ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਉਤ੍ਸਾਦਿਤੋ ਦਿਵੋ ਮੂਢੇਤ੍ਯੇਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਭੂਧਰ । ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਸਰ੍ਵਦੇਵਸਮਨ੍ਵਿਤਃ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਭੂਧਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਤੈਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੂਰਖਾ,' ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ।

ਕਿਂ ਚਕਾਰ ਚ ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੁ ਦੁਰ੍ਜਯੇ ਚ ਨਿਪਾਤਿਤੇ । ਪਰਮੇष੍ਠਿਨਾ ਭਗਵਤਾ ਤੇਨ ਯੋਗਵਿਦੁਤ੍ਤਮੌ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਉਹ ਅਜਿੱਤਿਆ ਵੀਰ ਪਰਮੇਸ਼ਰ ਵਲੋਂ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਇੰਦਰ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੋਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀ ਹੋਇਆ?

ਸ੍ਵਰ੍ਗੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚ ਤੌ ਚ ਕਿਂ ਚਕ੍ਰਤੁਸ੍ਤਦਾ । ਏਤਨ੍ਮੇ ਸਂਸ਼ਯਂ ਦੇਵ ਕਥਯਸ੍ਵ ਪ੍ਰਸਾਦਤਃ ।। ੧੬.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚਾ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਸ਼ੰਕਾ ਦੂਰ ਕਰ, ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਦੱਸ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ । ਦੂਰ੍ਜਯੇਨ ਜਿਤੋ ਧਾਤ੍ਰਿ ਦੇਵਰਾਜਃ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਃ । ਭਾਰਤੇ ਹਿ ਤਦਾ ਵਰ੍षੇ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਪੂਰ੍ਵਤਃ । ਆਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੋ ਦੇਵੈਃ ਸਹ ਯਕ੍ਸ਼ਮਹੋਰਗੈਃ ।। ੧੬.

ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਸ ਸਮੇਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੂਰਜਯ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਸੀ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਹਾਰ ਗਿਆ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਨਾਗਾਂ ਸਮੇਤ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।

ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚ ਤਦਾ ਯੋਗਮਾਸ੍ਥਾਯ ਸ਼ੋਭਨੇ । ਦੀਰ੍ਘਤਾਪਜ੍ਵਰਂ ਵਾਯੁਕਰ੍ਮਯੋਗੇਨ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤੌ ੧੬.

ਉਸ ਵੇਲੇ ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁ ਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁਚ੍ਚਾ, ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਜੋਗ ਅਪਣਾਕੇ, ਲੰਮਾ ਤਪ ਤੇ ਵਾਯੂ ਤੇ ਕਰਮ ਜੋਗ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਜ਼ੋਰ ਦਾ ਬੁਖਾਰ ਸਹਿ ਰਹੇ ਸਨ।

ਤਂ ਦੁਰ੍ਜਯਂ ਮृਤਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਮੁਦ੍ਰਾਨ੍ਤਃਸ੍ਥਿਤਂ ਤਦਾ । ਆਨੀਯ ਚਤੁਰਙ੍ਗਂ ਤੁ ਦੇਵਾਨ੍ ਪ੍ਰਤਿ ਵਿਜਗ੍ਮਤੁਃ ।। ੧੬.

ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਦੂਰਜਯ ਮਰ ਗਿਆ ਹੈ ਤੇ ਹੁਣ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣੀ ਚੌਕਸੈਨਾ ਲੈ ਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲ ਚੜ੍ਹਾਈ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਆਗਤ੍ਯ ਤੌ ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯੌ ਮਹਤ੍ਸੈਨ੍ਯੇਨ ਪਰ੍ਵਤਮ੍ । ਹਿਮਵਨ੍ਤਂ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਥਿਤੌ ਤੁ ਬਭੂਵਤੁਃ ।। ੧੬.

ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦੈਤ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ, ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਠਹਿਰ ਗਏ।

ਦੇਵਾ ਅਪਿ ਮਹਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਸਂਹਤ੍ਯ ਕृਤਦਂਸ਼ਿਤਾਃ । ਮਨ੍ਤ੍ਰਯਾਞ੍ਚਕ੍ਰੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਐਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪਦਮਭੀਪ੍ਸਵਃ ।। ੧੬.

ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਇਕੱਠੀ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਦੀ ਗੱਦੀ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ।

ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਾਨਾਂ ਗੁਰੁਰਾਙ੍ਗਿਰਸੋ ਮੁਨਿਃ । ਗੋਮੇਧੇਨ ਯਜਘ੍ਵਂ ਵੈ ਪ੍ਰਥਮੇਨ ਤਦਨ੍ਤਰਮ੍ ।। ੧੬.

ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਆੰਗਿਰਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਪਹਿਲਾਂ ਗੋਮੇਧ ਯਜਨਾ ਕਰੋ, ਫਿਰ ਅਗਲੀ ਕਰਮਵਾਹੀ ਕਰੋ।'

ਯष੍ਟਵ੍ਯਂ ਕ੍ਰਤੁਭਿਃ ਸਰ੍ਵੈਰੇਕਸ੍ਥਿਤਿਰਥਾਮਰਾਃ । ਉਪਦੇਸ਼ੋ ਮਯਾ ਦਤ੍ਤਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮੇष ਵੈ ।। ੧੬.

ਸਾਰੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਯਜਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—ਇਹ ਕੰਮ ਜਲਦੀ ਕਰੋ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਦੇਵਾ ਗਾਃ ਪਸ਼ੂਂਸ਼੍ਚਾਨੁਕਲ੍ਪ੍ਯ ਤੇ । ਮੁਮੁਚੁਸ਼੍ਚਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਸਰਮਾਂ ਦਦੁਃ ।। ੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਸ਼ੂ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਸਰਮਾ ਨੂੰ ਲਾਇਆ।

ਤਾਸ਼੍ਚ ਗਾਵੋ ਦੇਵਸ਼ੁਨ੍ਯਾ ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾ ਧਰਾਧਰੇ । ਤਤ੍ਰ ਜਗ੍ਮੁਸ੍ਤਦਾ ਗਾਵਸ਼੍ਚਰਨ੍ਤ੍ਯੋ ਯਤ੍ਰ ਤੇऽਸੁਰਾਃ ।। ੧੬.

ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਸਰਮਾ ਵਲੋਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਥੋਂ ਚੱਲਦੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਦੈਤ ਸਨ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈਆਂ।

ਤੇ ਚ ਗਾਵਸ੍ਤੁ ਤਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਮੂਚੁਃ ਪੁਰੋਹਿਤਮ੍ । ਪਸ਼੍ਵਰ੍ਥਂ ਦੇਵਗਾ ਬ੍ਰਹ੍ਮਂਸ਼੍ਚਾਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਮਾਣਯਾ । ਦੇਵਸ਼ੂਨ੍ਯਾ ਸਰਮਯਾ ਵਦ ਕਿਂ ਕ੍ਰਿਯਤੇऽਧੁਨਾ ।। ੧੬.

ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਸ਼ੁਕਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਯਜਨਾ ਵਾਲੀਆਂ ਗਾਂਵਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਣੀ, ਸਰਮਾ ਵਲੋਂ ਰੱਖੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤਦਾ ਸ਼ੁਕ੍ਰਃ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਸੁਰਾਂਸ੍ਤਦਾ । ਏਤਾ ਗਾ ਹ੍ਰਿਯਤਾਂ ਸ਼ੀਘ੍ਰਮਸੁਰਾ ਮਾ ਵਿਲਮ੍ਬਥ ।। ੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ਤੇ, ਸ਼ੁਕਰ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: 'ਇਹ ਗਾਂਵਾਂ ਜਲਦੀ ਲੈ ਜਾਓ, ਦੈਤੋ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰੋ।'

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦਾ ਦੈਤ੍ਯਾ ਜਹ੍ਰੁਸ੍ਤਾ ਗਾ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ । ਹृਤਾਸੁ ਤਾਸੁ ਸਰਮਾ ਮਾਰ੍ਗਮਨ੍ਵੇषਣੇ ਰਤਾ ।। ੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਆਪਣੇ ਮਨਮੁੱਤਾਬਕ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਗਾਂਵਾਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਤਾਂ ਸਰਮਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਭਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ।

ਅਪਸ਼੍ਯਤ੍ ਸਾ ਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰੈਰ੍ਨੀਤਾ ਗਾਵੋ ਧਰਾਧਰੇ । ਦੈਤ੍ਯੈਰਪਿ ਸ਼ੁਨੀ ਦृष੍ਟਾ ਦृष੍ਟਮਾਰ੍ਗਾ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ ।। ੧੬.

