ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਨਰੋ ਗਤ੍ਵਾ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦੇਵਂ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਮ੍ 158.

ਮਥੁਰਾ ਜਾ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ—

ਦੇਵਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਤੁ ਵਸੁਧੇ ਕੂਪਂ ਤੁ ਵਿਮਲੋਦਕਮ੍

ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਇੱਕ ਕੂਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਜਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ।

ਚਤੁਃਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਂ ਨਾਮ ਤ੍ਰਿषੁ ਲੋਕੇषੁ ਵਿਸ਼੍ਰੁਤਮ੍

ਉਹ 'ਚਤੁਹਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕ' ਨਾਮ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

ਤਤ੍ਰਾਥ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ

ਉਥੇ, ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨਾਮਾष੍ਟਪਂਚਾਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ, ਮਥੁਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਅਠਵਾਂ ਚੈਪਟਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

ਅਥ ਮਥੁਰਾਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾ ਵਿਧ੍ਯਾਦਿਕਮ੍ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸੁਬਹੁਸ਼ੋ ਦੇਵ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਗੁਣਵਿਸ੍ਤਰਮ੍

ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੀਤਾਂ ਬਾਰੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਸੁਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਵਡੀਆਂ ਖਾਸੀਅਤਾਂ ਵੀ ਜਾਣ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ।

ਨ ਦਾਨੈਰ੍ਨ ਤਪੋਭਿਸ਼੍ਚ ਨ ਯਜ੍ਞੈਸ੍ਤਾਦृਸ਼ਂ ਫਲਮ੍

ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਦਾਨ, ਤਪ ਜਾਂ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕਦਾ।

ਭੁਵਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰਨ੍ਤਾਯਾਸ੍ਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਕ੍ਰਮਣਂ ਹਰੇ

ਹੇ ਹਰੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ—

ਅਸ੍ਤਿ ਕਸ਼੍ਚਿਦੁਪਾਯੋऽਤ੍ਰ ਯੇਨ ਸਮ੍ਯਗਵਾਪ੍ਯਤੇ

ਕੀ ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਢੰਗ ਹੈ ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਾਸਲ ਹੋ ਸਕੇ?

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਪਰਿਕ੍ਰਮ੍ਯ ਯਥਾਧ੍ਵਾਨਂ ਪ੍ਰਮਾਣਗਣਿਤਂ ਸ਼ੁਭਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦੋਂ ਆਦੇਸ਼ਿਤ ਰਸਤੇ ਤੇ, ਨਾਪ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਦੂਰੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ—

ਭੂਮ੍ਯਾਃ ਪਰਿਕ੍ਰਮੇ ਸਮ੍ਯਕ੍ਯੋਜਨਾਨਾਂ ਪ੍ਰਮਾਣਕਮ੍

ਧਰਤੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਯੋਜਨ ਦੀ ਠੀਕ ਮਾਪ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯੇਤਾਨਿ ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਤਾਰਕਾਸ਼੍ਚ ਨਭਸ੍ਥਲੇ

ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ, ਦੇਵਤੇ, ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰੇ—

ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਲੋਮਸ਼ੇਨੈਵ ਨਾਰਦੇਨ ਧ੍ਰੁਵੇਣ ਚ

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਲੋਮਸ਼, ਨਾਰਦ ਤੇ ਧ੍ਰੂਵ—

ਏਤੈਰਨੇਕਧਾ ਦੇਵੈਃ ਸਸਾਗਰਵਨਾ ਮਹੀ

ਇਹਨਾਂ ਕਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ, ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਸਮੇਤ ਧਰਤੀ—

ਅਨ੍ਤਰਾ ਭ੍ਰਮਣੇਨੈਵ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ 159.

ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਵਿਚਕਾਰ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ—

ਯੋਗਸਿਦ੍ਧੈਸ੍ਤਥਾ ਕੈਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮਾਰ੍ਕਣ੍ਡੇਯਮੁਖੈਰਪਿ

ਅਤੇ ਕੁਝ ਜੋ ਯੋਗ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਮਾਰਕੰਡੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਵਾਂਗ—

ਅਲ੍ਪਸਤ੍ਤ੍ਵਬਲੋਪੇਤੈਃ ਪ੍ਰਾਣਿਭਿਸ਼੍ਚਾਲ੍ਪਬੁਦ੍ਧਿਭਿਃ

ਅਤੇ ਉਹ ਜੀਵ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਘੱਟ ਤਾਕਤ, ਘੱਟ ਸਮਝ ਤੇ ਘੱਟ ਜੀਵਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—

ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪੇ ਚ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਂ ਭ੍ਰਮਣਾਦ੍ਯਤ੍ਫਲਂ ਭਵੇਤ੍

ਸੱਤ ਦਵੀਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਕਰਕੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—

ਮਥੁਰਾਂ ਸਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯਸ੍ਤੁ ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਮ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਮਥੁਰਾ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—

ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਸਰ੍ਵਕਾਮਾਨਭੀਪ੍ਸੁਭਿਃ

ਇਸ ਲਈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ—

ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਫਲਂ ਸਮ੍ਯਗਨੁਕ੍ਰਮਵਿਧਿਂ ਵਦ

ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਤੇ ਢੰਗ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦੱਸੋ।

ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਇਦਮੇਵ ਪੁਰਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਯਥਾ ਪृष੍ਟਾ ਤ੍ਵਯਾ ਹ੍ਯਹਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ।

ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪੁਰਾਣੋਕ੍ਤਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨੁਕ੍ਰਮਣਂ ਪਰਮ੍

ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ—

ਸਰ੍ਵਦੇਵੇषੁ ਯਤ੍ਪੁਣ੍ਯਂ ਸਰ੍ਵਤੀਰ੍ਥੇषੁ ਯਤ੍ਫਲਮ੍

ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ ਜੋ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ,

ਯਤ੍ਫਲਂ ਲਭ੍ਯਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾਸ੍ਤਸ੍ਮਾਚ੍ਛਤਗੁਣੋਤ੍ਤਰਮ੍ 159.

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਇੱਥੇ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ।

ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ऋषਯੋ ਜਗ੍ਮੁਰਭਿਵਾਦ੍ਯ ਸ੍ਵਯਮ੍ਭੁਵਮ੍

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਵਯੰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਥੋਂ ਚਲੇ ਗਏ।

ਧ੍ਰੁਵੇਣ ਸਹਿਤਾਸ਼੍ਚਾਸਨ੍ਕਾਮਯਾਨਾਸ੍ਤੁ ਤਦ੍ਦਿਨਮ੍

ਉਹ ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਿਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਯਾਤਰਾ 'ਤੇ ਨਿਕਲੇ।

ਮਥੁਰੋਪਕ੍ਰਮਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸਰ੍ਵਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ

ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਦਿਕਂ ਨਾਮੈਕੋਨषष੍ਟ੍ਯਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਸੌ ਉਣ ਸੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।