ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ षष੍ਠਕਾਲੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੇ ਦਿਨ ਰਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਮਾਕੁਣ੍ਡਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਰਂ ਮਮ
ਉਹ ਥਾਂ ਉਮਾਂ ਦਾ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੱਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਮੁਂਚੇਤ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਫਿਰ, ਦੱਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵੈ ਕੁਣ੍ਡਂ ਯਤ੍ਰ ਚੋਦ੍ਵਾਹਿਤਾ ਉਮਾ
ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਿਸ੍ਰੋ ਧਾਰਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿਮਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ 151.
ਇੱਥੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉੱਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ,
ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਤੁ ਵੇਦਾ ਯਤ੍ਰ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ ਓਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸਨ।
ਤਤਃ ਪੂਰ੍ਵੇਣ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਸਮਾ ਧਾਰਾ ਪਤੇਚ੍ਛੁਭਾ
ਉਸ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਵੀ ਇਕ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਸਮਾਨ ਧਾਰਾ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਪੁਨਰਸ੍ਯੋਤ੍ਤਰੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਸੁਵਰ੍ਣਸਦृਸ਼ੋਪਮਾ
ਫਿਰ, ਇਸ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇਕ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪਸ਼੍ਚਿਮਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇਨ ਯਜੁਰ੍ਵੇਦੇਨ ਸਂਯੁਤਾ
ਫਿਰ, ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਇਕ ਧਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਏਕਾ ਧਾਰਾ ਪਤਤ੍ਯਤ੍ਰ ਇਨ੍ਦ੍ਰਗੋਪਕਸਨ੍ਨਿਭਾ
ਇੱਥੇ ਇਕ ਧਾਰਾ ਵਗਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜੇ ਵਰਗੀ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸਹ ਮੋਦਤੇ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਿਕਾਮੇਨ ਮਰ੍ਤ੍ਯੇਨ ਗਨ੍ਤਵ੍ਯਂ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ 151.
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਿੱਧੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਨ ਤਸ੍ਯ ਕਰ੍ਮ ਵਿਦ੍ਯੇਤ ਸ ਏਵਮਪਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਸ ਲਈ ਫਿਰ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੀ ਰਹਿ ਜਾਵੇ।
ਪਵਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰਂ ਤੁ ਨ ਦੇਯਂ ਯਸ੍ਯ ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍
ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਤਾਰਿਤਾਨਿ ਕੁਲਾਨਿ ਸ੍ਯੁਰੁਭਯਤ੍ਰ ਦਸ਼ਾਪਿ ਚ
ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਦਸ-ਦਸ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤਰ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਦੀਚ੍ਛੇਤ੍ਪਰਮਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਰ੍ਵਸਂਸਾਰਮੋਕ੍ਸ਼ਣੀਮ੍
ਜੇ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ, ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ,
ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਪਦ੍ਮਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿ ਗੁਹ੍ਯਂ ਯਚ੍ਚ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੇ, ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ।
ਇਤਿ ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹਪੁਰਾਣੇ ਭਗਵਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਲੋਹਾਰ੍ਗਲਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਨਾਮੈਕਪਂਚਾਸ਼ਦਧਿਕਸ਼ਤਤਮੋऽਧ੍ਯਾਯਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਲੋਹਾਰਗਲਾ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਇਕਸੌ ਇਕਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।
ਅਥ ਮਥੁਰਾਤੀਰ੍ਥ ਪ੍ਰਸ਼ਂਸਾ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੇਵਸ੍ਯ ਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਲੋਹਾਰ੍ਗਲਨਿਵਾਸਿਨਃ
ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ: ਜਦ ਲੋਹਾਰਗਲਾ ਦੇ ਵਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣੀ—
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਦੇਵੇਸ਼ ਸ਼੍ਰੁਤਂ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹੌਜਸਮ੍
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: 'ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਇਹ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਸੁਣੀ ਗਈ ਹੈ।'
ਤਵ ਸ਼ਿष੍ਯਾ ਚ ਦਾਸੀ ਚ ਤ੍ਵਾਮਹਂ ਸ਼ਰਣਙ੍ਗਤਾ
ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਚੇਲੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੀ ਦਾਸੀ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਸਰਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਤਵ ਸਮ੍ਭਾਵਨਾਦ੍ਦੇਵ ਜਾਤਾਸ੍ਮਿ ਕਨਕੋਜ੍ਜ੍ਵਲਾ
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਉਠੀ ਹਾਂ।
ਜਗਦ੍ਧਾਤੁਰ੍ਜਗਚ੍ਛਾਸ੍ਤ੍ਰਕृਤੇ ਨ ਹਿ ਪਰਿਸ਼੍ਰਮਃ
ਜਗਤ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਜਗਤ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ।
ਇਤਿ ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਮੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਾਹ੍ਲਾਦੋ ਹृਦਿ ਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਵੱਸ ਰਹੀ ਹੈ।
ਤੀਰ੍ਥਂ ਤਦ੍ਵਦ ਕਲ੍ਯਾਣਂ ਤੀਰ੍ਥਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਸਮਾਨਂ ਮਥੁਰਾਯਾ ਹਿ ਪ੍ਰਿਯਂ ਮਮ ਵਸੁਨ੍ਧਰੇ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।