ਉਸ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਗਾਂ ਨੂੰ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਲੈ ਗਏ ਹਨ; ਦੈਤ ਵੀ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ।

ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤੇ ਤਾਂ ਚ ਸਾਮ੍ਨੈਵ ਸਾਮਪੂਰ੍ਵਮਿਦਂ ਵਚਃ । ਆਸਾਂ ਗਵਾਂ ਤੁ ਦੁਗ੍ਧ੍ਵੈਵ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਤ੍ਵਂ ਸਰਮੇ ਸ਼ੁਭੇ ।। ੧੬.

ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: 'ਸਰਮਾ, ਸੁਭਾਗੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਕੱਢ ਕੇ ਪੀ ਲੈ।'

ਪਿਬਸ੍ਵੈਵਮਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਤਸ੍ਯੈ ਤਦ੍ ਦਦੁਰਞ੍ਜਸਾ । ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਤੁ ਕ੍ਸ਼ੀਰਪਾਨਂ ਤੁ ਤਸ੍ਯੈ ਤੇ ਦੈਤ੍ਯਨਾਯਕਾਃ ।। ੧੬.

ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਦੁੱਧ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਧ ਪੀਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ।

ਮਾ ਭਦ੍ਰੇ ਦੇਵਰਾਜਾਯ ਗਾਸ਼੍ਚੇਮਾ ਵਿਨਿਵੇਦਯ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਤੋ ਦੈਤ੍ਯਾ ਮੁਮੁਚੁਸ੍ਤਾਂ ਸ਼ੁਨੀਂ ਵਨੇ ।। ੧੬.

'ਭਲੀਏ, ਇਹ ਗਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਨਾ ਦੱਸੀਂ,' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦੈਤਾਂ ਨੇ ਉਸ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਤੈਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਸੁਰਾਂਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਜਗਾਮ ਖਲੁ ਵੇਪਤੀ । ਨਮਸ਼੍ਚਕ੍ਰੇ ਚ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਰਮਾ ਸੁਰਸਤ੍ਤਮਮ੍ ।। ੧੬.

ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਛੱਡੀ ਗਈ, ਉਹ ਡਰਦੀ ਹੋਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਈ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

ਤਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਮਰੁਤੋ ਦੇਵਾ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਨਿਰੂਪਿਤਾਃ । ਗੂਢਂ ਗਚ੍ਛਤ ਰਕ੍ਸ਼ਾਰ੍ਥਂ ਦੇਵਸ਼ੁਨ੍ਯਾ ਮਹਾਬਲਾਃ ।। ੧੬.

ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ ਮਰੁਤ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਚੁੱਪ-ਚਾਪ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੇਵ ਕੁੱਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਚਲੇ ਗਏ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੇਨ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮੇਣ ਵਪੁषਾ ਜਗ੍ਮੁਰਞ੍ਜਸਾ । ਤੇऽਪ੍ਯਾਗਮ੍ਯ ਸੁਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਯ ਨਮਸ਼੍ਰਕ੍ਰੁਰ੍ਧਰਾਧਰੇ ।। ੧੬.

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ ਗਏ; ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਤਾਂ ਦੇਵਰਾਜਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕ੍ਵ ਗਾਵਃ ਸਰਮੇऽਭਵਨ੍ । ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਰਮਾ ਨ ਜਾਨਾਮੀਤਿ ਚਾਬ੍ਰਵੀਤ੍ ।। ੧੬.

