ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਤੁਤਿਸ੍ਤੁ ਦੇਵੇਸ਼ ਕृਤਾਨੁਗ੍ਰਹਕਾਮ੍ਯਯਾ
ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਉਵਾਚ ਸ਼੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਣਯਾ ਵਾਚਾ ਗਰੁਡਂ ਪ੍ਰਤਿ ਭਾਵਿਨਿ ਮਾਥੁਰਾਣਾਂ ਚ ਯਦ੍ਰੂਪਂ ਤਦ੍ਰੂਪਂ ਮੇ ਵਿਹਂਗਮ ।।169.
ਉਸ ਨੇ ਗਰੁੜ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, 'ਪੰਛੀਏ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਹੀ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਹੈ।'
ਯੇ ਪਾਪਾਸ੍ਤੇ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਦ੍ਰੂਪਾ ਮਾਥੁਰਾ ਦ੍ਵਿਜਾਃ
ਹੇ ਦੁਜਾਤੀਓ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਹਨ, ਉਹ ਮੱਥੁਰਾ ਵਿਚ ਮੇਰਾ ਰੂਪ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਗਰੁਡੋऽਪਿ ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ਗਤੋ ਦੇਵਿ ਯਥਾਸੁਖਮ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਵੀ ਉਥੋਂ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਯੇषਾਂ ਪੂਜਿਤਮਾਤ੍ਰੇਣ ਤੁष੍ਟੋऽਹਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਲੋਂ ਸਿਰਫ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਣ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।
ਅਪਿ ਕੀਟਃ ਪਤਂਗੋ ਵਾ ਤਿਰ੍ਯਗ੍ਯੋਨਿਗਤੋऽਪਿ ਵਾ
ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕੀੜਾ ਹੋਵੇ, ਪਤੰਗਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੀ ਜੋਨ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ ਹੋਵੇ,
ਯਃ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪਦ੍ਮਨਾਭਂ ਤੁ ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮਾਸ਼੍ਵਿਨਸ੍ਯ ਤੁ
ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਸ਼ਵਿਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪਦਮਨਾਭ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦਾ ਹੈ,
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚੋਪਵਾਸੀ ਕृਤਸ਼ੌਚਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਜਾਂ ਕੋਈ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ,
ਚੈਤ੍ਰਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਮੁਪੋष੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਚੈਤ੍ਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਕਲ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਯਃ ਕਰੋਤਿ ਸ ਮੁਚ੍ਯੇਤ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਜੋ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਮਹਾਵਿਦ੍ਯੇਸ਼੍ਵਰੀਂ ਦੇਵਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਯਾ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਹਾਵਿਦਯੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਤਸ੍ਯਾਂ ਤੁ ਗ੍ਰਹਦਾषੈਰ੍ਨ ਲਿਪ੍ਯਤੇ 169.
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਅਸਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲਪੇਟਦਾ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਸਂਜ੍ਞਕਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੀਰ੍ਘਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਲੰਮੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਇਤਿ ਜਪਵਿਧਿਹੋਮਧ੍ਯਾਨਕਾਲੇ ਸ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਤਤਮਭਿਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਯਤ੍ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਪ, ਹਵਨ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਤੇ ਲਗਾਤਾਰ ਨਿਹਾਰ ਕੇ,
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਪ੍ਰਾਗਿਤਿਹਾਸੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕੋਨਸਪ੍ਤਤ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿਚ, ਮੱਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਉਨੱਤਰਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਪੁਰਾ ਵृਤ੍ਤਂ ਗੋਕਰ੍ਣਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੱਥੁਰਾ ਵਿਚ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਗੋਕਰਨ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਇਕ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਤੁ ਨਾਮ੍ਨਾ ਗੁਣਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਸ਼ੀਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।
ਵਿਲਲਾਪ ਚ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣਿ ਚੈਕਾਨ੍ਤੇ ਦੀਨਮਾਨਸਾ
ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਕੁਲ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਉਹ ਔਰਤ ਇਕੱਲੀ ਬੈਠੀ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਰੋ ਰਹੀ ਸੀ।
ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਤੁ ਤਤ੍ਰੈਵ ਮੁਨਿਰੇਕਃ ਸਮਾਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਥੇ ਹੀ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇਕ ਰਿਸ਼ੀ ਬੈਠਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਜਾਤ ਹਾਰ੍ਦਃ ਪ੍ਰਿਯਂ ਚੇष੍ਟਂ ਸ਼ਨੈਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਦਿਲੋਂ ਦਇਆ ਆਉਣ ਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਪਿਆਰੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਸਮਝਾਇਆ।
ਇਤਿ ਤਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾ ਸ੍ਤ੍ਰੀ ऋषਿਮਥਾਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਔਰਤ ਨੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਮਮ ਤਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਹਿ ਮੁਨੇ ਦੁਰ੍ਭਗਾਯਾਃ ਪ੍ਰਜਾਸੁਖਮ੍
ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਬੇਨਸੀਬ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੀ।
ਦੇਵਤਾਯਾਃ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਵ ਪੁਤ੍ਰੋ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾ ਸਾ ਚ ਸੁਸ਼੍ਰੋਣੀ ਪ੍ਰਣਿਪਤ੍ਯ ਪ੍ਰਸਾਦ੍ਯ ਤਮ੍ 170.
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨਾਂ 'ਚ ਝੁਕ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਰਜ਼ਾਮੰਦੀ ਲੈਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
ਸ ਤਦ੍ਵਚਨਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪ੍ਰੀਤਿਯੁਕ੍ਤਂ ਸੁਸਂਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।
ਮਮਾਪ੍ਯੇਤਨ੍ਮਤਂ ਦੇਵਿ ਯਦੁਕ੍ਤਮृषਿਣਾ ਤਤਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੇਰੀ ਵੀ ਇਹੀ ਰਾਏ ਹੈ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖੀ।
ਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯਾਃ ਸਂਗਮੇ ਤੌ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਗੋਕਰ੍ਣਮਰ੍ਚਤੁਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਸੰਗਮ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਗੋਕਰਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਏਵਂ ਤਯੋਰ੍ਦਸ਼ਾਬ੍ਦਾਨਿ ਗਤਾਨਿ ਸੁਤਹੇਤਵੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਏ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਯੁਵਾਂ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰੂਪਵਾਨ੍ਗੁਣਸਂਯੁਤਃ
ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਗੁਣੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।
ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਪ੍ਰਸਾਦੇਨ ਤਦੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ।