ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਮਤਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਮਃ
ਅਸੀਂ ਵਿਮਤੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਗਤਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੀਰਥ ਉਥੇ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਯਾਵਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯਗ੍ਰਂ ਤਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਜਯ ਵਿष੍ਣੋ ਜਯਾਚਿਂਤ੍ਯ ਜਯ ਦੇਵ ਜਯਾਚ੍ਯੁਤ
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ। ਜੈ ਹੋ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੈ ਹੋ ਅਚਿੰਤ, ਜੈ ਹੋ ਦੇਵ, ਜੈ ਹੋ ਅਚ੍ਯੁਤ!
ਜਯ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਕਰ੍ਤ੍ਤੇਸ਼ ਜਯ ਦੇਵ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤੀਰ੍ਥੈਃ ਸ੍ਤੁਤੋऽਹਂ ਵਸੁਧੇ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੈ ਹੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੈ ਹੋ ਰਚਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੈ ਹੋ ਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ:
ਵਰਂ ਵृਣੁਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਯਦ੍ਵੋ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਵਰਾਹ ਯਦਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਅਭਯਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਹੇ ਵਰਾਹ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੇ ਤੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਸਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਬਖ਼ਸ਼।
ਸੁਪਾਪਿਨਾ ਵਿਮਤਿਨਾ ਕृਤਸ੍ਤ੍ਰਾਸਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਵਿਮਤੀ ਨੇ ਡਰਾਉਣਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਨਿਯੋਗੇਨ ਆਗਤੋ ਮਥੁਰਾਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਇਆ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤੇ ਤੁ ਵਸੁਧੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇਨ ਵੈ ਸੂਦਿਤੋ ਹਿ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਅਸ੍ਯਗ੍ਰਂ ਨਿਹਿਤਂ ਭੁਵਿ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸੇਰਗ੍ਰੇਣ ਤੂਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤੇਨ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ ।।166.
ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਨੋਕ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਅਸੀਕੁੰਡ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ, ਹੇ ਧਰਤੀ।
ਤਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨਃਕਰ੍ਣਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਉਥੇ ਮੈਂ ਇਕ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਕੰਨ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਲੱਗੇਗੀ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਚ ਚਤੁਰ੍ਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਦ੍ਦਧਾਨਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਦੁਆਦਸ਼ੀ ਤੇ ਚਤੁਰਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕਾਲੇ ਹ੍ਯਹਂ ਦੇਵਿ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਹੈਰਣ੍ਯਾ ਮੂਰ੍ਤ੍ਤਯਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਃ
ਉਥੇ ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸੁਦृਢਾਃ ਸੁਦृਸ਼ਃ ਸੁਭ੍ਰੂ ਯਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਸ ਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੋ ਕੋਈ ਇਹ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਸੋਹਣੀਆਂ, ਸੁੰਦਰ ਭਵਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਮਨਸ੍ਯ ਤृਤੀਯਾ ਵੈ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਚ
ਤੀਜੀ ਮੂਰਤੀ ਵਾਮਨ ਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਚੌਥੀ ਰਾਘਵ ਦੀ।
ਚਤੁਃਸਾਗਰਪਰ੍ਯਨ੍ਤਾ ਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਤੇਨ ਧਰਾ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੱਕ ਘਿਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡਂ ਮਹਤ੍ਤਰਮ੍
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅਸੀਕੁੰਡ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ।
ਅਸਿਕੁਣ੍ਡਂ ਸਮਾਰਭ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ ਵਰਾ
ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਸੀਕੁੰਡ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਦੱਸਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਤ੍ਤੀਃ ਪਸ਼੍ਯਤਿ ਯਸ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਬ੍ਰਹ੍ਮਭੂਯਾਯ ਕਲ੍ਪਤੇ 166.
ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਉਹ ਮੂਰਤੀਆਂ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਜੋਗ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨਾਮ षਟ੍षष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 'ਅਸੀਕੁੰਡ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਛਿਆਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸੇਨ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਰਾਖਸ ਨੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ।
ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਕਿਮਰ੍ਥਂ ਪृष੍ਟਵਾਨ੍ਵਿਪ੍ਰਃ ਸਰ੍ਵਂ ਕਥਯ ਮੇ ਪ੍ਰਭੋ
ਪृथਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਕਿਸ ਕਾਰਨ ਪੁੱਛਿਆ? ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਨ ਸ ਪੂਜਯਤੇ ਦੇਵਾਨ੍ਨ ਸ ਸਾਧੂਨ੍ਨਮਸ੍ਯਤਿ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਚੰਗਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਯਤੀਰ੍ਥਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਨ ਚ ਸ੍ਨਾਨਂ ਕਰੋਤਿ ਸਃ
ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਨਹੀਂ।
ਸਨ੍ਧ੍ਯੇ ਦ੍ਵੇ ਸ਼ਯਨੇ ਚੈਵ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮੂਢਃ ਸ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆਂ ਤੇ ਸੌਣ ਵੇਲੇ ਵੀ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹਮੇਸ਼ਾ ਐਸਾ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਾਪਾਚਾਰਰਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਪਾਪਸਙ੍ਗਃ ਸੁਦੁਰ੍ਮਤਿਃ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪੀ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਮੰਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਮੱਤ ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ ਹੈ।
ਗਾਰ੍ਹਸ੍ਥ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਣਾਂ ਸ਼੍ਰੇष੍ਠਮੁਕ੍ਤਂ ਸ੍ਵਯਂਭੁਵਾ
ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਅਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਵੈੰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਯਥਾ ਮਾਤਰਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਰ੍ਵੇ ਜੀਵਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਕੇ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ,
ਤਤਃ ਸ ਚੌਰ੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਾਣਃ ਪਾਪੈਃ ਸਹ ਨਰਾਧਮਃ
ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾੜਾ ਮਨੁੱਖ ਚੋਰੀ ਕਰਦਿਆਂ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।