ਗਯਾਯਾਂ ਪਿਣ੍ਡਦਾਨੇਨ ਯਤ੍ਫਲਂ ਜ੍ਯष੍ਠੇਪੁष੍ਕਰੇ
ਗਯਾ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜਾਂ ਜ੍ਯੇਠ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਫਲ,
ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਿਸਂਜ੍ਞਕੇ ਤਦ੍ਵਦ੍ਗੋਵਿਨ੍ਦੇ ਚ ਤਥਾ ਹਰੌ
ਉਹੀ ਫਲ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ, ਗੋਵਿੰਦ ਅਤੇ ਹਰੀ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯੇ ਮਾਮਕਂ ਤੇਜਃ ਸਦਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿਸਂਜ੍ਞਕੇ ਕੇਸ਼ਵੇ ਮਾਮਕਂ ਤੇਜੋ ਦਿਨਭਾਗੇ ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ
ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਤੇਜ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ ਵਿਖੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਦਰ ਤੇ ਮੇਰਾ ਤੇਜ ਦਿਨ ਦੇ ਚੌਥੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਏषਾ ਵਿਦ੍ਯਾ ਪੁਰਾ ਦੇਵਿ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਸੁਗੋ ਪਿਤਾ
ਏ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਗਿਆਨ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣਾ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭਲੇ ਹਨ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਕਪਿਲਵਰਾਹਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿषष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤ ਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਵਿਚ 'ਕਪਿਲ ਵਰਾਹ ਮਹਾਤਮ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੋ ਤਰੇ ਸਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾऽਨ੍ਨਕੂਟਪਰਿਕ੍ਰਮਪ੍ਰਭਾਵਃ ਅਸ੍ਤਿ ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਂ ਨਾਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰਮਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਹੁਣ ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗੋਵਰਧਨ ਨਾਮਕ ਇਕ ਅਤਿ ਦੁਲਭ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਹ੍ਰਦਂ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਭਾਗੇ ਦ੍ਰੁਮਗੁਲ੍ਮਲਤਾਯੁਤਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਝੀਲ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਚਾਰੀਂ ਪਾਸੇ ਦਰੱਖਤ, ਬੂਟੇ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਐਨ੍ਦ੍ਰਂ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਯਮਤੀਰ੍ਥਂ ਤੁ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ
ਉਸ ਝੀਲ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੰਦ੍ਰਾ ਸਰੋਵਰ ਹੈ ਤੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਯਮ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਤੇषਾਂ ਮਧ੍ਯੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਭਦ੍ਰੇ ਕ੍ਰੀਡਯਿष੍ਯੇ ਯਦृਚ੍ਛਯਾ
ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗਾ।
ਮੋਦਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ, ਸਾਰੇ ਦੁੰਦਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮਸ੍ਯ ਭਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮੋਦਤੇ ਕृਤਨਿਸ਼੍ਚਯਃ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਾਰੁਣਂ ਤੀਰ੍ਥਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਯਮ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਸੱਲੀ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਉਥੇ ਹੀ ਵਾਰੁਣ ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰੁਣਂ ਭਵਨਂ ਗਤ੍ਵਾ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਕਿਲ੍ਬਿषਾਤ੍
ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਾਰੁਣਂ ਲੋਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਵਾਰੁਣ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾऽਤ੍ਰ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕੇ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ 164.
ਜਾਂ ਜੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਉਹ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਪੁਨਰਾਵृਤ੍ਤਿਰ੍ਦੇਵਿ ਸਤ੍ਯਂ ਬ੍ਰਵੀਮਿ ਤੇ
ਉਸ ਦੀ ਮੁੜ ਆਉਣੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।
ਅਨ੍ਨਕੂਟਂ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਕਿਂ ਪੁਨਃ ਪਰਿਸ਼ੋਚਤਿ
ਅੰਨਕੂਟ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾ ਪਿਣ੍ਡਂ ਪਿਤृਭ੍ਯਸ਼੍ਚ ਰਾਜਸੂਯਫਲਂ ਭਵੇਤ੍
ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਤੇ ਤਤ੍ਰ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਉਹ ਫਲ ਉਥੇ ਹੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਰਾਜਸੂਯਾਸ਼੍ਵਮੇਧਾਨਾਂ ਫਲਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਯਸਂਸ਼ਯਮ੍
ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਭਾਵਗੁਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਤਦ੍ਭਵਾਨ੍ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਤਿ
ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਗੁਣ ਅਤੇ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨੇ ਸੋਪਵਾਸਃ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗੋਵਰਧਨ ਉੱਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਮਾਨਸਗਙ੍ਗਾਯਾਂ ਪ੍ਰਭਾਤੇ ਉਦਿਤੇ ਰਵੌ
ਸਵੇਰੇ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਨ ਤੇ ਮਾਨਸ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਂ ਤਤੋ ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਕੁਣ੍ਡੇ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਵਿਧਾਨਤਃ
ਫਿਰ ਪੁੰਡਰੀਕ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਪ੍ਰਯਾਤਿ ਭਵਨਂ ਹਰੇਃ 164.
ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਘਰ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤਰ੍ਪਣਂ ਚ ਕृਤ੍ਵਾ ਫਲਮਵਾਪ੍ਨੁਯਾਤ੍
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਸਂਕਰ੍षਣਂ ਨਾਮ੍ਨਾ ਬਲਭਦ੍ਰੇਣ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍
ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਬਲਭਦਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ।
ਸ੍ਨਾਨਾਦ੍ਗਚ੍ਛਤਿ ਸਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਨਾऽਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਰ ਕृष੍ਣੇਨ ਪੂਜਾਰ੍ਥਮਿਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਵਿਹਤੋ ਮਖਃ
ਉਥੇ ਪੂਜਾ ਲਈ, ਇੰਦਰ ਦਾ ਯਜਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤੁष੍ਟਿਕਰਾਨ੍ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰੇਣ ਸਹ ਸਂਕਥਾ
ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਸਿੱਧਾ ਗੱਲਬਾਤ ਕੀਤੀ।
ਤਾਸਾਂ ਗਵਾਂ ਰਕ੍ਸ਼ਣਾਯ ਧृਤੋ ਗਿਰਿਵਰਸ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਗਾਂਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਠਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।