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸਰਮਾ, ਗਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਸਰਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ।'

ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰੋ ਰੁषਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਯਜ੍ਞਾਰ੍ਥਮੁਪਕਲ੍ਪਿਤਾਃ । ਗਾਵਃ ਕ੍ਵ ਚੇਤਿ ਮਰੁਤਃ ਪ੍ਰੋਵਾਚੇਦਂ ਸ਼ੁਨੀ ਕਥਮ੍ ।। ੧੬.

ਫਿਰ ਇੰਦਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਮਰੁਤਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, 'ਯਜਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀਆਂ ਗਾਂ ਕਿੱਥੇ ਹਨ?' ਤੇ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।

ਏਵਮੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਮਰੁਤੋ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਧਰਾਧਰੇ । ਕਥਯਾਮਾਸੁਰਵ੍ਯਗ੍ਰਾਃ ਕਰ੍ਮ੍ਮ ਤਤ੍ ਸਰਮਾਕृਤਮ੍ ।। ੧੬.

ਇੰਦਰ ਵਲੋਂ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮਰੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਰਮਾ ਵਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹਨ।

ਤਤ ਇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪਦਾ ਸਂਤਾਡਯਚ੍ਛੁਨੀਮ੍ । ਕ੍ਰੋਧੇਨ ਮਹਤਾਵਿष੍ਟੋ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਪਾਕਸ਼ਾਸਨਃ ।। ੧੬.

ਫਿਰ ਇੰਦਰ ਉਠ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਲੱਤ ਨਾਲ ਕੁੱਤੀ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ; ਪਾਕ-ਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ।

ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਪੀਤਂ ਤ੍ਵਯਾ ਮੂਢੇ ਗਾਵਸ੍ਤਾਸ਼੍ਚਾਸੁਰੈਰ੍ਹृਤਾਃ । ਏਵਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪਦਾ ਤੇਨ ਤਾਡਿਤਾ ਸਰਮਾ ਧਰੇ ।। ੧੬.

'ਤੂੰ ਮੂਰਖਤਾ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਪੀ ਲਿਆ, ਤੇ ਗਾਂ ਦੈਤ ਲੈ ਗਏ ਹਨ,' ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਸਰਮਾ ਨੂੰ ਲੱਤ ਮਾਰੀ।

ਤਸ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਪਾਦਘਾਤੇਨ ਕ੍ਸ਼ੀਰਂ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਤ੍ ਪ੍ਰਸੁਸ੍ਤ੍ਰੁਵੇ । ਸ੍ਤ੍ਰਵਤਾ ਤੇਨ ਪਯਸਾ ਸਾ ਸ਼ੁਨੀ ਯਤ੍ਰ ਗਾ ਭਵਨ੍ । ਜਗਾਮ ਤਤ੍ਰ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਃ ਸਹਸੈਨ੍ਯਸ੍ਤਦਾ ਧਰੇ ।। ੧੬.

ਇੰਦਰ ਦੀ ਲੱਤ ਮਾਰਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ; ਉਹ ਵਗਦਾ ਦੁੱਧ ਲੈ ਕੇ, ਕੁੱਤੀ ਉੱਥੇ ਗਈ ਜਿੱਥੇ ਗਾਂ ਸਨ, ਤੇ ਇੰਦਰ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗਿਆ।

ਗਤ੍ਵਾ ਚਾਪਸ਼੍ਯਦ੍ ਦੇਵੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਤਾ ਗਾ ਦੈਤ੍ਯੈਰੁਪਾਹृਤਾਃ । ਪਾਲਨਾਂ ਚਕ੍ਰੁਰ੍ਯੇ ਦੈਤ੍ਯਾ ਬਲਿਨੋ ਭृਸ਼ਮ੍ । ਤੇ ਸੈਨ੍ਯੈਰ੍ਨਿਹਤਾਃ ਸਦ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਯਜੁਰ੍ਗਾਃ ਸ੍ਵਮੂਰ੍ਤ੍ਤਿਭਿਃ ।। ੧੬.

ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਦੈਤਾਂ ਵਲੋਂ ਲਿਆਈਆਂ ਗਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੱਖ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੈਤ ਫੌਜਾਂ ਵਲੋਂ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਸ਼ਕਲ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਗਾਂ ਛੱਡ ਗਏ।