ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਲੋਕਮਾਸਾਦ੍ਯ ਮੋਦਤੇ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ ।੪੩ ਵਾਸਿष੍ਠਂ ਲੋਕਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚ ਧਾਰਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿਮਕੂਟਵਿਨਿਃਸृਤਾਃ
ਇਥੇ ਪੰਜ ਧਾਰਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਮਾਲੇ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸ ਤਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛੇਦ੍ਵੈ ਭੂਮੇ ਯਤ੍ਰ ਪਂਚਸ਼ਿਖੋ ਮੁਨਿਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਉਸ ਧਰਤੀ ਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੰਜਸ਼ਿਖ ਮੁਨੀ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।
ਪਂਚਚੂਡਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਸ ਯਾਤਿ ਪਰਮਾਂ ਗਤਿਮ੍
ਪੰਜਚੂੜਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤ ਧਾਰਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿਮਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਥੇ ਸੱਤ ਧਾਰਾਂ ਪੈਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਮਾਵਤ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵਸਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੋਦਤੇ ऋषਿਲੋਕੇषੁ ऋषਿਕਨ੍ਯਾਭਿਸਂਵृਤਃ
ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਿਸ਼ੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਪ੍ਤਰ੍षੀਨ੍ਸ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮੋਦਤੇ ਮਮ ਸਂਸ੍ਥਿਤਃ 151.
ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਧਾਰਾ ਪਤਤ੍ਯੇਕਾ ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਸ਼੍ਰਿਤਾ ਨਦੀ
ਉਥੇ ਇਕੋ ਇਕ ਧਾਰਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਰਭੰਗ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਨਦੀ ਹੈ।
ਮੋਦਤੇ ਤਸ੍ਯ ਲੋਕੇषੁ ऋषਿਕਨ੍ਯਾਪ੍ਰਮੋਦਿਤਃ
ਉਹ ਉਥੇ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਰਭਙ੍ਗਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਸ਼ਰਭੰਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।
ਭੂਮਿਂ ਨੀਤ੍ਵਾ ਜਲਂ ਤਤ੍ਰ ਤਿष੍ਠਤ੍ਯੇਵ ਵਰਾਨਨੇ
ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਉਥੇ ਪਾਣੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੋਹਣੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ।
ਗਚ੍ਛਤ੍ਯਙ੍ਗਿਰਸੋ ਲੋਕਂ ਸੁਖਭਾਗੀ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਅੰਗਿਰਸ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਅਗ੍ਨਿਲੋਕਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਅੱਗ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਾ ਚੈਕਾ ਪਤਤ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿਮਕੂਟਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾ
ਇਥੇ ਇੱਕ ਧਾਰ ਹਿਮਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਲੋਕਂ ਮੁਨਿਕਨ੍ਯਾਭਿਮੋਦਿਤਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸੋऽਪਿ ਯਾਤਿ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਬृਹਸ੍ਪਤਿਮ੍
ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਉੱਚੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਧਾਰਾ ਚੈਕਾ ਪਤਤ੍ਯਤ੍ਰ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਹਿਮਸਂਸ਼੍ਰਯਾਤ੍ 151.
ਇਥੇ ਇੱਕ ਧਾਰ ਹਿਮਪਹਾੜੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੋਈ ਵਗਦੀ ਹੈ।
ਗਤ੍ਵਾ ਬृਹਸ੍ਪਤੇਰ੍ਲੋਕਂ ਮੁਨਿਕਨ੍ਯਾਭਿਮੋਹਿਤਃ
ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਮਮ ਕਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਤ੍ਤਿਕੇਯਸ੍ਯ ਕੁਣ੍ਡਂ ਤੁ ਗੁਹ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰਂ ਪਰਂ ਮਮ
ਕਾਰਤਿਕੇ ਦਾ ਕੁੰਡ ਮੇਰਾ ਗੁਪਤ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ षष੍ਠਕਾਲੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੇ ਦਿਨ ਰਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਂਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਚਾਨ੍ਦ੍ਰਾਯਣਂ ਸ਼ੁਚਿਃ
ਫਿਰ, ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰ ਕੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਉਮਾਕੁਣ੍ਡਮਿਤਿ ਖ੍ਯਾਤਂ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਕ੍ਸ਼ੇਤ੍ਰੇ ਪਰਂ ਮਮ
ਉਹ ਥਾਂ ਉਮਾਂ ਦਾ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੱਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਪ੍ਰਮੁਂਚੇਤ ਦਸ਼ਰਾਤ੍ਰੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਫਿਰ, ਦੱਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਮਹੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਯ ਵੈ ਕੁਣ੍ਡਂ ਯਤ੍ਰ ਚੋਦ੍ਵਾਹਿਤਾ ਉਮਾ
ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਤਿਸ੍ਰੋ ਧਾਰਾਃ ਪਤਨ੍ਤ੍ਯਤ੍ਰ ਹਿਮਵਤ੍ਪਰ੍ਵਤਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ 151.
ਇੱਥੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਨਾਨਂ ਤੁ ਕੁਰ੍ਵੀਤ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਹੋषਿਤੋ ਨਰਃ
ਉੱਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਮੁਞ੍ਚਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਕृਤ੍ਵਾ ਕਰ੍ਮ ਸੁਦੁष੍ਕਰਮ੍
ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕੰਮ ਕਰ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ,
ਪ੍ਰਖ੍ਯਾਤਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਕੁਣ੍ਡਂ ਤੁ ਵੇਦਾ ਯਤ੍ਰ ਸਮੁਤ੍ਥਿਤਾਃ
ਇਹ ਓਹੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਬ੍ਰਹਮਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸਨ।