ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨਃਕਰ੍ਣਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇਗੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਹ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਹੈਰਣ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸੁਦृਢਾਃ ਸੁਦृਸ਼ਃ ਸੁਭ੍ਰੂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਮਨਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਾ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਚ
ਤੀਜੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਮਨ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਰਾਘਵ ਦੀ।
ਚਤੁਃਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਤੇਨ ਧਰਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਕੁੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਅਸਿਕੁਣ੍ਡਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ ਵਰਾ
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਕੁੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੱਸਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੀਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ 166.
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਉਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਜੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨਾਮ षਟ੍षष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਅਸੀਕੁੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਖਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਪृथਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਨ ਸ ਪੂਜਯਤੇ ਦੇਵਾਨ੍ਨ ਸ ਸਾਧੂਨ੍ਨਮਸ੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨ ਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਯਨੇ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੂਢਃ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ ਤੇ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਚਾਰਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਾਪਸਙ੍ਗਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਮਾਤਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ,
ਤਤਃ ਸ ਚੌਰ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਪਾਪੈਃ ਸਹ ਨਰਾਧਮਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਚੋਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਲਾਯਮਾਨਃ ਸ ਪਰਮਨ੍ਧਕੂਪੇऽਪਤਤ੍ਤਦਾ 167.
ਉਹ ਜਦੋਂ ਭੱਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਹ ਡੂੰਘੀ ਤੇ ਹਨੇਰੀ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ।
ਅਨ੍ਧਕੂਪੇ ਸ ਪਤਿਤੋ ਘੋਰਰੂਪੋऽਵਸਤ੍ਤਦਾ
ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲਾ, ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵਿਜਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮੰਤਰ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤ੍ਯ ਚ ਰਕ੍ਸ਼ਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਅਹਂ ਦਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਯਤ੍ਤੇ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਦੈਤ ਆਇਆ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਾਂਗਾ ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ।"
ਬਹੁਕਾਲੇਨ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਭੋਜਨਂ ਚ ਯਥੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
"ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚਾਹੀਦਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਉਹਨਾ ਭੋਜਨ ਵੀ।"
ਯੇਨਾਹਂ ਭਕ੍ਸ਼ਯੇ ਸਾਰ੍ਥਂ ਯਾਵਤ੍ਤृਪ੍ਤਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਮਮ
"ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਕਾਫ਼ਲਾ ਖਾ ਲਵਾਂ, ਜਦ ਤੱਕ ਮੇਰਾ ਪੇਟ ਨੀ ਭਰ ਜਾਂਦਾ।"
ਏਕਃ ਸਾਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਯਾਤੋऽਹਂ ਨੋਤ੍ਸृਜਾਮਿ ਕਥਂਚਨ
"ਮੈਂ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਕਾਫ਼ਲੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਛੱਡਾਂਗਾ ਨਹੀਂ।"
ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਿਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਤੋऽਸਿ ਮਮ ਮਨ੍ਤ੍ਰਬਲੇਨ ਹਿ ਮਮ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਹਤੇ ਵਿਪ੍ਰ ਦੋषਸ੍ਤਵ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
"ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੇਰੇ ਮੰਤਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਜੇ ਮੇਰਾ ਭੋਜਨ ਮਰ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੋਸ਼ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਵੇਗਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।"
ਦਯਾਂ ਕੁਰੁ ਤ੍ਵਂ ਵਿਪ੍ਰਰ੍षੇ ਭੋਜਨਂ ਮਮ ਦੀਯਤਾਮ੍
"ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ, ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।"
ਕੇਨ ਤ੍ਵਂ ਕਰ੍ਮਦੋषੇਣ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਤ੍ਵਮੁਪਾਗਤਃ
"ਤੂੰ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਦੈਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ?"