ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਨਿਧਨਂ ਪ੍ਰੇਤਤ੍ਵਂ ਸਮੁਪਾਗਤਃ 165.
ਆਖ਼ਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਮਰ ਕੇ ਭੂਤ ਬਣ ਗਿਆ।
ਪਰਿਭ੍ਰਮਨ੍ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਵਿष੍ਟੋ ਮਰੁਦੇਸ਼ਂ ਗਤੋऽਪਿ ਸਃ
ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਫਦਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਭਟਕਦਾ-ਭਟਕਦਾ ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਤਤ੍ਰ ਸਾਰ੍ਥ ਉਪਾਗਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਕਿਸਮਤ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਇਕ ਕਾਰਵਾਂ ਆ ਗਿਆ।
ਗਤੇ ਸਾਰ੍ਥੇ ਤੁ ਸ ਵਣਿਕ੍ ਤਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਸਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਃ
ਜਦੋਂ ਕਾਰਵਾਂ ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਿਆ, ਉਹ ਵਪਾਰੀ ਇਕ ਦਰੱਖਤ ਹੇਠਾਂ ਆ ਟਿਕਿਆ।
ਦੀਰ੍ਘਦਂष੍ਟ੍ਰਃ ਸੁਵਿਕਟੋ ਹ੍ਰਸ੍ਵਬਾਹੁਰ੍ਵਿਭੀषਣਃ
ਉਹ ਲੰਮੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ, ਛੋਟੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਸੀ।
ਅਥ ਕਾਲੇਨ ਬਹੁਨਾ ਦੈਵਯੋਗੇਨ ਭਾਮਿਨਿ
ਫਿਰ, ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਭਾਗ ਦੇ ਲਿਖੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ,
ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੂਰਤਃ ਪ੍ਰੇਤਸ਼੍ਚਾਤਿਹਰ੍षੇਣ ਸਂਯੁਤਃ
ਉਸਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਵੇਖ ਕੇ ਭੂਤ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਭੂਤੋ ਮਮਾਦ੍ਯਤ੍ਵਂ ਕ੍ਵ ਭਵਾਨ੍ਯਾਤੁਮਿਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, 'ਅੱਜ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਖਾਣ ਬਣਿਆ ਹੈਂ, ਹੁਣ ਕਿੱਥੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ?'
ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਤਂ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਸ ਪ੍ਰੇਤੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਹ ਜਦੋਂ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਭੂਤ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ ਤੇ ਆਖਿਆ:
ਮਾਂਸਂ ਤੇ ਭਕ੍ਸ਼ਯਿष੍ਯਾਮਿ ਪਿਬਾਮਿ ਤਵ ਸ਼ੋਣਿਤਮ੍
'ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮਾਸ ਖਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਤੇਰਾ ਖੂਨ ਪੀਵਾਂਗਾ।'
ਕੁਟੁਮ੍ਬਭਰਣਾਰ੍ਥਾਯ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਦੁਰ੍ਗਮਾਟਵੀਮ੍ 165.
ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਰੋਟੀ-ਰੋਜ਼ੀ ਲਈ ਮੈਂ ਇਸ ਔਖੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਇਆ ਹਾਂ।
ਮਯਿ ਸਮ੍ਭਕ੍ਸ਼ਿਤੇ ਰਕ੍ਸ਼ਃ ਕੁਟੁਮ੍ਬਂ ਹਿ ਮਰਿष੍ਯਤਿ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਰਾਖਸ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਪਰਿਵਾਰ ਜ਼ਰੂਰ ਮਰ ਜਾਵੇਗਾ।
ਕਸ੍ਮਾਤ੍ਸ੍ਥਾਨਾਤ੍ਸਮਾਯਾਤਃ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮਹਾਮਤੇ
ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੈਂ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਬੁਧੀਮਾਨ!
