ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂषਮਾਣਾਸ੍ਤਂ ਵੈਸ਼੍ਯਂ ਯਥਾ ਸ੍ਵਪਿਤਰਂ ਤਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਵਪਾਰੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਗੋਕਰ੍ਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਏਕਸਪ੍ਤਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼ਾਸਤਰ, ਗੋਕਰਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਸੌ ਇਕਹੱਤਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਥਮੇऽਹ੍ਨਿ ਯਥਾ ਕृਤ੍ਯਮੇਵਮੇਵ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਨੇ فرمایا: ਪਹਿਲੇ ਦਿਨ ਜੋ ਕਰਨਾ ਸੀ, ਉਹੀ ਤੀਰਵੇਂ ਦਿਨ ਵੀ ਕੀਤਾ।
ਤਾ ਦੇਵ੍ਯੋ ਨृਤ੍ਯਗੀਤੇषੁ ਕੁਸ਼ਲਾਸ਼੍ਚਾਗਮੇऽਭਵਨ੍
ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ।
ਗੋਕਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਭਾਵੇਨ ਗृਹਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਵਾਨਸੌ
ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਘਰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।
ਵਿਵਰ੍ਣਂ ਵਦਨਾ ਦੀਨਾ ਭਗ੍ਨਾਲਂਕਾਰਵਾਸਸਃ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਫਿਕੇ, ਉਦਾਸ, ਤੇ ਗਹਿਣੇ-ਕਪੜੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਸਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਿਕृਤਾਕਾਰਾਃ ਸਵ੍ਰਣਾ ਰੁਧਿਰਸ੍ਰਵਾਃ
ਉਹ ਵਿਅੰਗੀ ਅਕਾਰੀ, ਜ਼ਖਮੀ ਤੇ ਲਹੂ ਵਗਦੇ ਹੋਏ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਅਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨੈਵ ਚ ਨੈਵ ਚ
ਜਿਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਸਵਰਗ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੁਝ।
ਏਵਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਾਸਾਂ ਰੂਪਵਿਪਰ੍ਯਯਮ੍
ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਦੇ ਬਦਲਾਅ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਦੇਵ੍ਯ ਊਚੁਃ ਕਾਲਾਤ੍ਮਕਃ ਸ ਭਗਵਾਨ੍ਭੁਜ੍ਯਤੇ ਸੁਕृਤਂ ਯਤਃ
ਦੇਵੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਆਪ ਸਮਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ ਏਵ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਚ ਪृਚ੍ਛਤਿ ਸ੍ਮ ਤਦੁਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਹੀ ਸਦਾ ਸਮਾਂ ਬਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਤੇ ਉੱਤਰ ਲੈਂਦਾ ਰਿਹਾ।
ਨਿਸ਼੍ਚਯਾਰ੍ਥਂ ਪੁਨਃ ਸੋऽਥ ਗੋਕਰ੍ਣਸ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਚ 172.
ਫਿਰ, ਪੱਕੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਲਈ, ਗੋਕਰਣ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਯਦਿ ਗੋਪ੍ਯਂ ਮਮਾਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਯ ਵੈਰੂਪ੍ਯਂ ਕਥਯਿष੍ਯਥ
ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ ਬੇਰੂਪੀਤਾ ਨੂੰ ਜਾਹਿਰ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ—
ਏਵਮੁਕ੍ਤੇ ਤਦਾ ਤਾਸਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਏਕਾऽਬ੍ਰਵੀਦਿਦਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ:
ਸ਼ृਣੁ ਵਤ੍ਸ ਵਦਿष੍ਯੇऽਹਂ ਵਿਰੂਪਕਰਣਂ ਯਥਾ
ਸੁਣੋ ਪੁੱਤਰ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਇਹ ਬੇਰੂਪੀਤਾ ਕਿਵੇਂ ਆਈ।
ਆਸ੍ਤੇ ਮਧੁਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਨृਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਪ੍ਰਦਾਯਿਨੀ
ਮਧੁਪੁਰੀ ਇੱਕ ਸੁਹਾਵਣੀ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਮਾਸ੍ਯਂ ਤੀਰ੍ਥਸੇਵੀ ਸ ਗਤੋ ਭਕ੍ਤਿਪੂਰ੍ਵਕਮ੍
ਉਹ ਉੱਥੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਭਾਵ ਨਾਲ ਗਿਆ।
ਆਰਾਮਵਾਟਿਕਾਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਾਕਾਰਵਰਵੇष੍ਟਿਤਾਃ
ਉੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗਾਂ ਸਨ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਕੰਧਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਫਲਵਨ੍ਤੋ ਦ੍ਰੁਮਾਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸਰ੍ਵਰ੍ਤ੍ਤੁਸੁਮਨੋਹਰਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੁੱਤ ਵਿਚ ਆਕਰਸ਼ਕ ਫਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਸਨ।
ਸੇਵਕੈਰ੍ਨਾਸ਼ਿਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਆਰਾਮਃ ਸਫਲਦ੍ਰੁਮਃ
ਸਾਰੇ ਫਲਦਾਰ ਬਾਗ ਸੇਵਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਗਏ।
ਬਹੁਧਾ ਵਾਰ੍ਯਮਾਣੈਸ੍ਤੁ ਪਾਪਬੁਦ੍ਧਿਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤੈਃ
ਕਈ ਵਾਰੀ ਰੋਕਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੰਦ ਮਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ।
ਪਞ੍ਜਰਸ੍ਥੋ ਯਥਾ ਸਿਂਹਃ ਕੋऽਸ੍ਮਾਂਸ੍ਤ੍ਰਾਤਾ ਭਵੇਦਿਤਿ 172.
ਜਿਵੇਂ ਪੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਸਿੰਘ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, 'ਕੌਣ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇਗਾ?'
ਰੁਰੋਦੋਚ੍ਚੈਃ ਸ੍ਵਰਂ ਦੀਨਾ ਹਾ ਕष੍ਟਮਿਤਿ ਜਲ੍ਪਤੀ
ਉਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਦੁਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਈ, 'ਹਾਏ, ਇਹ ਕਿੰਨਾ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਹੈ!'
ਸ਼੍ਰੂਯਤੇ ਬਹੁਧਾਕਾਰੋ ਗੋਕਰ੍ਣੋऽਪ੍ਯਤਿਦੁਃਖਿਤਃ
ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੋਕਰਨ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ।
ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰ੍ਦੀਨਯਾ ਵਾਚਾ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯਾਮਾਸ ਤਾਃ ਸ਼ਨੈਃ
ਉਸ ਨੇ ਹਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਦੁਖੀ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਥੋੜਾ-ਥੋੜਾ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਧੀਰਜ ਦਿੱਤੀ।
ਭਵਿਤਾ ਯਦਿ ਤਤ੍ਰਾਹਂ ਰਾਜਾਨਂ ਤਂ ਨਿਵਾਰਯਮ੍
ਜੇ ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਵਾਂਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਮਾਤ੍ਰੇ ਵਚਨੇ ਤਾਃ ਸਰ੍ਵਾ ਲਬ੍ਧਚੇਤਸਃ ਕਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕਥਯ ਕਸ੍ਮਾਚ੍ਚ ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਯਤ੍ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ
ਇਹ ਗੱਲ ਕਹਿੰਦੇ ਹੀ, ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾ ਲਿਆ: 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਦੱਸੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?'
ਗੋਕਰ੍ਣ ਉਵਾਚ ਪੂਰ੍ਵਂ ਦृष੍ਟਾ ਭਵਤ੍ਯੋ ਵੈ ਚਾਰ੍ਵਂਗ੍ਯਸ਼੍ਚਾਰੁਲੋਚਨਾਃ
ਗੋਕਰਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਸੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸੀ।
ਇਦਾਨੀਂ ਮਲਿਨਾ ਜਾਤਾ ਮਮ ਸ਼ੋਕਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਲਿਨ ਹੋ ਗਏ ਹੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਦੁਖ ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜ੍ਯੇष੍ਠਾ ਸੋਵਾਚ ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਪੁष੍ਪਜਾਤ੍ਯਾ ਸ੍ਵਲਂਕृਤਾਃ
ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨੇ ਗੁਲਾਬੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਕਹਿਆ।