ਸ ਕਨ੍ਯਾਂ ਪੁਤ੍ਰਮਾਦਾਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਵੇਦਪਾਰਗਃ
ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਧੀ ਤੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ।
ਤਤ੍ਰਾਸੌ ਵਾਸਮਕਰੋਤ੍ਪੁਣ੍ਯਸੇਵੀ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਥੇ ਉਹ ਨੇਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਵੱਸਿਆ।
ਤਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਸਂਵਾਸੋ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਿਧ ਹੋਏ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ।
ਗਚ੍ਛੇਤ੍ਸ ਸਰ੍ਵਕਾਲਂ ਤੁ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮੇ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਉਹ ਹਰ ਵੇਲੇ ਸ਼ਾਲਿਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ।
ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮ ਵਿਭੂਤਿਂ ਚ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਮਵਰ੍ਣਯਤ੍
ਉਹ ਸਦਾ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।
ਗਮਨੇ ਬੁਦ੍ਧਿਰੁਤ੍ਪਨ੍ਨਾ ਤਤਃ ਸਿਦ੍ਧਮਯਾਚਤ
ਫਿਰ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਚਲਿਆਂ ਦੀ ਸੋਚ ਆਈ, ਤੇ ਉਸਨੇ ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਿਦ੍ਧੋ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਜਦੋਂ ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲ ਪਿਆ।
ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਨਾ ਦੁਃਖਲਾਭਂ ਤੁ ਸ਼ृਣੁ ਵੈ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮ 162.
ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਬੇਚੈਨੀ ਵਾਲੀ ਅਰਜ਼ ਸੁਣ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਤੁ ਕਰੇ ਗृਹ੍ਯ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣਂ ਵੇਦਪਾਰਗਮ੍
ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ।
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਤਦਾ ਸਿਦ੍ਧੋ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋਤ੍ਤਮੌ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਉੱਡਾਣ ਭਰੀ।
ਤਤ੍ਰ ਤੌ ਵਸਤੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮੌ
ਉਥੇ, ਦੋਵੇਂ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸਦਾ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਹੇ।
ਰੁਜਾ ਤੁ ਪੀਡ੍ਯਮਾਨਃ ਸ ਦਸ਼ਮੀਂ ਚ ਦਸ਼ਾਂ ਗਤਃ
ਉਹ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਦਸਵੀਂ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਉਵਾਚ ਪੁਤ੍ਰਂ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਮਰਣੇ ਸਮੁਪਸ੍ਥਿਤੇ
ਜਦੋਂ ਮੌਤ ਨੇ ਨੇੜੇ ਆ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਤੇਨ ਪੁਤ੍ਰੇਣ ਨੀਤੋऽਸੌ ਗਂਗਾਤੀਰੇ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਉਸਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਲਿਜਾਇਆ।
ਵੇਦਾਧ੍ਯਯਨਸ਼ੀਲਃ ਸ ਪਿਤृਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਉਹ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹਨ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਸੀ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਕੇ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।
ਕਲ੍ਪਗ੍ਰਾਮੇ ਤਦਾ ਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤਸ੍ਯ ਕਨ੍ਯਾ ਸੁਮਧ੍ਯਮਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ ਕਲਪਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ, ਸਿਧ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ ਧੀ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਦ੍ਦੇਵਯੋਗੇਨ ਕਾਨ੍ਯਕੁਬ੍ਜਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਦੈਵੀ ਇਛਾ ਨਾਲ, ਕਾਨਯਕੁਬਜ ਦਾ ਵਾਸੀ ਉਥੇ ਆਇਆ।
ਪृष੍ਟੋऽਸੌ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੋ ਭਦ੍ਰੇ ਕ੍ਵ ਭਵਾਂਸ੍ਤ੍ਵਮਿਹਾਗਤਃ 162.
ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਭਲੀ ਮਹਿਲਾ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਥੋਂ ਆਏ ਹੋ?'
ਦਿਵ੍ਯਜ੍ਞਾਨੇਨ ਤਂ ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਪੂਜਯਾਮਾਸ ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਦਿਵ੍ਯ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਸਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਗृਹੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਭੋਜਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਦ੍ਵਿਜਃ
ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਸੱਸੁਰ ਦੇ ਘਰ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਲੇ ਭਗਵਤਸ੍ਤਸ੍ਯ ਅਤਿਕ੍ਸ਼ੀਣਃ ਪਿਤਾ ਤਦਾ
ਉਸ ਵੇਲੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ ਸਨ।
ਸ੍ਵਾਮਿਨ੍ਪਿਤੁਰ੍ਮੇ ਮਰਣਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਵਦਸ੍ਵ ਮਾਮ੍
ਹੇ ਮਾਲਕ, ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਮੌਤ ਕਦੋਂ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਂ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਂ ਤੇਨ ਨਿਤ੍ਯਕਾਲਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮ
ਉਹ ਸਦਾ ਹੀ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਬਣਾਏ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ।
ਪਾਦਯੋਰ੍ਵਿਦ੍ਯਤੇ ਤਚ੍ਚ ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨਂ ਚ ਪਿਤੁਸ੍ਤਵ
ਉਹ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਤੇਰੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਕੋਲ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਸ਼ੂਦ੍ਰਾਨ੍ਨੇਨ ਵਿਹੀਨਸ੍ਯ ਤਸ੍ਯ ਮृਤ੍ਯੁਰ੍ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੌਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰਸ੍ਯ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾਤ੍ਮਾਨਂ ਵਿਗਰ੍ਹਯਤ੍
ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ।
ਪਿਤੁਃ ਸਮੀਪਾਤ੍ਸ ਗਤਃ ਸ਼੍ਵਸ਼ੁਰਸ੍ਯ ਨਿਵੇਸ਼ਨਮ੍
ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੇ ਕੋਲੋਂ ਉਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਸੱਸੁਰਾਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਦੁਃਖੇਨ ਪੀਡਿਤਃ ਕ੍ਸ਼ੀਣੋ ਮਰ੍ਤ੍ਤੁਕਾਮੋ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਃ 162.
ਗਹਿਰੀ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।
ਸਨ੍ਨਿਧਾਵੁਪਲਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਗृਹੀਤਂ ਤੇਨ ਤਤ੍ਪਦਾ
ਨੇੜੇ ਪੱਥਰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਪੈਰ ਨਾਲ ਚੁੱਕ ਲਿਆ।
ਤਤਃ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਗਤੋऽਸੌ ਕਾਲਵਰ੍ਤ੍ਤਨਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਕੇ ਕਾਲ ਦੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।