ਵਿਭੁਰੁਵਾਚ ਤਯੋਰ੍ਮਧ੍ਯੇ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਮਥੁਰਾ ਲੋਕਵਿਸ਼੍ਰੁਤਾ
ਵਿਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸੁੰਦਰ ਮਥੁਰਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿਚ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਵਸਾਮ੍ਯਹਂ ਪ੍ਰੇਤ ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹੇ ਗृਹੇ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ।
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਕਰੈਰ੍ਨੀਤਂ ਕ੍ਸ਼ੀਣਵਿਤ੍ਤੋऽਭਵਂ ਤਦਾ
ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚੋਰ ਲੈ ਗਏ, ਤੇ ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਵ ਦृष੍ਟਿਪਥਂ ਯਾਤੋ ਯਤ੍ਕਾਰ੍ਯਂ ਤਤ੍ਕੁਰੁष੍ਵ ਮੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਜੋ ਕਰਨਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰ।
ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ ਸਮਯੇਨ ਹਿ ਮੋਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਕੁਰੁष੍ਵ ਵਚਨਂ ਮਮ
ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਸਮਾਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਆਂਗਾ, ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨ।
ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਯ ਗਚ੍ਛ ਮਥੁਰਾਂ ਮਮ ਕਾਰ੍ਯਾਰ੍ਥਸਾਧਕਃ
ਮੇਰਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ ਚਲਾ ਜਾ ਮੇਰੇ ਲਈ।
ਸ੍ਨਾਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁ ਵਿਧਿਵਤ੍ਕੂਪੇ ਚਾਤੁਃਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕੇ
ਚਾਰ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਕੂਏ ਵਿੱਚ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾ ਲੈ।
ਸ੍ਨਾਨਸ੍ਯ ਚ ਫਲਂ ਦੇਹਿ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛ ਯਥਾਸੁਖਮ੍ ।। ਪ੍ਰੇਤਵਾਕ੍ਯਂ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਿਭੁਰ੍ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍।165.
ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਫਲ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਉਥੇ ਚਲਾ ਜਾ। ਪ੍ਰੇਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ:
ਨਾਹਂ ਯਾਸ੍ਯਾਮਿ ਮਥੁਰਾਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾਭਾਵੇ ਕਥਂਚਨ
ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਕੋਈ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂਗਾ।
ਪ੍ਰੇਤ ਉਵਾਚ ਆਸ੍ਤੇ ਧਨਮਪਰ੍ਯਾਪ੍ਤਂ ਗਚ੍ਛ ਤ੍ਵਂ ਮਾ ਵਿਲਮ੍ਬਯ
ਪ੍ਰੇਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਉਥੇ ਕਾਫੀ ਦੌਲਤ ਪਈ ਹੈ, ਤੂੰ ਜਾ, ਦੇਰੀ ਨਾ ਕਰ।
ਵਿਭੁਰੁਵਾਚ ਗृਹਸ਼ੇषਂ ਮਮ ਧਨਂ ਨ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਤਤ੍ਰ ਵਿਦ੍ਯਤੇ
ਵਿਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਘਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਦੌਲਤ ਨਹੀਂ, ਉਥੇ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਪਿਤृਪੈਤਾਮਹੀ ਕੀਰ੍ਤ੍ਤਿਰਵਿਕ੍ਰੇਯਾ ਹਿ ਸਾ ਮਯਾ
ਆਪਣੇ ਪਿਉ-ਦਾਦਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਵੇਚਾਂਗਾ।
ਅਸ੍ਤਿ ਚੈਵ ਧਨਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਨ੍ਮਯਾ ਤ੍ਵਦ੍ਗृਹੇ ਵਿਭੋ
ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਤੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਭੂ।
ਨਿਵਰ੍ਤ੍ਤ ਗਚ੍ਛ ਸਂਤੁष੍ਟਃ ਸੁਹृਦਾਂ ਪ੍ਰੀਤਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਹੁਣ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਖੁਸ਼ ਰਹਿ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਇਮਾਮਵਸ੍ਥਾਂ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਥਂ ਜ੍ਞਾਨਸਮੁਦ੍ਭਵਃ
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਸ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ?
ਤਤਃ ਸ ਕਥਯਾਮਾਸ ਯਦ੍ਵृਤ੍ਤਂ ਹਿ ਪੁਰਾਤਨਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ ਕਿ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਪ੍ਰਭਾਤਸਮਯੇ ਤਤ੍ਰ ਵਿष੍ਣੋਰਾਯਤਨੇ ਸ਼ੁਭੇ
ਸਵੇਰੇ, ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ,