ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਚ੍ਚ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੇ, ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਲੋਹਾਰ੍ਗਲਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕਪਂਚਾਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾਰਗਲਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਇਕਸੌ ਇਕਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਮਥੁਰਾਤੀਰ੍ਥ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਲੋਹਾਰ੍ਗਲਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਜਦ ਲੋਹਾਰਗਲਾ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣੀ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇਹ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।'
ਤਵ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਚ ਦਾਸੀ ਚ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਙ੍ਗਤਾ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਚੇਲੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਤਵ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਦ੍ਦੇਵ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਕਨਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠੀ ਹਾਂ।
ਜਗਦ੍ਧਾਤੁਰ੍ਜਗਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਕृਤੇ ਨ ਹਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਮੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਾਹ੍ਲਾਦੋ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਵਦ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਸਮਾਨਂ ਮਥੁਰਾਯਾ ਹਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਮ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਸੂਤ ਉਵਾਚ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯ ਸ਼ਿਰਸਾ ਦੇਵੀ ਵਰਾਹਂ ਪੁਨਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਦੇਵੀ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੂੰ ਸਵਾਲ ਕੀਤਾ।
ਪृਥਿਵ੍ਯੁਵਾਚ ਏਤਾਨ੍ਹਿਤ੍ਵਾ ਮਹਾਭਾਗ ਮਥੁਰਾਂ ਕਿਂ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਤਿ ।। 152.
ਪ੍ਰਥਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਹੇ ਵੱਡੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਹੋਰ ਸਭ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਹੀ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ?
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਮਥੁਰੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਂ ਤਸ੍ਮਾਨ੍ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਰਂ ਮਮ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮਥੁਰਾ ਇਸ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ।
ਸਾ ਰਮ੍ਯਾ ਚ ਸੁਸ਼ਸ੍ਤਾ ਚ ਜਨ੍ਮਭੂਮਿਸ੍ਤਥਾ ਮਮ
ਉਹ ਥਾਂ ਸੋਹਣੀ ਵੀ ਹੈ, ਵਧੀਆ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਜਨਮਭੂਮੀ ਵੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਵਾਸੀ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਨਾਸ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਦੇਵਿ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਦਿਨੇ ਦਿਨੇ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਉਹ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਦੇਵਿ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਕ੍ਸ਼ਣੇਨ ਹਿ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਲ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਫਲਂ ਲਭਤੇ ਦੇਵਿ ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਲਈ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਉਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮੂਢੋ ਭ੍ਰਮਤਿ ਸਂਸਾਰੇ ਮੋਹਿਤੋ ਮਮ ਮਾਯਯਾ
ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਆ ਹੋਇਆ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇਨੋਚ੍ਚਾਰਿਤਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸੋऽਪਿ ਪਾਪੈਃ ਪ੍ਰਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਇਹ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮਥੁਰਾਯਾਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਸੁਪ੍ਤੇ ਚੈਵ ਜਨਾਰ੍ਦਨੇ
ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਲੋਕ ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਸਮੇਂ ਇਥੋਂ ਜਾਂਦੇ ਹਨ,
ਤृਪ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਯਾਨ੍ਤਿ ਪਿਤਰੋ ਯਾਵਤ੍ਸ੍ਥਿਤ੍ਯਗ੍ਰਜਨ੍ਮਨਃ 152.
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਤਕ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੇऽਪਿ ਯਾਨ੍ਤਿ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਵਿਨਾ ਸਾਂਖ੍ਯੇਨ ਯੋਗੇਨ ਮਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸਾਂਖਿਆ ਜਾਂ ਜੋਗ ਦੇ ਬਿਨਾ ਵੀ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਬਲਿਭਿਕ੍ਸ਼ਾਪ੍ਰਦਾਤਾਰੋ ਦੇਵਾਸ੍ਤੇ ਨਰਵਿਗ੍ਰਹਾਃ
ਜੋ ਭੇਟਾਂ ਜਾਂ ਭਿਖ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ ਹਨ।
ਯਯਾਤਿਭੂਪਵਂਸ਼ਾਚ੍ਚ ਕ੍ਸ਼ਤ੍ਰਿਯਃ ਕੁਲਵਰ੍ਦ੍ਧਨਃ
ਯਯਾਤੀ ਰਾਜੇ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਜੋ ਖ਼ਤਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਦੀ ਵਾਧੂ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਚਤੁਰ੍ਵਿਧਾਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਸ੍ਥਾਸ੍ਯਾਮਿ ऋषਿਭਿਃ ਸ੍ਤੁਤਃ
ਮੈਂ ਚਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਿੱਫ਼ਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਥੇ ਟਿਕਾਂਗਾ।
ਏਕਾ ਚਨ੍ਦਨਸਙ੍ਕਾਸ਼ਾ ਦ੍ਵਿਤੀਯਾ ਕਨਕਪ੍ਰਭਾ
ਇੱਕ ਰੂਪ ਚੰਦਨ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਦੂਜਾ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਤ੍ਰ ਗੁਹ੍ਯਾਨਿ ਨਾਮਾਨਿ ਭਵਿष੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਮ ਪ੍ਰਿਯੇ
ਉਥੇ, ਮੇਰੇ ਗੁਪਤ ਨਾਂ ਹੋਣਗੇ, ਹੇ ਪ੍ਰੀਤਮ।
ਯਤ੍ਰਾਹਂ ਪਾਤਯਿष੍ਯਾਮਿ ਦ੍ਵਾਤ੍ਰਿਂਸ਼ਤ੍ਤੁ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਬੱਤੀ ਦੋ ਗਿਰਾਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਧਰਤੀ।