ਪਾਤ੍ਰਂ ਨਿਃਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਕੁਣ੍ਡੇ ਤੁ ਸਤ੍ਰੇ ਵਸਤਿ ਸਰ੍ਵਦਾ
ਪਾਤਰ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ।
ਤਤਃ ਕਾਲੇਨ ਮਹਤਾ ਤੈਃ ਪृष੍ਟਃ ਸ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਕਥਯਾਮਾਸ ਵृਤ੍ਤਾਨ੍ਤਂ ਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਚਾਤ੍ਮਨੋ ਹਿ ਸਃ
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਹਾਲ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਇਦਮੂਚੁਸ੍ਤਤੋ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ੁਦ੍ਰੋऽਸੀਤਿ ਦ੍ਵਿਜਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਫਿਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਸ਼ੂਦਰ ਹੈਂ।'
ਅਸ੍ਮਾਕਂ ਵਦਨਾਚ੍ਚੈਵ ਪੁਨਃ ਸਿਦ੍ਧੋऽਸਿ ਵੈ ਦ੍ਵਿਜ
ਪਰ ਸਾਡੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈਂ।
ਸ੍ਨਾਨਾਰ੍ਥਂ ਤੁ ਤਤਃ ਸ੍ਥਾਨਾਚ੍ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਂ ਸਮਾਗਤਃ
ਫਿਰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ, ਉਹ ਚਕ੍ਰਤੀਰਥ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਤੇ ਗਿਆ।
ਸਾ ਤੁ ਹृष੍ਟੇਨ ਮਨਸਾ ਭਰ੍ਤਾਰਂ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍ 162.
ਉਹ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਪ੍ਰਿਯਾਵਚਨਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਭਰ੍ਤਾ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤੀ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਭਰ੍ਤ੍ਤੁਰ੍ਵਚਨਮਾਕਰ੍ਣ੍ਯ ਪਤ੍ਨੀ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਪਤੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤਨੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ।
ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵੇਣ ਮੁਕ੍ਤੋऽਸਿ ਦ੍ਵਿਜਸਤ੍ਤਮ
ਚੱਕਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਤਯਾ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਜਗਾਮਾਥ ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ
ਫਿਰ ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਵੱਲ ਚਲਿਆ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਚ ਭੁਞ੍ਜਤੇ ਯਤ੍ਰ ਪਾਤ੍ਰਂ ਦ੍ਰਵ੍ਯਸਮਰ੍ਪਿਤਮ੍
ਉੱਥੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਹੀ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣਂ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਂ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਚੱਕਰ ਤੀਰਥ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮੇਣ ਕਿਂ ਤਸ੍ਯ ਵਾਰਾਣਸ੍ਯਾਂ ਚ ਵਾ ਸ਼ੁਭੇ
ਉਸ ਲਈ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ?
ਅਪਿ ਕੀਟਃ ਪਤਙ੍ਗੋ ਵਾ ਜਾਯਤੇ ਸ ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਉੱਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕੀੜਾ ਜਾਂ ਪਤੰਗਾ ਵੀ ਜਨਮ ਲਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਰੂਪ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਚਕ੍ਰਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨਾਮ ਦ੍ਵਿषष੍ਟਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ 'ਚੱਕਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਕਪਿਲਵਰਾਹਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਮ੍ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਇਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ, ਕਪਿਲ ਵਾਰਾਹ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸੁਣ।
ਮਿਥਿਲਾਯਾਂ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਜਨਕੇਨ ਚ ਪਾਲਿਤਾ
ਮਿਥਿਲਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਜਨਕ ਨੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਾਃ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਾ ਵੈਸ਼੍ਯਾਃ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਉਥੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਤੇषਾਂ ਚ ਭਕ੍ਤਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਥੁਰਾਂ ਪ੍ਰਤਿ ਸੁਨ੍ਦਰਿ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਮਥੁਰਾ ਵੱਲ ਭਗਤੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।
ਤੇषਾਂ ਤੁ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਃ ਕਸ਼੍ਚਿਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸੁ ਚਿਹ੍ਨਿਤਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਸੀ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਾ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦਾ ਰੂਪ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਨ ਗਤਾ ਪੂਰ੍ਵਮੇਵਾਸੀਦ੍ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰਤ੍
ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ।
ਕਿਮੇਤਤ੍ਕਿਮਿਤਿ ਪ੍ਰਾਹੁਰ੍ਧਾਰਾ ਪ੍ਰਤਿ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, 'ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੈ?'
ਕੇਨ ਕਾਰਣਦੋषੇਣ ਧਾਰਾ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਗਤਾ ਦ੍ਵਿਜਮ੍
ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਜਾਂ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਧਾਰ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ?
ਵੈਕੁਣ੍ਠੇ ਤੁ ਨਿਮਗ੍ਨੋऽਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਹਤ੍ਯਾ ਗਤਾ ਤਤਃ ੧੬੩.
ਜਦ ਉਹ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਸ੍ਤੈਰ੍ਦੇਵਦੇਵਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵਾਨ੍ਤਰਧੀਯਤ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ।
ਵੈਕੁਣ੍ਠਤੀਰ੍ਥੇ ਯਃ ਸ੍ਨਾਤਿ ਮੁਚ੍ਯਤੇ ਸਰ੍ਵਪਾਤਕੈਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਵੈਕੁੰਠ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਨਾਮ੍ਨਾ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵਕੁਣ੍ਡਂ ਤੁ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਤੀਰ੍ਥਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਗੰਧਰਵ ਕੁੰਡ ਨਾਮ ਦਾ ਇਹ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਦੇਵਿ ਗਨ੍ਧਰ੍ਵੈਃ ਸਹ ਮੋਦਤੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।