ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਭੀਪ੍ਸੁਭਿਃ
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਫਲਂ ਸਮ੍ਯਗਨੁਕ੍ਰਮਵਿਧਿਂ ਵਦ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਤੇ ਢੰਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਇਦਮੇਵ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਥਾ ਪृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਹਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਕ੍ਰਮਣਂ ਪਰਮ੍
ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ—
ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍
ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੋਤ੍ਤਰਮ੍ 159.
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ऋषਯੋ ਜਗ੍ਮੁਰਭਿਵਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਮ੍
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।
ਧ੍ਰੁਵੇਣ ਸਹਿਤਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਕਾਮਯਾਨਾਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਦਿਨਮ੍
ਉਹ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲੇ।
ਮਥੁਰੋਪਕ੍ਰਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਿਕਂ ਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੌ ਉਣ ਸੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।
ਅਥ ਮਥੁਰਾਪਰਿਕ੍ਰਮਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵਃ ਅष੍ਟਮ੍ਯਾਂ ਮਥੁਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕਸ੍ਯਾਸਿਤੇ ਨਰਃ
ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਗਟਤਾ: ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕਾਲੀ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਮਨੁੱਖ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤਿਦਰ੍ਸ਼ਨਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੀਰ੍ਘਵਿष੍ਣੁਂ ਚ ਕੇਸ਼ਵਮ੍
ਉਹ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਦੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਜਾਵੇ ਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਰੂਪ ਲੰਮੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰੇ।
ਉਪਵਾਸਰਤਃ ਸਮ੍ਯਗਲ੍ਪਮੇਧ੍ਯਾਸ਼ਨੋऽਥਵਾ
ਉਹ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭੋਜਨ ਖਾਏ ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ,
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯੇਣ ਤਾਂ ਰਾਤ੍ਰਿਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਙ੍ਕਲ੍ਪ੍ਯ ਮਾਨਸੇ
ਉਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਨਾਲ ਬਿਤਾਏ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੱਕਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰੇ।
ਤਿਲਾਕ੍ਸ਼ਤਕੁਸ਼ਾਨ੍ ਗृਹ੍ਯ ਪਿਤृਦੇਵਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯਤਃ
ਤਿਲ, ਅੱਖਤ ਤੇ ਕੁਸ਼ ਲੈ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ।
ਯਥਾਨੁਕ੍ਰਮਣਂ ਤੈਸ਼੍ਚ ਧ੍ਰੁਵਾਦ੍ਯੈਰ੍ऋषਿਭਿਃ ਕृਤਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਧ੍ਰੁਵ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਹ ਸਮੱਗਰੀ ਲੈ ਕੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਿਆ ਸੀ,
ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਵਰ੍ਤ੍ਤਮਾਨਾ ਭਕ੍ਤਿਸ਼੍ਰਦ੍ਧਾਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਭਕਤੀ ਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਜਾਗਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਨਵਮ੍ਯਾਂ ਨਿਯਤਃ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰਣ ਕਰਕੇ, ਨਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ ਨਿਯਮਤ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹੇ।
ਤਥਾ ਪ੍ਰਾਰਭਯੇਦ੍ਯਾਤ੍ਰਾਂ ਯਾਵਨ੍ਨੋਦਯਤੇ ਰਵਿਃ
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰੇ, ਜਦ ਤਕ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਨਹੀਂ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪਾਦਾਵਾਚਮ੍ਯ ਹਨੁਮਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸਾਦਯੇਤ੍ 160.
ਪੈਰ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਸਾਫ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ।
ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਸਿਦ੍ਧਿਕਰ੍ਤ੍ਤਾਰਂ ਯਾਤ੍ਰਾਸਿਦ੍ਧਿਪ੍ਰਦਾਯਕਮ੍
ਉਹ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰੇ, ਜੋ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਯਥਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਯਾਤ੍ਰਾਯਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਸ੍ਤੇ ਸੁਪ੍ਰਤਿष੍ਠਿਤਾ
ਜਿਵੇਂ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਸਫਲਤਾ ਪੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ,
ਇਤਿ ਵਿਜ੍ਞਾਪ੍ਯ ਵਿਧਿਵਦ੍ਧਨੂਮਨ੍ਤਂ ਗਣੇਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਨੁਮੰਤ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਕੇ, ਗਣਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਸੁਚਿਤ ਕੀਤਾ।
ਤਥੈਵ ਪਦ੍ਮਨਾਭਂ ਤੁ ਦੀਰ੍ਘਵਿष੍ਣੁਂ ਭਯਾਪਹਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਦਮਨਾਭ, ਲੰਬੇ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਜੋ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਵੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਸੁਮਤੀਂ ਦੇਵੀਂ ਤਥੈਵ ਹ੍ਯਪਰਾਜਿਤਾਮ੍
ਵਸੁਮਤੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲਿਆ।
ਕਂਸਵਾਸਨਿਕਾਂ ਤਦ੍ਵਦੌਗ੍ਰਸੇਨਾਂ ਚ ਚਰ੍ਚ੍ਚਿਕਾਮ੍
ਕੰਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਚਰਚਿਕਾ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਜਯਦਾਂ ਦੇਵਤਾਨਾਂ ਚ ਮਾਤਰੋ ਦੇਵਪੂਜਿਤਾਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਿਲਿਆ।
ਮੌਨਵ੍ਰਤਧਰੋ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਯਾਵਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਕੋਟਿਕੇ
ਮੌਨ ਅਤੇ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਦੱਖਣੀ ਕੋਨੇ ਤੱਕ ਚੁੱਪ ਚਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਤ੍ਵਾ ਗਚ੍ਛੇਦਿਕ੍ਸ਼ੁਵਾਸਾਂ ਦੇਵਿ ਕृष੍ਣਸੁਪੂਜਿਤਾਮ੍ ਯਾਨਿ ਤੀਰ੍ਥਾਨਿ ਤਾਨ੍ਯੇਵ ਸ੍ਥਾਪਿਤਾਨਿ ਮਹਰ੍षਿਭਿਃ
ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਇਕਸ਼ੁਵਾਸਾ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਜਾਓ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਿਆ ਸੀ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਖ੍ਯਾਤਿਂ ਗਤਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸਰ੍ਵਪਾਪਹਰਾਣਿ ਚ ਅਰ੍ਕਸ੍ਥਲਂ ਵੀਰਸ੍ਥਲਂ ਕੁਸ਼ਸ੍ਥਲਮਨਨ੍ਤਰਮ੍ ।। 160.
ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਅਰਕਸਥਲ, ਵੀਰਸਥਲ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਕੁਸ਼ਸਥਲ।