ਤਿष੍ਠੇਦ੍ਯੁਗਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਪਾਦੇਨੈਕੇਨ ਯਃ ਪੁਮਾਨ੍ 165.
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁੱਗ ਤੱਕ ਇਕ ਪੈਰ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਪਰਦਾਰਰਤਾ ਯੇ ਚ ਯੇ ਨਰਾ ਅਜਿਤੇਂਦ੍ਰਿਯਾਃ
ਜੋ ਪਰਾਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੱਸ ਕਰਦੇ,
ਬਲਿਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਦਾਤਾਰਸ੍ਤੇ ਮृਤਾਃ ਕ੍ਰੋਧਵਰ੍ਜਿਤਾਃ
ਜੋ ਭੇਟ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮਰਦੇ ਹਨ,
ਯਦਨ੍ਯੇषਾਂ ਸਹਸ੍ਰੇਣ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਨਾਂ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾਮ੍
ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ,
ਅਨृਗ੍ਵੈ ਮਾਥੁਰੋ ਯਤ੍ਰ ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਸ੍ਤਥਾਪਰਃ
ਜਿਥੇ ਰਿਗਵੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਨੂੰ ਮਾਥੁਰਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜਾ ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹੈ,
ਭਵਨ੍ਤਿ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਪੁਣ੍ਯਾਨ੍ਯਾਯਤਨਾਨਿ ਚ
ਉੱਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਚਤੁਰ੍ਵੇਦਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਾਥੁਰਂ ਪੂਜਯੇਤ੍ਸਦਾ
ਚਾਰ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਦਾ ਮਾਥੁਰਾ ਦੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਮਥੁਰਾਵਾਸਿਨੋ ਲੋਕਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਚ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਾਨ੍
ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ ਲੋਕ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਤੇ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਞਾਨਿਨਸ੍ਤਾਨ੍ਹਿ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਅਜ੍ਞਾਃ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਤਾਨ੍ਨ ਚ
ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਅਗਿਆਨੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕੂਪਪ੍ਰਭਾਵੇ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਪਂਚषष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਕੁਆਂਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਾਤਮ ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਪੈਂਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞੇਯਂ ਤਨ੍ਮੇ ਤ੍ਵਂ ਕਥਯ ਪ੍ਰਭੋ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਅਸਿਕੁੰਡ ਨਾਮਕ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ, ਪ੍ਰਭੂ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਨਿਮਿਤ੍ਤੇਨ ਸ੍ਵਰ੍ਗਲੋਕਂ ਗਤਃ ਪੁਰਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਲਈ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੁਰਗ ਲੋਕ ਗਿਆ ਸੀ।
ਗਤੇ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਤੁ ਨृਪਤੌ ਪੁਤ੍ਰੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸੁਰਗ ਗਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਜ ਕਰਣ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਕੁਰ੍ਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਆਗਤੋ ਨਾਰਦਸ੍ਤਦਾ
ਜਦ ਉਹ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਆਏ।
ਪ੍ਰਤਿਗृਹ੍ਯ ਚ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਮੁਵਾਚ ਸ ਨਾਰਦਃ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨਾਰਦਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਾਰਦ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਦਾ ਕਿਮੁਕ੍ਤਮृषਿਣਾ ਨਾਰਦੇਨ ਪਿਤੁਃ ਕृਤੇ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਕੀ ਆਖਿਆ ਸੀ?
ਮਨ੍ਤ੍ਰਿਣਸ਼੍ਚ ਤਤੋ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤੁਰ੍ਮਰਣਮੇਵ ਚ
ਫਿਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਿਆ।
ਅਤਏਵੋਕ੍ਤਮਾਨृਣ੍ਯਂ ਨਾਰਦੇਨ ਪਿਤੁਸ੍ਤਵ
ਇਸੇ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਦ ਨੇ ਤੇਰੇ ਪਿਓਂ ਦੀ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਮਤੇਰ੍ਬੁਦ੍ਧਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਗਚ੍ਛਾਮੋ ਮਥੁਰਾਂ ਪੁਰੀਮ੍ 166.
ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਸੋਚ ਆਈ—ਆਓ ਅਸੀਂ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਚੱਲੀਏ।
ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਹੋਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹਨ।
ਯੁਦ੍ਧਂ ਵਿਮਤਿਨਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਸ੍ਵਯਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਂ ਨ ਸ਼ਕ੍ਨੁਮਃ
ਅਸੀਂ ਵਿਮਤੀ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।
ਗਤਾਨਿ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੀਰਥ ਉਥੇ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ।
ਯਾਵਨ੍ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼ਯਾਮ੍ਯਗ੍ਰਂ ਤਾਵਤ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਸਨ੍ਨਿਧੌ ਜਯ ਵਿष੍ਣੋ ਜਯਾਚਿਂਤ੍ਯ ਜਯ ਦੇਵ ਜਯਾਚ੍ਯੁਤ
ਜਦ ਤੱਕ ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਨੇੜੇ ਰਹਿਣ। ਜੈ ਹੋ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੈ ਹੋ ਅਚਿੰਤ, ਜੈ ਹੋ ਦੇਵ, ਜੈ ਹੋ ਅਚ੍ਯੁਤ!
ਜਯ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼ ਕਰ੍ਤ੍ਤੇਸ਼ ਜਯ ਦੇਵ ਨਮੋऽਸ੍ਤੁ ਤੇ ਤੀਰ੍ਥੈਃ ਸ੍ਤੁਤੋऽਹਂ ਵਸੁਧੇ ਵਚਨਂ ਚੇਦਮਬ੍ਰੁਵਮ੍
ਜੈ ਹੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੈ ਹੋ ਰਚਨਾ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੈ ਹੋ ਦੇਵ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੀਰਥਾਂ ਵਲੋਂ ਸਲਾਹੀ ਹੋਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ:
ਵਰਂ ਵृਣੁਤ ਭਦ੍ਰਂ ਵੋ ਯਦ੍ਵੋ ਮਨਸਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ ਵਰਾਹ ਯਦਿ ਦੇਵੇਸ਼ ਅਭਯਂ ਦਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਮਨ ਵਿਚ ਹੈ। ਹੇ ਵਰਾਹ, ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਜੇ ਤੂੰ ਦੇ ਸਕਦਾ, ਸਾਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਬਖ਼ਸ਼।
ਸੁਪਾਪਿਨਾ ਵਿਮਤਿਨਾ ਕृਤਸ੍ਤ੍ਰਾਸਃ ਸੁਦਾਰੁਣਃ
ਬਹੁਤ ਪਾਪੀ ਵਿਮਤੀ ਨੇ ਡਰਾਉਣਾ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਤਤ੍ਰ ਤੀਰ੍ਥਨਿਯੋਗੇਨ ਆਗਤੋ ਮਥੁਰਾਂ ਪੁਰੀਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਆਇਆ।
ਤਤ੍ਰਾਗਤੇ ਤੁ ਵਸੁਧੇ ਯੁਦ੍ਧਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਤੇਨ ਵੈ ਸੂਦਿਤੋ ਹਿ ਮਯਾ ਦੇਵਿ ਅਸ੍ਯਗ੍ਰਂ ਨਿਹਿਤਂ ਭੁਵਿ
ਜਦ ਮੈਂ ਉਥੇ ਆਇਆ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇ ਉਸਦਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ।
ਅਸੇਰਗ੍ਰੇਣ ਤੂਦ੍ਧृਤ੍ਯ ਮृਤ੍ਤਿਕਾਂ ਵਰਵਰ੍ਣਿਨਿ ਅਸਿਕੁਣ੍ਡੇਤਿ ਸਂਜ੍ਞਾ ਚ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਤੇਨ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ ।।166.
ਤਲਵਾਰ ਦੇ ਨੋਕ ਨਾਲ ਮਿੱਟੀ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਉਹ ਥਾਂ ਅਸੀਕੁੰਡ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਗਈ, ਹੇ ਧਰਤੀ।