ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਾਣ੍ਡੁਰਸਂਕਾਸ਼ੋ ਵਨਮਾਲੀ ਹਲਾਯੁਧਃ
ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਸੁਫੈਦ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ਪਿष੍ਯਤਿ ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਥੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਗੇ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਮ ਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ,
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਰੂਪਯੌਵਨਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੋਭਾਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ,
ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਮਤਥ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਜਦ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਰਭ ਬਣਾਇਆ।
ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਾ ਤ੍ਵਿਯਂ ਬਾਲਾ ਮੁਨੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ।
ਉਵਾਚ ਤਰ੍ਹਿ ਤੇ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ਮੁਸਲਂ ਕੁਲਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇਕ ਮੁਸਲ ਜਨਮੇਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਃ ਸ਼ਾਪਂ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਮਾਰਕਾਃ 149.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ—
ਤਤਸ੍ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਾਨ੍ ਪृष੍ਟਵਾਨਹਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਆਏ ਹੋਏ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਚ੍ਚ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਮੇ ਵृष੍ਣ੍ਯਾਦੇਃ ਸ਼ਾਪਕਾਰਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਆਦਿਕ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸੁਖਾਵਹੇ
ਦਵਾਰਕਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ,
ਸਮੁਦ੍ਰਤੀਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਕਰ੍ਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਸੀ,
ਮੋਦਤੇ ਨਾਕਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਕੁਲੇ
ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਲੋਕਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਫਲੈਃ ਸ਼ੋਭਨੈਃ ਕੁਮ੍ਭਾਕृਤਿਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਫਲੈਃ
ਬਹੁਤੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਘੜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ,
ਫਲਂ ਨ ਲਭਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਗਵਤਂ ਨਰਮ੍
ਭਗਵਤ ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਤੇ ਲਭਨ੍ਤੇ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਮ ਕਰ੍ਮਣਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ 149.
ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁਜਾ ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਗਲੋਭਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।
ਮੋਦਤੇ ਸਪ੍ਤਦ੍ਵੀਪੇषੁ ਗੁਹ੍ਯਾਨਿ ਚ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਉਹ ਸੱਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਲੁਕਵੇਂ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਸਂਗਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਜੋ ਸਾਰੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭਾਸੇ ਯਤ੍ਰ ਸ਼ृਣ੍ਵਨ੍ਤਿ ਸਾਗਰੇ ਨ ਮ (ਗ) ਰਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਪ੍ਰਭਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਲੋਕ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਪਰ ਮਗਰਮੱਛ ਵੱਲ ਨਹੀਂ।
ਅਥਾਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍ਪਿਣ੍ਡਾਨ੍ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇ ਸਲਿਲੇ ਨਰਃ
ਫਿਰ ਇੱਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੁੱਤਰੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਅਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਚ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਏਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਉਹ ਨਾ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ, ਉਹ ਪਿੰਡ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗੱਲ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਨਾਂ ਚ ਗृਹ੍ਣਨ੍ਤਿ ਪਿਣ੍ਡਮੇਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਧਰਮੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੰਡ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਗਾਧਸ੍ਯਾਪ੍ਯਪਾਰਸ੍ਯ ਕ੍ਰੋਸ਼ਵਿਸ੍ਤਾਰ ਏਵ ਚ
ਚਾਹੇ ਪਾਣੀ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਡੂੰਘਾ ਤੇ ਅੰਤ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ, ਇਕ ਹੱਥ ਦੀ ਚੌੜਾਈ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ—
ਮੋਦਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕੇ ਸ ਏਵਮੇਤਨ੍ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਗੱਲ ਹੈ।
ਸ਼ਕ੍ਰਲੋਕਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕਂ ਸ ਗਚ੍ਛਤਿ 149.
ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪਸ਼੍ਯੇਤ੍ਪਾਪਕਰ੍ਮਾ ਵੈ ਸ਼ੁਭਕਰ੍ਮੈਵ ਪਸ਼੍ਯਤਿ
ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ; ਸਿਰਫ਼ ਚੰਗੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੀ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।