ਤ੍ਵਯਾ ਵਿਵਾਹਿਤਾ ਰਾਜਨ੍ਨ ਚ ਮਾਂ ਵਿਜਹਾਤ੍ਸ੍ਮृਤਿਃ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਕਦੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਨਹੀਂ ਗਈ।
ਧਾਰਾਪਤਨਕੇ ਤੀਰ੍ਥੇ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਜੀਵਿਤਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਧਾਰਾਪਤਨਕ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੀ।
ਸ੍ਵਾਂ ਚਾਪ੍ਯਕਥਯਤ੍ਤਸ੍ਯੈ ਯਥਾ ਸਂਯਮਨੇ ਮृਤਃ 154.
ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਦੱਸੀ, ਕਿ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਯਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ ਸੀ।
ਮਾਂ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੌ ਨਿਯਮਤਸ੍ਤਤ੍ਰੈਵ ਨਿਧਨਂ ਗਤੌ
ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਕਦੀਰ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋ ਗਈ।
ਏਤਤ੍ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਦੇਵਿ ਆਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਯਦਭੂਨ੍ਮਹਤ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਚੰਭੇ ਵਾਲਾ ਘਟਨਾ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਾਕਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਪਾਪੋ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਵਿष੍ਣੁਲੋਕਮਵਾਪ੍ਨੋਤਿ ਦਿਵ੍ਯਮੂਰ੍ਤਿਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭੁਜਃ
ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਦਿਵਿਆ ਸਰੂਪ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਥੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸੁਰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਅਥਾऽਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਥੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁष੍ਵ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਨਿਯਤੋ ਨਿਯਤਾਸ਼ਨਃ
ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਰਹਿ ਕੇ ਤੇ ਨਿਯਮਤ ਖਾਣਾ ਖਾ ਕੇ—
ਸੋਮਤੀਰ੍ਥੇ ਤੁ ਵਸੁਧੇ ਪਵਿਤ੍ਰੇ ਯਮੁਨਾਮ੍ਭਸਿ 154.
ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੋਮ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ—
ਤਤ੍ਰਾਭਿषੇਕਂ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਪਰਿਨਿष੍ਠਿਤਃ
ਉਥੇ, ਆਪਣਾ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਥੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤੋ ਨਰੋ ਦੇਵਿ ਅਵਰ੍ਣੋऽਪਿ ਯਤਿਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਜਾਤ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਨਿਆਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕੁਰੁਤੇ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤ੍ਰਿਰਾਤ੍ਰੋਪੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਜੋ ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਇਥੇ ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਯੇ ਸ੍ਨਾਨ੍ਤਿ ਨਿਯਤਾਸ੍ਤੇषਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗੋ ਨ ਦੁਰ੍ਲਭਃ
ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦੇ ਨੇ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੁੱਗਰਤ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਨਹੀਂ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸृष੍ਟਿਕਾਲੇ ਤੁ ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਪੁਰਾ
ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ 'ਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਇਹ ਥਾਂ ਬਣਾਈ ਸੀ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਦਿਵਂ ਯਾਨ੍ਤਿ ਯੇ ਮृਤਾਸ੍ਤੇऽਪੁਨਰ੍ਭਵਾਃ
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਜਿਹੜੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਨੇ, ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਸੁੱਗਰਤ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਯਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤਾਨ੍ਮਨੁष੍ਯਾਂਸ਼੍ਚ ਵਿਘ੍ਨਰਾਜੋ ਨ ਪੀਡਯੇਤ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਨ੍ਹਾ ਲੈਂਦੇ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਘਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕੋਈ ਤਕਲੀਫ਼ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਤਸ੍ਮਿਂਸ੍ਤੀਰ੍ਥਵਰੇ ਸ੍ਨਾਤਂ ਨ ਪੀਡਯਤਿ ਵਿਘ੍ਨਰਾਟ੍ 154.
ਉਸ ਚੰਗੇ ਤੀਰਥ 'ਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਵਾਘਾ ਦਾ ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਪੀੜਦਾ।
ਅਵਿਘ੍ਨਂ ਕੁਰੁਤੇ ਤਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਪਾਰ੍ਵਤੀਸੁਤਃ
ਪਾਰਵਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ ਨੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸਦੇ ਰਾਹ ਚੋਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤਃ ਪਰੇ ਕੋਟਿਤੀਰ੍ਥੇ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਪਰਮਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਕੋਟੀ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਥਾਤ੍ਰ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਁਲ੍ਲੋਭਮੋਹਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਥੇ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਤਃ ਪਰਂ ਸ਼ਿਵਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਮਰ੍ਦ੍ਧਕ੍ਰੋਸ਼ਂ ਤੁ ਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਉਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਅੱਧਾ ਕੋਸ ਦੂਰ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਤ੍ਵਾ ਚ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਮਾਥੁਰਂ ਲਭਤੇ ਫਲਮ੍
ਉਥੇ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਤੇ ਪੀ ਕੇ, ਮਥੁਰਾ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਮਥੁਰਾਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯੇ ਯਮੁਨਾਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵੋ ਨਾਮ ਚਤੁष੍ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ 'ਯਮੁਨਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਚੌਂਵੀਂ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥਾऽਕ੍ਰੂਰਤੀਰ੍ਥਪ੍ਰਭਾਵਃ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਰ੍ਤ੍ਤ੍ਯਲੋਕੇ ਸੁਦੁਰ੍ਲਭਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਫਿਰ ਅਕ੍ਰੂਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਇਨਸਾਨੀ ਲੋਕ ਵਿਚ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਰਲਾ ਹੈ।