ਦੇਵਾ ਦੇਵ੍ਯਸ੍ਤਥਾ ਗਾਵੋ ऋषਿਭਿਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵੀਆਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਸਨ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਸ੍ਥਾਨੇ ਤਰ੍ਪਣੇਨ ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁਫਲਂ ਲਭੇਤ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਤਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਸੌ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਨ੍ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਾਚ੍ਚ ਵਾਜਪੇਯਫਲਂ ਲਭੇਤ੍ 164.
ਜਿਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕੁਣ੍ਡੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਪਿਤॄਁਸ੍ਤਰ੍ਪ੍ਯ ਕृਤਕृਤ੍ਯੋ ਦਿਵਂ ਵ੍ਰਜੇਤ੍
ਜੋ ਕੋਈ ਕੁੰਡ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁৰ্গ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਿष੍ਟੇਨ ਸਮਂ ਯਤ੍ਰ ਮਹਦ੍ਯੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਿਤਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਅਰਿਸ਼ਟ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਕੋਪੇਨ ਪਾਰ੍ष੍ਣਿਘਾਤੇਨ ਮਹ੍ਯਾਂ ਤੀਰ੍ਥਂ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਪੈਰ ਦੀ ਐਡੀ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਗਈ।
ਸ੍ਨਾਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਦਾ ਕृष੍ਣੋ ਵृषਂ ਹਤ੍ਵਾ ਮਹਾਸੁਰਮ੍
ਉਥੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਵੱਡੇ ਅਸੁਰ ਰੂਪ ਵੱਲੇ ਬਲਦ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਵृषੋ ਹਤੋ ਮਯਾ ਚਾਯਮਰਿष੍ਟਃ ਪਾਪਪੂਰੁषਃ
ਉਹ ਬਲਦ ਮੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਇਹ ਅਰਿਸ਼ਟਾ ਪਾਪੀ ਸੀ।
ਸ੍ਵਨਾਮ੍ਨਾ ਵਿਦਿਤਂ ਕੁਣ੍ਡਂ ਕृਤਂ ਤੀਰ੍ਥਮਦੂਰਤਃ
ਇੱਕ ਕੁੰਡ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ।
ਅਰਿष੍ਟਰਾਧਾਕੁਣ੍ਡਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਨਾਤ੍ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਅਰਿਸ਼ਟ ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਕੁੰਡਾਂ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਨਰਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਯਾਃ ਪਾਪਂ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਵਿਨਸ਼੍ਯਤਿ
ਗਾਂ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਯ ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਧ੍ਵਜਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤੀਰ੍ਥ ਚੈਵਾਤਿਮੁਕ੍ਤਿਦਮ੍ 164.
ਉਹ ਤੀਰਥ ਇੰਦਰਧਵਜ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਹਰੋ ਨਿਵੇਦ੍ਯਾਸ਼ੁ ਯਾਤ੍ਰਾਫਲਮਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਫਿਰ ਹਰ ਨੇ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਸਮਾਪ੍ਯ ਤੀਰ੍ਥਯਾਤ੍ਰਾਂ ਚ ਰਾਤ੍ਰੌ ਜਾਗਰਣਂ ਤਥਾ
ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਜਾਗਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਏਕਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਤਦਾ ਰਾਤ੍ਰੌ ਕृਤ੍ਵਾ ਜਾਗਰਣਂ ਸ਼ੁਭਮ੍
ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਿਤॄਣਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਂ ਤੇषਾਂ ਯ ਏਵਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭਦ੍ਰੇ ਅਨ੍ਨਕੂਟਪਰਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਹੇ ਭਾਗਾਂਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਤੇਨੂੰ ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਯ ਏਤਚ੍ਛृਣੁਯਾਦ੍ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਕਮਣਂ ਹਰੇਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ—
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤੇ ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇऽਨ੍ਨਕੂਟਪਰਿਕ੍ਰਮਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨਾਮ ਚਤੁਃषष੍ਟ੍ਯषਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਗੋਵਰਧਨ ਮਹਾਤਮ ਅੰਦਰ ਅੰਨਕੂਟ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਨਾਂ ਚੌਂਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਇਆ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਯਥਾਵृਤ੍ਤਂ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾਨੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਪਥਮਣ੍ਡਲੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜਿਵੇਂ ਦੱਖਣ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਸਥਾਪਨਾ ਹੋਈ ਸੀ—
ਸੁਸ਼ੀਲੋ ਨਾਮ ਵੈਸ਼੍ਯਸ੍ਤੁ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਵਸਤਿ ਪਤ੍ਤਨੇ
ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ੀਲ ਨਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵਪਾਰੀ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕੁਟੁਮ੍ਬਭਰਣਾਸਕ੍ਤੋ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਹਿ ਤਿष੍ਠਤਿ
ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪਰਵਿਰਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਕ੍ਰਯਵਿਕ੍ਰਯਸਕ੍ਤਸ੍ਯ ਕਾਲੋ ਦੀਰ੍ਘੋ ਗਤਸ੍ਤਦਾ
ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਸਦਾ ਕਾਫੀ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਨ ਤੇਨ ਧਰ੍ਮਸ਼੍ਰਵਣਂ ਕਦਾਚਿਦਪਿ ਸਂਸ਼੍ਰੁਤਮ੍
ਉਸਨੇ ਕਦੇ ਵੀ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀਆਂ।
ਆਤ੍ਮੋਦਰਨਿਮਿਤ੍ਤਂ ਹਿ ਪਾਪਂ ਚ ਕੁਰੁਤੇ ਸਦਾ
ਆਪਣੇ ਪੇਟ ਦੀ ਖਾਤਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਜਾਯਤੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਦਾਨਂ ਦਾਤੁਂ ਕਦਾਚਨ
ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦੀ ਸੋਚ ਨਹੀਂ ਆਈ।
ਧਨਯੁਕ੍ਤੋऽਪਿ ਪਾਪੋऽਸੌ ਨ ਦਦਾਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਉਹ ਪਾਪੀ ਬੰਦਾ ਧਨ ਵਾਲਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਦੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਕੁਟੁਮ੍ਬਾਸਕ੍ਤਮਾਨਸਃ
ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਉਸਦਾ ਮਨ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜੁੜਿਆ ਰਿਹਾ।