ਰੋਮਾਂਚਿਤਤਨੁਰ੍ਜਾਤਃ ਸ਼ੁਕੋ ਵੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍
ਤੋਤਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਰੋਮ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ, ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਦृष੍ਟਂ ਚ ਵਿष੍ਣ੍ਵਾਯਤਨਂ ਤੇਜਸਾ ਚੋਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਮੰਦਰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਚਮਕ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਵਤ੍ਸਾऽਯਂ ਕੋऽਤ੍ਰ ਸਂਚਾਰੀ ਕਦਾ ਕਿਂ ਤੁ ਪਿਤਾ ਮਮ
ਇਹ ਕੌਣ ਵੱਛਾ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਦੋਂ ਤੇ ਕਿਉਂ? ਪਰ ਇਹ ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਣਮੇਕਂ ਤਥਾ ਚੈਨਂ ਤਸ੍ਯ ਚਿਨ੍ਤਾਨ੍ਵਿਤਸ੍ਯ ਹਿ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ, ਉਹ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੋਚ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਰਿਹਾ।
ਨਮੋ ਨਾਰਾਯਣਾਯੋਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਿषਸਾਦ ਵਰਾਸਨੇ ਅਸਂਖ੍ਯਾਤਾਃ ਸਮਾਯਾਤਾ ਯਥਾ ਦੇਵੀ ਤਥੈਵ ਤਾਃ
ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ; ਗਣਨਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੇਵੀਆਂ ਉੱਥੇ ਆ ਗਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਆਈ ਸੀ।
ਗੀਤਂ ਵਾਦ੍ਯਂ ਚ ਨृਤ੍ਯਂ ਚ ਯਥਾਸੌਖ੍ਯਂ ਵਿਹृਤ੍ਯ ਚ
ਉਥੇ ਗੀਤ, ਵਾਦਨ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤਯ ਹੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਚਾਹੇ ਅਨੰਦ ਮਾਣ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦੇਵਤਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਭਾਗੇ ਪਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਚ ਜਟਾਯੁषਾਮ੍
ਦੇਵੀ ਦੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਗਿੱਧ ਪੰਛੀ ਸਨ।
ਸ਼ੁਕੋ ਲੇਖ੍ਯਸਮਸ੍ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਸਂਵਿਦਮ੍
ਤੋਤਾ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਵਿਚਲਾ ਇਰਾਦਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਸਭ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
ਤੇ ਸਮਾਸ਼੍ਵਾਸ੍ਯ ਤਂ ਪ੍ਰਾਹੁਃ ਕਥਮਸ੍ਮਿਨ੍ਭਵਾਨ੍ਗਤਃ 171.
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਇਆ?'
ਸ਼ੁਕਸ੍ਤਾਨ੍ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚਾਥ ਪਿਤਾ ਮੇ ਪੋਤਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਤੋਤੇ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, 'ਮੇਰਾ ਪਿਤਾ ਪੋਤ 'ਤੇ ਹੈ।'
ਤਸ੍ਯ ਤ੍ਰਾਣਮਭੀਪ੍ਸਨ੍ਵੈ ਹ੍ਯਾਗਤੋऽਤ੍ਰ ਵਰਂ ਗਿਰਿਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਇਸ ਵਧੀਆ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਪਕ੍ਸ਼ਿਣ ਊਚੁਃ ਪੋਤਾਭ੍ਯਾਸ਼ਗਤਿਂ ਯਾਸਿ ਪਿਤੁਸ੍ਤਵ ਗਤਿਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪੰਛੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਤੂੰ ਪੋਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਚੱਲ।'
ਮਮੈਵ ਪਾਦਵਿਨ੍ਯਾਸੇ ਕ੍ਰਮਯਿष੍ਯੇ ਯਥਾ ਜਲਮ੍
'ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਪੈਰ ਰੱਖਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਪੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ।'
ਮਮ ਚਂਚ੍ਵਾਵਗਾਹੇਨ ਨਙ੍ਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਜਲਜਨ੍ਤਵਃ
'ਮੇਰੀ ਚੰਛ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵੜ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਜੀਵ ਮਰ ਜਾਣਗੇ।'
ਤਾਰਯਾਮਾਸ ਵੇਗੇਨ ਗਤ੍ਵਾ ਪृष੍ਠਂ ਜਟਾਯੁषਃ
ਉਸਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਾਰ ਲੰਘਾ ਕੇ, ਜਟਾਯੂ ਦੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਾਇਆ।
ਹृਤ੍ਕਣ੍ਠਂ ਚੈਵ ਗਮ੍ਭੀਰਂ ਸੁਖੇਨ ਸੁਕृਤੀ ਯਥਾ
ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਤੇ ਗਲੇ ਵਿਚੋਂ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਸੁਖੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਨੇਕ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਸਰੋਵਰਂ ਚ ਪਦ੍ਮਾਢ੍ਯਂ ਮਣਿਰਤ੍ਨਵਿਭੂषਿਤਮ੍
ਇੱਕ ਝੀਲ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਮੋਤੀ ਤੇ ਕੀਮਤੀ ਪਥਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜਾਈ ਹੋਈ ਹੈ।
ਪੁष੍ਪਾਣ੍ਯਾਦਾਯ ਦੇਵਂ ਚ ਪੂਜਯਿਤ੍ਵਾ ਸ ਕੇਸ਼ਵਮ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਨਿਲਿਲ੍ਯੇ ਚੈਕਾਨ੍ਤੇ ਸ਼ੁਕਸ੍ਯਾਨੁਮਤੇ ਸ੍ਥਿਤਃ
ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ 'ਚ ਪਰੋਟ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਨਾਲ ਲੁਕ ਗਿਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਤਾ ਯਥਾਪੂਰ੍ਵਂ ਦੇਵਤਾਸ਼੍ਚਾਗਤਾਃ ਪੁਨਃ 171.
ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਮੁੜ ਆ ਗਈਆਂ।
ਸ੍ਵਾਗਤਸ੍ਯ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤ੍ਤਸ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਿष੍ਠਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਗੋਕਰਨ, ਜੋ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਸੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਸਵਾਗਤ ਲਈ—
ਗੋਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਧ੍ਵਂ ਯੇਨ ਤृਪ੍ਤਿਸ੍ਤ੍ਰਿਮਾਸਿਕੀ
ਗੋਕਰਨ ਨੂੰ ਉਹ ਦਿਓ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਲਈ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਥਾ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਮੂਚੁਸ੍ਤਾ ਅਭਯਂ ਤੇऽਸ੍ਤੁ ਮਾ ਸ਼ੁਚਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੈਨੂੰ ਡਰ ਨਾ ਹੋਵੇ; ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ।'
ਗਤਾਸ੍ਤਾਃ ਪੁਨਰੇਵਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਮੇਵ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਉਹ ਦੇਵੀਆਂ ਚਲੀ ਗਈਆਂ, ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਰੋਜ਼ ਮੁੜ ਆਉਂਦੀਆਂ ਰਹੀਆਂ।
ਪੋਤਾਤ੍ਤਸ੍ਮਾਦੁਤ੍ਤਤਾਰ ਸੁਵਾਤੇਨੋਪਵਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ ਨੌਕਾ ਚੰਗੀ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਚੜ੍ਹ ਗਈ।
ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਬਹੁ ਮੌਲ੍ਯਾਨਿ ਆਹृਤਾਨਿ ਬਹੂਨ੍ਯਥ
ਬਹੁਤ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਿਆਈਆਂ ਗਈਆਂ।
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯਤੇऽਸ੍ਯ ਸਂਵਾਸੋ ਨ ਦृष੍ਟਸ਼੍ਚੁਕ੍ਰੁਸ਼ੁਸ੍ਤਤਃ
ਉਸ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਲੱਭੀ ਗਈ, ਪਰ ਵੇਖੀ ਨਾ ਗਈ; ਫਿਰ ਉਹ ਰੋ ਪਏ।
ਵ੍ਰੀਡਾਯੁਤੋ ਨਿਮਗ੍ਨੋऽਯਂ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਂ ਮਕਰਾਲਯੇ
ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਿਆ।
ਯਥਾਭਾਗਂ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਾਂ ਭਾਗਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਹੇ ਪਰਮ੍
ਅਸੀਂ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਉਸ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਿੱਸਾ ਦੇਵਾਂਗੇ।
ਏਵਂ ਵਸਨ੍ਸ ਗੋਕਰ੍ਣੋ ਦ੍ਵੀਪਸ੍ਥਃ ਸ਼ੋਕਵਿਹ੍ਵਲਃ 171.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੋਕਰਨ ਟਾਪੂ 'ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਕੇਨ ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੂਢਤ੍ਵਾਤ੍ਪਿਤੁਰੇਵਂ ਨਿਵੇਦਿਤਮ੍
ਮੰਤਰ ਦੀ ਉਲਝਣ ਕਰਕੇ, ਤੋਤਾ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।