ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਮਮ ਚਿਤ੍ਤਸ੍ਯ ਪਰਮਾ ਜਾਤਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਰਨੁਤ੍ਤਮਾ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਅਟੱਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ ਹੈ।
ਨਾਰਾਚਧਾਰਾਵਰਣਾਸਿਧਾਰੀ ਸੁਰਰਿਪੁਵਧਕਾਰੀ ਧਰਣੀਧਰਃ
ਜੋ ਤੀਖੀ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਥਾਮਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਹਿ ਗੁਣਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਂ ਸ੍ਤੁਤਸ੍ਵਾਮਿਨਿ ਮਚ੍ਛ੍ਰੁਤਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਗੁਣ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਚਾਨ੍ਯਤ੍ਤੇ ਗੁਹ੍ਯਂ ਪਾਪਭਯਾਪਹਮ੍
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਇਕ ਗੁਪਤ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਾਪਰਂ ਯੁਗਮਾਸਾਦ੍ਯ ਯਾਦਵਾਨਾਂ ਕੁਲੋਦ੍ਵਹਃ
ਜਦੋਂ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਆਇਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ—
ਦ੍ਵਾਰਕੇਤਿ ਚ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਪੁਰੀ ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਥਿਤਾऽਭਵਤ੍
ਉਥੇ ਇਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਸ ਗਿਆ, ਜੋ ਦਵਾਰਕਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ।
ਪਂਚਯੋਜਨਵਿਸ੍ਤਾਰਾ ਦਸ਼ਯੋਜਨਮਾਯਤਾ
ਉਹ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਤੇ ਦਸ ਯੋਜਨ ਲੰਮਾ ਸੀ।
ਭਾਰਾਵਤਰਣਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਦੇਵਾਨਾਂ ਸੁਮਹਤ੍ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਘਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਵਰਾਰੋਹੇ ਈਸ਼੍ਵਰਃ ਸਦृਸ਼ੋ ਮਮ 149.
ਹੇ ਸੋਹਣੀ, ਉਥੇ ਇਕ ਐਸਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇਗਾ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ਾਪਾਭਿਸਨ੍ਤਾਪਾਦ੍ਦ੍ਵਾਰਕਾਵਾਸਿਨੋ ਧਰੇ
ਹੇ ਧਰਤੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦੁੱਖ ਕਾਰਨ, ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਵਸਨੀਕ—
ਚਨ੍ਦ੍ਰਪਾਣ੍ਡੁਰਸਂਕਾਸ਼ੋ ਵਨਮਾਲੀ ਹਲਾਯੁਧਃ
ਉਹ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਾਈ ਹੋਈ ਸੀ ਅਤੇ ਹਲ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਚੰਨ ਵਰਗੇ ਸੁਫੈਦ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ।
ਨਾਰਾਯਣਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਕਾਮਾ ਵਸੁਨ੍ਧਰਾ
ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ।
ਧਰਣ੍ਯੁਵਾਚ ਸ਼ਪਿष੍ਯਤਿ ਕਥਂ ਤਤ੍ਰ ਦੁਰ੍ਵਾਸਾਸ੍ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮੇ
ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਉਥੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਗੇ? ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਦੱਸੋ।
ਸ਼੍ਰੀਵਰਾਹ ਉਵਾਚ ਰੂਪਯੌਵਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾ ਮਮ ਭੋਗਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ,
ਤਸ੍ਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਮਹਾਭਾਗੋ ਰੂਪਯੌਵਨਦਰ੍ਪਿਤਃ
ਉਸ ਦਾ ਸੋਭਾਵਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਨੌਜਵਾਨੀ ਉੱਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦਾ ਸੀ,
ਤੇਨੈਵ ਕ੍ਰੀਡਮਾਨੇਨ ਕृਤ੍ਵਾ ਗਰ੍ਭਮਤਥ੍ਯਤਃ
ਉਹ ਜਦ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਗਰਭ ਬਣਾਇਆ।
ਪੁਤ੍ਰਕਾਮਾ ਤ੍ਵਿਯਂ ਬਾਲਾ ਮੁਨੇ ਤਤ੍ਪ੍ਰਬ੍ਰਵੀਹਿ ਮੇ
ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਹੇ ਮੁਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਦੱਸ।
ਉਵਾਚ ਤਰ੍ਹਿ ਤੇ ਗਰ੍ਭਾਨ੍ਮੁਸਲਂ ਕੁਲਨਾਸ਼ਨਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇਕ ਮੁਸਲ ਜਨਮੇਗਾ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਕੁਲ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰੇਗਾ।
ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਦੁਰ੍ਵਾਸਸਃ ਸ਼ਾਪਂ ਤੇ ਚ ਸਰ੍ਵੇ ਕੁਮਾਰਕਾਃ 149.
ਦੁਰਵਾਸਾ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੁੰਡੇ—
ਤਤਸ੍ਤਾਨਾਗਤਾਨ੍ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕੁਮਾਰਾਨ੍ ਪृष੍ਟਵਾਨਹਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਉਹ ਆਏ ਹੋਏ ਮੁੰਡਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ।
ਤਚ੍ਚ ਤੇषਾਂ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨਸ੍ਮਿ ਤਚ੍ਛृਣੁ
ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖਿਆ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ।
ਏਵਂ ਤੇ ਕਥਿਤਂ ਭੂਮੇ ਵृष੍ਣ੍ਯਾਦੇਃ ਸ਼ਾਪਕਾਰਣਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਆਦਿਕ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪ ਆਉਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਦ੍ਵਾਰਕਾਯਾਂ ਮਹਾਭਾਗੇ ਵੈष੍ਣਵਾਨਾਂ ਸੁਖਾਵਹੇ
ਦਵਾਰਕਾ, ਜੋ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ,
ਸਮੁਦ੍ਰਤੀਰਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਕਰ੍ਮਸੁਖਾਵਹਮ੍
ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਂਦਾ ਸੀ,
ਮੋਦਤੇ ਨਾਕਪृष੍ਠੇ ਤੁ ਅਪ੍ਸਰੋਗਣਸਂਕੁਲੇ
ਉਹ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਦੇਵਲੋਕਂ ਸਮੁਤ੍ਸृਜ੍ਯ ਮਮ ਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸੁਫਲੈਃ ਸ਼ੋਭਨੈਃ ਕੁਮ੍ਭਾਕृਤਿਭਿਰ੍ਬਹੁਭਿਃ ਫਲੈਃ
ਬਹੁਤੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਤੇ ਘੜੇ ਵਰਗੀਆਂ ਸ਼ਕਲ ਵਾਲੀਆਂ ਫਲਾਂ ਨਾਲ,
ਫਲਂ ਨ ਲਭਤੇ ਕਸ਼੍ਚਿਨ੍ਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਾਗਵਤਂ ਨਰਮ੍
ਭਗਵਤ ਭਗਤ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਹ ਫਲ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ।
ਤੇ ਲਭਨ੍ਤੇ ਪਰਾਂ ਸਿਦ੍ਧਿਂ ਮਮ ਕਰ੍ਮਣਿ ਸਂਸ੍ਥਿਤਾਃ 149.
ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਫਲਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁਜਾ ਯਂ ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਰਾਗਲੋਭਸਮਨ੍ਵਿਤਾਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਲਾਲਚ ਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।