ਆਦਿਤ੍ਯਾਨਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕ੍ਰੀਡਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੇਡ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ,
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਥੇ ਫਿਰ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਮਥੁਰਾਪ੍ਰਾਦੁਰ੍ਭਾਵੋ ਨਾਮ षਟ੍ਪਂਚਾਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਵਿਚ, 'ਮਥੁਰਾ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ' ਨਾਂ ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੌ ਛਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮੁਕਿਆ।
ਅਥ ਮਲਯਾਰ੍ਜੁਨਤੀਰ੍ਥਾਦਿਸ੍ਨਾਨਾਦਿਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ ਯਮੁਨਾਪਾਰਮੁਲ੍ਲਙ੍ਘ੍ਯ ਤਤ੍ਰੈਵ ਚ ਮਹਾਮੁਨੇ
ਹੁਣ ਮਲਯਾਰਜੁਨ ਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ 'ਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਆਦਿਕ ਦੀ ਵਡਿਆਈ: ਉਥੇ ਹੀ, ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ,
ਪਰ੍ਯਸ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਕਟਂ ਭਿਨ੍ਨਭਾਣ੍ਡਕੁਟੀਘਟਮ੍
ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਥ ਉਲਟ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਘੜੇ ਤੇ ਮਟਕੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਸਨ।
ਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ਼ੁਕ੍ਲਪਕ੍ਸ਼ਸ੍ਯ ਜ੍ਯੇष੍ਠਮਾਸੇ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ,
ਜ੍ਯੇष੍ਠਸ੍ਯ ਸ਼ੁਕ੍ਲਦ੍ਵਾਦਸ਼੍ਯਾਂ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਸੁਨਿਯਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸੁਧੀ ਦਵਾਦਸੀ ਨੂੰ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਨਸਾਨ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਮੁਨਾਸਲਿਲੇ ਸ੍ਨਾਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਭੂਤ੍ਵਾ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਅਪਿ ਚਾਸ੍ਮਤ੍ਕੁਲੇ ਜਾਤਃ ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਸਲਿਲੇ ਪ੍ਲੁਤਃ
ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜੰਮੇ ਹੋਏ, ਜੇ ਕੋਈ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਗਾਯਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰਃ ਪਰਲੋਕਗਤਾਃ ਸਦਾ
ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਉਂ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਧਨ੍ਯੋऽਸੌ ਪਿਣ੍ਡਨਿਰ੍ਵਾਪਂ ਯਮੁਨਾਯਾਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ
ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਧੰਨ ਹੈ ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਦੇਵਿ ਰੁਦ੍ਰਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਰੁਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਮਮ ਲੋਕਂ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ 157.
ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇऽਹਰਹਸ੍ਤਤ੍ਰ ਆਦਿਤ੍ਯਾਃ ਸ਼ੁਭਕਾਰਿਣਃ
ਉੱਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸੁਭਕਾਰੀ ਆਦਿਤਯਾ ਦਿੱਸਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਪਾਪਵਿਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਃ ਸੂਰ੍ਯਲੋਕਂ ਵ੍ਰਜੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰ੍ਕਸ੍ਥਲਸਮੀਪੇ ਤੁ ਕੂਪਂ ਤੁ ਵਿਮਲੋਦਕਮ੍
ਸੂਰਜ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇਕ ਕੁਆ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਪਾਣੀ ਬਿਲਕੁਲ ਸੁੱਧ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨੇਨ ਵਸੁਧੇ ਸ੍ਵਚ੍ਛਨ੍ਦਗਮਨਾਲਯਃ
ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਮਰਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਘਰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵੀਰਸ੍ਥਲਂ ਨਾਮ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪਰਂ ਮਮ
ਉੱਥੇ 'ਵੀਰਸਥਲ' ਨਾਮ ਦੀ ਮੇਰੀ ਇਕ ਗੁਪਤ ਤੇ ਉੱਤਮ ਜਗ੍ਹਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਨਾਨਮੇਕਰਾਤ੍ਰੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਉੱਥੇ ਇਕ ਰਾਤ ਰਹਿ ਕੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ,
ਅਥਾऽਤ੍ਰ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਫਿਰ ਜਦ ਉਹ ਉੱਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਦੇਵਿ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਖ੍ਯਾਤਾ ਏਤੇ ਪਞ੍ਚ ਦੇਸ਼ਾ ਮਹਾਪਾਪਵਿਨਾਸ਼ਨਾਃ 157.
ਇਹ ਪੰਜ ਜਗ੍ਹਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਗੋਪੀਸ਼੍ਵਰੋ ਨਾਮ ਮਹਾਪਾਤਕਨਾਸ਼ਨਃ
ਉੱਥੇ 'ਗੋਪੀਸ਼ਵਰ' ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਪ੍ਯੋ ਰੂਪਾਣਿ ਚਕ੍ਰੇ ਚ ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੀਡਨਕੇ ਹਰਿਃ
ਉੱਥੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਖੇਡ ਲਈ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ ਸਨ।
ਸ਼ਕਟਂ ਚ ਤਦਾ ਭਿਨ੍ਨਂ ਘਟਭਾਣ੍ਡਕੁਟੀਰਕਮ੍
ਉਸ ਵੇਲੇ ਰਥ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਮਟਕਿਆਂ ਤੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਝੋਪੜੀ ਵੀ ਢਹਿ ਗਈ।
ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਹਿ ਧਰ੍ਮੇਣ ਵ੍ਯਾਜੇਨ ਚ ਸੁਗੋਪਿਤਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ ਝੂਠੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ।
ਗੋਪਵੇषਧਰਂ ਦੇਵਮਭਿषੇਕਂ ਚਕਾਰ ਹ
ਉਹ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਵਾਲਾ ਵੈਸ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ।
ਗੋਪੀਮਣ੍ਡਲਪਾਤੇਨ ਸ੍ਨਾਪਿਤੋ ਹੇਮਕੁਣ੍ਡਲਃ
ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਗੇੜ ਵਿਚੋਂ ਨ੍ਹਾਇਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਗੋਪੀਸ਼੍ਵਰਂ ਦੇਵਂ ਮਾਤਲਿਃ ਸ੍ਥਾਪ੍ਯ ਪੂਜਿਤਮ੍
ਉਥੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।
ਸਪ੍ਤਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਂ ਨਾਮ ਕੂਪਂ ਤੁ ਵਿਮਲੋਦਕਮ੍
ਉਥੇ ਸਪਤਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਕੂਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਬਹੁਤ ਸਾਫ ਹੈ।