰੁਣਃ ਸੂਰ੍ਯਃ ਸਲਿਲਂ ਕੇਸ਼ਵਃ ਸ਼ਿਵਃ 174.
ਮੀਂਹ, ਵਰੁਣ, ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ, ਕੇਸ਼ਵ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ — ਇਹ ਸਾਰੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
( ਵਾਮਨਸ੍ਤੁਤਿਮ੍) ਅਨ੍ਨਂ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰਚਨ੍ਦ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਭਾਸ੍ਕਰਾਃ
ਰੋਟੀ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਵਿਸ਼ਣੂ, ਰੁਦ੍ਰ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਹੈ।
( ਕਰਕਦਾਨਂ) ਵਾਮਨੋ ਬੁਦ੍ਧਿਦਾਤਾ ਚ ਦ੍ਰਵਸ੍ਥੋ ਵਾਮਨਃ ਸ੍ਵਯਮ੍
ਵਾਮਨ ਗਿਆਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਾਮਨ ਆਪ ਹੀ ਤਰਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
( ਯਜਮਾਨਃ) ਵਾਮਨਂ ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਣਾਮਿ ਵਾਮਨੋ ਮੇ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤਿ
ਮੈਂ ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਵਾਮਨ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
( ਦ੍ਵਿਜਃ ਪ੍ਰਤਿਗ੍ਰਹੀਤਾ) ਕਪਿਲਾਙ੍ਗੇषੁ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਭੁਵਨਾਨਿ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼
ਕਪਿਲ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਚੌਦਾਂ ਲੋਕ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।
( ਗੋਦਾਨਂ) ਮਮ ਪਾਪਚ੍ਛਿਦੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਵਗਰ੍ਭ ਸੁਪੂਜਿਤ
ਹੇ ਦੇਵ-ਜਨਮੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਹੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।
(ਵਿਸਰ੍ਜਨਮ੍) ਏਵਂ ਵਿਦ੍ਵਾਂਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਯੋ ਨਰਃ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਦਿਆਨੁਸਾਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣ ਉਵਾਚ ਕਰੋਤਿ ਵਿਧਿਨਾਨੇਨ ਤਸ੍ਯ ਪੁਣ੍ਯਂ ਸ਼ਤੋਤ੍ਤਰਮ੍
—ਜੋ ਇਹ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਪੁੰਨ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਯਾਪਿ ਸ਼੍ਰਦ੍ਧਯਾ ਚੈਤਤ੍ਕਾਲਂ ਤੀਰ੍ਥਸ੍ਯ ਸੇਵਨਮ੍
ਮੈਂ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ, ਸਮੇਂ ਤੇ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਯੇਨ ਯੂਯਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਮਾਂ ਬਾਧਿਤੁਂ ਪਾਪਕਰ੍ਮਿਣਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਪਾਪੀ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।
ਤਾਵਦ੍ਵ੍ਰਤਂ ਤੁ ਕਰ੍ਤ੍ਤਵ੍ਯਂ ਯਾਵਦੇਕਂ ਕ੍ਸ਼ਯਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍ 174.
ਇਹ ਵਰਤ ਤਦ ਤੱਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਦ ਤੱਕ ਇੱਕ ਚੱਕਰ ਪੂਰਾ ਨਾ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਸ਼੍ਰਵਣਾਦ੍ਵੋ ਗਤਿਃ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਸਾਧੁ ਲਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਚਾऽਧੁਨਾ ਏਵਂ ਬ੍ਰੁਵਤਿ ਵਿਪ੍ਰੇ ਤੁ ਆਕਾਸ਼ੇ ਦੁਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਵਨਃ
ਤੁਹਾਡੀ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨ ਨਾਲ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਡੋਲਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ।
ਪ੍ਰੇਤਾਨਾਂ ਤੁ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਆਗਤਾਨਿ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਮਰੇ ਹੋਇਆਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਆ ਗਏ।
ਅਸ੍ਯ ਵਿਪ੍ਰਸ੍ਯ ਸਮ੍ਭਾषਾਤ੍ਪੁਣ੍ਯਸਤ੍ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਤੇਨ ਚ
ਇਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪੁੰਨ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਕੇ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਤਾ ਸਮ੍ਭਾषਣਂ ਵਰਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਜਤਨ ਨਾਲ ਚੰਗਿਆਂ ਨਾਲ ਸੰਗਤ ਕਰਨੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਾਭਿषੇਕਿਪੁਰੁषਾਦ੍ਯਥਾ ਤੇषਾਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮੰਦੇ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ—
ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਸ੍ਯ ਸ਼੍ਰਵਣਾਨ੍ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਫਲਮ੍
ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਪਠੇਤ੍ਪਰਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸ਼ृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤਿਤਤ੍ਪਰਃ
ਜੋ ਇਹ ਪਾਠ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਭਗਤੀ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ,
ਪਿਸ਼ਾਚਸਂਜ੍ਞਕਂ ਨਾਮ ਤੀਰ੍ਥਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਹ ਪੀਸ਼ਾਚ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਧੁ੦ ਮਾ੦ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇ ਯਮੁਨਾਸਂਗਮਪ੍ਰਭਾਵੋਨਾਮ ਚਤੁਃਸਪ੍ਤਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਧੁ ਮਾਸ ਅੰਗ ਵਿਚ, 'ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਹਤਰਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਮੁਨਾਸ੍ਰੋਤਸਿ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਦ੍ਵੈਪਾਯਨੋ ਮੁਨਿਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਯਮੁਨਾ ਦੀ ਧਾਰਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਵੈਪਾਇਨ ਮুনি,
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮਨਸਿ ਗਙ੍ਗਾਂ ਤਾਂ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਂ ਪਾਪਹਾਰਿਣੀਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਗੰਗਾ, ਕਾਲਿੰਦੀ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ।
ਸੋਮਵੈਕੁਣ੍ਠਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਕृष੍ਣਙ੍ਗੇਤਿ ਕਥ੍ਯਤੇ
ਸੋਮਾ ਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।